Genesis in Dakota — WICOICAGE, from the Dakota Wowapi Wakan (1887)
About this text
The work is WICOICAGE — the Book of Genesis — from the Dakota Wowapi Wakan, the Dakota Bible; this page carries its first book only. The book heading stands on the first text page exactly as printed: WICOICAGE. Chapter headings as printed: WICOWOYAKE n. Its translators were Thomas S. Williamson (1800–1879) and Stephen R. Riggs (1812–1883), the Dakota mission translation. The edition is the Dakota Wowapi Wakan printed at New York by the American Bible Society in 1887 ([1696] pages).
Provenance: recovered from the Internet Archive copy of the edition, item dakotawowapiwak00will (LCCN 45048584; the Smithsonian Libraries copy). Both translators died in the nineteenth century (1879, 1883) and the edition was published in 1887; the Internet Archive record describes the work as public domain / no longer under copyright protection.
This is the people’s own book, recovered and set here exactly as it was printed. It is not a Sacred Name edition: the names in it stand as its own translators printed them. The collection’s own edition in this language waits for the partnership, as the doorway of this language says.
How it was made: the text was taken verse by verse from the item’s OCR text, used as a draft base only, and then proofed against the item’s own page scans (Genesis = printed pp. 3–80). Chapters 1–3 were proofed word by word; for chapters 4–50 every page was read against the text and every verse was corrected from the scan — in the event, all 1,533 verses were verified against the page images, not merely one page per chapter. OCR errors were corrected to what the print shows. Printed defects are preserved as printed and listed in the notes below; nothing was supplied by inference and nothing was borrowed from any other edition.
The text stands in the 1834–39 mission orthography as this edition prints it — “Wakantanka”, “Itancan” and “Jehowa” stand as printed throughout. Verse numbers stand as printed, without a following period (the print’s own style). Words italic in the print are marked in italic here. Running heads (“WICOICAGE.” / “WICOWOYAKE n.”), page folios, catchwords and the gathering mark “Ex.” are print furniture and are not transcribed; end-of-line hyphenation in the print is resolved silently. The edition’s dotted letters were restored from the scans where the OCR had dropped them; dot sorts ink faintly in some impressions, so the same word can print plain in one place and dotted in another, and each impression is transcribed as it stands. Two readings remain uncertain at scan resolution — 4:6 “cannininiye” and 19:14 “cetuŋhdapi” — as the notes record; a red library stamp overlaps printed p. 27, the folio corner of printed p. 33 is damaged with no text loss, and at 34:11 the verse’s completion across a page turn is not visible on either page of this copy, all as the notes state.
Extent: Genesis complete — 50 chapters, 1,533 verses, 31,774 words, counted from the transcription.
WICOICAGE.
WICOWOYAKE 1.
1 Otokahe ekta Wakantanka maḣpiya kin maka kin ahna kaga. 2 Unkan maka kin tanton ṡni, qa takudan ohnaka ṡni, qa otpaza oṡbe kin akan wanke c̣a, Wakantanka Taniya kin mini kin aman. 3 Unkan Wakantanka, Ojanjan kta, eya. Unkan ojanjan. 4 Unkan ojanjan wanke cin, he Wakantanka waṡte e wanhdake c̣a, Wakantanka ojanjan kin otpaze cin kici yukinukan ehnaka. 5 Qa Wakantanka ojanjan kin, Anpetu ec̣iya, otpaze cin iṡ, Hanyetu ec̣iya. Unkan oḣtayetu, qa ohanḣanna he anpetu tokaheya kin hee. 6 Unkan, Okotonyan wanke kte, mini kin okitahedan, qa mini kin mini kin yukinukan kte, Wakantanka eya. 7 Unkan okotonyan kin Wakantanka kage c̣a, mini okotonyan kuyatanhan kin, qa mini okotonyan akantanhan kin kici yukinukan. Unkan ecetu. 8 Unkan okotonyan kin he Wakantanka, Maḣpiya ec̣iya. Unkan oḣtayetu, qa ohanḣanna anpeṫu ic̣inonpa kin hee 9 Unkan, Maḣpiya kin ihukuya mini wanke cin ic̣unonpa kawitaya kte, c̣a taku puze cin taninyan wanke kte, Wakantanka eya. Unkan ecetu. 10 Unkan taku puze cin he Wakantanka, Maka ec̣iye c̣a, mini kiwitaya kin he, Miniwanca ec̣iya, qa he Wakantanka waṡte e wanhdaka. 11 Hehan Wakantanka heya, Maka kin wato icaḣye kte, peji kin he su icaḣye kte, waskuyeca can kin he waskuyeca icaḣye kte, waskuyeca mahen su yuke kte, ocaje oṫoiyohi su kin icaḣye kta, maka akan, Wakantanka eya. Unkan ecetu. 12 Unkan maka kin wato aicaga, peji kin ocaje oṫoiyohi su aicage c̣a, can kin waskuyeca aicaga oṫoiyohi mahen su kin yukan ece. Unkan he waṡte e Wakantanka wanhdaka. 13 Unkan oḣtayetu, qa ohanḣanna he anpeṫu iciyamni kin hee. 14 Unkan Wakantanka heya, Maḣpiya okotonyan kin ekta taku iyoyanpa yuke kte, on anpeṫu hanyetu kici yukinukanyan un kte c̣a, heon woyaka unpi kte, makonc̣age, anpeṫu, omaka, henakiya. 15 Qa maḣpiya okotonyan kin ekta hena iyoyanpa un kte, maka kin iyoyam ye kte, eya. Unkan ecetu. 16 Wakantanka wiiyoyanpa nom tankinyanyan kaga, tuka uman iyotan tanka kin he anpeṫu en ounye kte c̣a uman aoptetu kin he hanyetu en ounye kte; wicanḣpi nakun. 17 Hena maḣpiya okotonyan kin ekta Wakantanka ehnaka, maka kin iyojanjan kta e hecon. 18 Anpeṫu hanyetu ko ohinniyan ounye wicakiya, qa ojanjan kin otpaze cin kici yukinukan ounye kiya. Unkan he waṡte e Wakantanka wanhdaka. 19 Unkan oḣtayetu, qa ohanḣanna he anpeṫu ic̣itopa kin hee. 20 Unkan Wakantanka heya, Mini kin taku niyake ota icaḣye kta, qa taku kinyan maka kin iwankam maḣpiya okotonyan kin ohna okinyanpi kte. 21 Hecen Wakantanka hogan tankinyanyan oicaḣye, c̣a taku niyake, taku mini oicage cin ocaje hiyeye cin owasin, hena mini icaḣkiye c̣a, taku kinyan ḣupahu tonyan ocaje oṫoiyohi. Unkan he Wakantanka waṡte e wanhdaka. 22 Hena Wakantanka yawaṡte qa hecen ewicakiya, Icagapi qa ihduotapo, qa miniwanca kin ojudan yakonpo, qa taku kinye cin maka akan ihduotapi kte. 23 Unkan oḣtayetu, qa ohanḣanna he anpeṫu ic̣izaptan kin hee. 24 Hehan Wakantanka heya, Maka kin taku niyake oicage cin iyecen icaḣye kte; woteca, watutka, wamanica, henakiya ocaje oṫoiyohi, eya. Unkan ecetu. 25 Hecen wamanica ocaje oṫoiyohi, woteca ocaje oṫoiyohi, qa taku maka asdohan owasin ocaje oṫoiyohi, henakiya Wakantanka wicakage, c̣a he waṡte e Wakantanka wanhdaka. 26 Hehan Wakantanka hecen eya, Unkiye iyeuncecapi qa ouncage unkitawapi kin en wic̣aṡta unkagapi kta, qa miniwanca ekta hogan oicage cin wicayuhe kte, maḣpiya ekta taku kinye cin nakun, qa woteca qa maka kin ocowasin, qa watutka taku maka akan sdohan, ocaje owasin yuhe kta. 27 Wakantanka eyaya iye iyececa wic̣aṡta wan kaga, Wakantanka ouncage iyececa kaga; wica winyan kici wicakaga. 28 Qa Wakantanka wicayawaṡte qa, Icagapi, qa ihduotapo, qa maka kin ojudan ic̣iyapo, qa denakiya wicayuha yaunpi kta, miniwanca ekta hogan oicage, c̣a maḣpiya ekta taku kinye cin, qa taku niyake maka aṡkanṡkan oicage cin owasin, tawa wicaya po; Wakantanka ewicakiya. 29 Unkan, Ito taku maka akan waicaḣya suton wojupi owasin cic̣upi, can waskuyeca suton oicage cin owasin, hena nakun; hena woyute yayapi kta. 30 Tuka taku maka akan ni un kin, maḣpiya taku okinye cin, qa taku maka aṡkanṡkan kin, taku niya un kin owasin, hena peji wato owasin woyute wicawaqu, Wakantanka eya. Unkan ecetu. 31 Unkan Wakantanka taku kage cin owasin wanhdaka; unkan iyotan waṡte. Unkan oḣtayetu qa ohanḣanna he anpeṫu ic̣iṡakpe kin hee.
WICOWOYAKE 2.
1 Hecen maḣpiya kin maka kin iyahna, qa taku ohnaka hiyeye cin owasin tanyan yuṡtanpi. 2 Unkan anpeṫu ic̣iṡakowin, Wakantanka toḣtani kage cin owasin ayuṡtan, qa anpeṫu ic̣iṡakowin kin en toḣtani kage ciqon etanhan okiḣpa. 3 Qa Wakantanka anpeṫu ic̣iṡakowin kin he hdawaṡte, qa hduwakan. Toḣtani Wakantanka kage cin owasin anpeṫu kin he en ayuṡtan, qa okiḣpa, heon etanhan. 4 Maḣpiya maka ko kagapi kin, Jehowa Wakantanka maka maḣpiya ko kage cin, anpeṫu kin he en, woicage oyakapi kin dee. 5 C̣an hiyeye cin owasin maka kin en he ṡni itokam, peji tinta oicage cin owasin uye ṡni itokam, Jehowa Wakantanka nahaḣin maka kin amagaju ye ṡni, qa wic̣aṡta maka kicanye kte cin wanica. 6 Qa maka kin etanhan po wankantkiya u, qa maka itohnake kin owancaya acuya. 7 Hehan Jehowa Wakantanka, maka mdu kin etanhan, wic̣aṡta wan kage, c̣a poge oḣdoka ohna ipoḣ iyeya hecen wic̣aṡta nagi ni un kin icaga. 8 Unkan Jehowa Wakantanka, Eden heciya wihinanpe cin ekta, wojupi wan kage c̣a wic̣aṡta kin he en ehnaka. 9 Qa Jehowa Wakantanka can kin owasin tona owanyag waṡte, qa tona woyute waṡte aicage cin, maka kin etanhan icaḣya, qa wojupi kin cokaya, can wiconi wan kage c̣a, can wan on taku waṡte taku ṡica ko sdonyapi kin he nakun en icaḣya. 10 Unkan can wojupi kin ḣpan ye kta e, watpa wan Eden etanhan uye c̣a hetanhan ointpa tom icaga. 11 Ointpa tokaheya kin Piṡon ec̣iyapi; he Hawila makoce kin owancaya ohomniya. 12 Heciya mazaskazi yuke, c̣a mazaskazi makoce kin he en iyeyapi kin he waṡte. Heciya Bedola, qa iḣe wicaṡake iyececa. 13 Watpa inonpa kin Giḣon ec̣iyapi; he Kuṡ makoce kin ohna iyaya. 14 Qa watpa iyamni kin Hedeqel ec̣iyapi; he Aṡur makoce kin wiyohiyanpata kiya kaduza. Qa watpa itopa kin Yuphrate hee. 15 Unkan Jehowa Wakantanka Adam icu, qa Eden wojupi kin he kicanye c̣a awanyake kta e, en ehnaka. 16 Qa Jehowa Wakantanka wic̣aṡta kin hecen ec̣iya, C̣an wojupi kin owasin etanhan ic̣akiṡ ic̣iye ṡni yate kta. 17 Tuka can wan, taku waṡte taku ṡica ko on sdonyapi kin de etanhan yate kte ṡni; tohan hetanhan yate cinhan anpeṫu kin he en niṫe kta. 18 Hehan Jehowa Wakantanka, Wic̣aṡta kin de iṡnana un kin he ṡica, wanji iye iyececa wecage kta, eya. 19 Wanna Jehowa Wakantanka, maka kin etanhan tinta wamanica owasin wicakaga, maḣpiya etkiya taku kinye cin ko owasin, qa Adam en u wicakiya, token c̣aṡ wicaton kte cin sdonye kta e heon. Unkan token Adam owasin c̣aṡ wicaton, hecen taku ni un kin oṫoiyohi caje wicayatapi. 20 Hecen Adam woteca owasin c̣aṡ wicakiton, maḣpiya ektakiya taku kinye cin ko owasin, tinta wamanica nakun owasin; tuka Adam ookiye iye iyececa wanjidan iyeyapi ṡni. 21 Unkan Jehowa Wakantanka woiṡtima tanka wan Adam ahinḣpaye ya, unkan iṡtima. Unkan Wakantanka cutuhu kin wanji yujon icu, qa conica kin ecen paohduta iyeya. 22 Qa Jehowa Wakantanka cutuhu kin, wic̣aṡta etanhan icu qon on winyan wan kage, c̣a wic̣aṡta kin en kai. 23 Unkan, Mihu kin etanhan de hu ye c̣a, mic̣eḣpi kin etanhan c̣eḣpi ya. De wic̣aṡta kin etanhan icupi kin, heon de winoḣinca ec̣iyapi kta, Adam eya. 24 He etanhan wic̣aṡta atkuku hunku kici awicayuṡtan, qa tawicu kin en ikoyag ic̣iye kta, hecen ceḣpi wanjipidan kta. 25 He ehan Adam tawicu kici napin oge ic̣iton ṡni yakonpi; tuka iṡtecapi ṡni.
WICOWOYAKE 3.
1 Wanna wamanica hiyeye cin owasin Jehowa Wakantanka wicakage cin, wamduṡka kin hecedan ksapa: qa wamduṡka kin winyan kin heciya, C̣an wojupi kin en can oṫoiyohi etanhan yatapi kte ṡni awicakehan Wakantanka eya he? 2 Unkan winyan kin wamduṡka kin heciya, C̣an wojupi en can waskuyeca aicage cin hena untapi kta ce. 3 Tuka can wanjidan wojupi cokaya he cin, he taku aicage cin heceedan, Ihnuhan yatapi qa odutanpi kin, hecanonpi kinhan niṫapi kta ce, Wakantanka eya ce. 4 Unkan wamduṡka kin winoḣinca kin hecen ec̣iya, Niṫapi kte ṡni tuka heya ce; 5 Anpetu kin en he yatapi kinhan niṡ eya iṡta nimdezapi, qa Taku wakan iyenicecapi, taku waṡte taku ṡica ko sdonyayapi kte cin he Wakantanka sdonya, he etanhan heya ce. 6 Unkan can kin waskuyeca woyute waṡte, owanyag waṡte, qa wicimdeza ksam wicaye kte cin he, winoḣinca wanyake c̣ehan waskuyeca kin icu, qa yute c̣a hihnaku kin qu, qa iṡ eya yuta. 7 Unkan napin iṡta mdezapi, qa tancodan yakonpi kin, hehan sdonkiciyapi, qa suken can ape heca kagegepi, qa on oge ic̣itonpi. 8 Unkan anpetu kin cusni hehan, Jehowa Wakantanka ho kin wojupi kin ohna mani kin he naḣonpi, qa Wakantanka itohnake kin etanhan wojupi can kin ehna naic̣iḣmanpi. 9 Hehan Jehowa Wakantanka Adam kipan, qa heciya, Tukten yaun he? 10 Unkan Adam ayupte c̣a, Niho kin nawaḣon qa kowakipe c̣a namic̣iḣbe, tancodan waun kin heon etanhan, eya. 11 Unkan tancodan yaun kin tuwe oniciyaka he? C̣an wanjidan etanhan yute ṡni ciṡi qon, hetanhan yata he? eya. 12 Unkan Adam heya, Winoḣinca mayaqu kin hee, qa mici un kin, iye can kin etanhan maqu, qa wata ce. 13 Unkan Jehowa Wakantanka winoḣinca kin heciya, Tokeca hecanon he? Unkan, Wamduṡka kin mahnaye c̣a wata ce, winoḣinca kin eya. 14 Unkan Jehowa Wakantanka wamduṡka kin hecen ec̣iya, Niye decanon, qa heon woteca watutka ko owasin, niṡ nana niyaṡicapi. Itpi kin on maka kin asdohan yaun qa tohan yani kin hehanyan maka ece yate kta. 15 Qa detanhan niṡ winoḣinca kin kici toka kiciya yaunpi kta, qa winoḣinca cinhintku kin nicinca kici toka kiciya yaunpi kta. He pa kin nicuwa kta, qa niṡ he siyete kin he yakuwa kta. 16 Hehan winoḣinca kin heciya, Iyonic̣iṡice c̣a ihduniṡake cin nina mduota kta. Iyokiṡinya cinca yaton, qa nihihna cantiheyaye c̣a iye wowidag niye kta. 17 Unkan wic̣aṡta kin heciya, Nitawin kin token eniciye cin anayagoptan, qa can wan etanhan yute ṡni ciṡi qon, etanhan yate cin heon niye on etanhan maka kin yaṡicapi. Taku aicage cin on ḣtayani qa hecen yate kta, tohan yani kin hehanyan. 18 Wapepeka toka hu ko icaḣniciye kta, qa peji maka aicage cin yate kta. 19 Niite tenimni kin on aguyapi yahdute kta, maka inicu kte cin hehanyan. Maka kin etanhan inicagapi nakaeṡ, maka mdu kin henica qa maka kin ekta ic̣icawin yahde kta. 20 Hehan Adam iye tawicu kin, Ewe eya c̣aṡ kiton; taku ni un kin owasin he ina yanpi kin heon etanhan. 21 Unkan Jehowa Wakantanka Adam tawicu kin kici wakihdaka okde wicakicage c̣a oge wicakicaton. 22 Qa Jehowa Wakantanka heya, Wic̣aṡta kin wanna unkiye wanji he iyeuncecapi, taku waṡte taku ṡica ko sdonya, heon ihnuhan nape yekiye c̣a wiconi can kin etanhan icu, qa yute c̣a owihanke wanin ni kte cin. 23 Heon Jehowa Wakantanka wic̣aṡta kin Eden wojupi kin etanhan iyog iyeya; maka kin etanhan icage cin he kicanye kta ece. 24 Hecen wic̣aṡta kin tankan iyeya, qa can wiconi canku kin awanyake kta e, Eden wojupi wiyohiyanpa tanhan Kerubim maza sagye ideya ṡkanṡkan un ko ewicahde.
WICOWOYAKE 4.
1 Unkan Adam tawicu kin Ewe sdonya, unkan ihduṡake c̣a Qain he ton, qa, Jehowa etanhan wic̣aṡta wan mduha ce, eya. 2 Qa ake ihduṡake c̣a sunkaku Abel ton. Unkan Abel taḣinca wanuyanpi wiḣan wicakiya, qa Qain maka kin kicanyan. 3 Unkan omaka ihanke kin hehan Qain waskuyeca maka aicage cin hee Jehowa wakiyuṡna. 4 Unkan Abel taḣinca wanuyanpi tawa tokaheya tonpi wan, ihdi koya woṡna. Unkan Jehowa Abel taku wakiyuṡna kin ko, akicitonwan. 5 Tuka Qain taku wakiyuṡna ko akicikta ṡni. Unkan Qain canteptanye c̣a itohnake tokeca. 6 Unkan Jehowa Qain heciya, Tokeca cannininiye c̣a itohnake enicetu ṡni? 7 Tanyan ecanon kinhan ihaniktapi kte ṡni he? Tuka tanyan ecanon ṡni kinhan woaḣtani tiyopa kin en yanka. Tuka niye qe cantiheniye kta qa niṡ wowidake yaye kta. 8 Unkan Qain sunkaku Abel okiya, qa wojupi ekta napin yakonpi qehan najin hiyaye c̣a sunkaku Abel kikte. 9 Unkan Jehowa Qain heciya, Nisunka Abel tukte e he? Unkan, Sdonwaye ṡni. Ecin misunka kin he awanhdag waun he? eya. 10 Unkan token yaḣan he? Nisunka we kin maka kin etanhan ho umakiya. 11 Qa wanna maka kin nisunka we kin ninape etanhan icu kta e i kin hdukawa kin he etanhan niyaṡicapi ce. 12 Detanhan maka kin yakicanyan eṡta, taku ota icaḣ niciye kte ṡni. Maka kin de akan onuniyan qa najic̣a yaun kta ce, eya. 13 Unkan Qain Jehowa heciya, Wawaḣtani kin he tanka kin kajujupicaṡni. 14 Anpetu kin dehan maka kin detanhan iyog iyemayaya, qa nitoye kin inaḣbe wakiye kta, maka kin akan onuniyan qa najic̣a waun kta, qa tuwe kaṡta iyemaye cinhan makte kta. 15 Tuka Jehowa heciya, Tuwe Qain kte kinhan, ṡakowin akihde woṡice akipe kta. Qa Jehowa Qain wapetog ton, hecen on tuwe wanyaka eṡta ktepi kte ṡni. 16 Unkan Qain Jehowa itoye kin etanhan inapa, Eden wiyohiyanpa tanhan makoce wan, Nod eciyapi kin, he en ounyan. 17 Qa Qain tawicu kin sdonya, unkan ihduṡake c̣a Henok ton. Unkan Qain otonwe wan kage c̣a Henok eya c̣aṡ kiton, cinhintku caje kin iyecen. 18 Unkan Henok cinca wan kicitonpi, Irad hee. Unkan Irad Mecujael cinkṡiya. Unkan Mecujael Metuṡael cinkṡiya. Unkan Metuṡael Lamek cinkṡiya. 19 Unkan Lamek winoḣinca nom wicayuza. Tokaheya kin Ada ec̣iyapi, qa iyokihe Zila ec̣iyapi. 20 Unkan Ada Jabel ton; he tona wakeya otipi, qa wanuyanpi awanhdakapi kin, hena ateyapi. 21 Qa sunkaku Jubal ec̣iyapi. Tona candowankiyapi cotanka ko, yahotaninpi kin, hena he ateyapi. 22 Unkan Zila he Tubal Qain ton. Taku maza zi on kagapi, qa maza sapa on kagapi ko owasin, iye onspe qa kaga. Qa Tubal Qain tawinoḣtin Nahama hee. 23 Unkan Lamek tawicu Ada Zila kici hewicakiya, Miho kin naḣonpo, Lamek tawicu kin mioie kin anagoptanpo. Wic̣aṡta wan wakte, on camapapi, qa koṡka wan on kiunimic̣iya ce. 24 Qain ṡakowin akihde tokic̣onpi kinhan, Lamek wikcemna ṡakowin sanpa ṡakowin tokic̣onpi kta ce, eya. 25 Unkan ake Adam tawicu kin sdonya; unkan cinca wan ton, qa, Wakantanka cinca tokeca wan maqu, Abel Qain kte qon hee kiya, eye c̣a Ṡet eya c̣aṡ kiton. 26 Unkan Ṡet iṡ eya cinca wan kicitonpi, qa Enoṡ eya c̣aṡ kiton. Hehan tokaheya wic̣aṡta kin Jehowa caje kin hoyekiyapi.
WICOWOYAKE 5.
1 Adam wicowazi wowapi kin dee. Wakantanka Adam kage c̣ehan, taku wakan ouncage iyecen icaḣ kiya. 2 Wica winyan ko wicakage c̣a wicayawaṡte, qa wicakage c̣ehan Adam eya c̣aṡ wicaton. 3 Unkan Adam waniyetu opawinge sanpa wikcemna yamni ni, qa cinca wan iye ouncage iyecen kicitonpi, qa Ṡet eya c̣aṡ kiton. 4 Qa Ṡet tonpi kin he iyohakam, Adam waniyetu opawinge ṡahdogan ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 5 Hecen anpeṫu owasin Adam ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa wikcemna yamni, hehan ṭa. 6 Unkan Ṡet waniyetu opawinge sanpa zaptan ni, qa Enoṡ kicitonpi. 7 Qa Ṡet Enoṡ tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge ṡahdogan sanpa ṡakowin ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 8 Hecen anpeṫu owasin Ṡet ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa ake nonpa, hehan ṭa. 9 Unkan Enoṡ waniyetu wikcemna napciwanka ni, qa Qenan kicitonpi. 10 Qa Qenan tonpi kin iyohakam Enoṡ waniyetu opawinge ṡahdogan sanpa wikcemna sanpa zaptan ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 11 Hecen anpeṫu owasin Enoṡ ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa zaptan, qa hehan ṭa. 12 Unkan Qenan waniyetu wikcemna ṡakowin ni, qa Mahalele kicitonpi. 13 Qa Qenan Mahalele tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge ṡahdogan sanpa wikcemna topa ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 14 Hecen anpeṫu owasin Qenan ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa wikcemna, hehan ṭa. 15 Unkan Mahalele waniyetu wikcemna ṡakpe sanpa zaptan ni, qa Jered kicitonpi. 16 Qa Mahalele Jered tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge ṡahdogan sanpa wikcemna yamni ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 17 Hecen anpeṫu owasin Mahalele ni un kin hena waniyetu opawinge ṡahdogan sanpa wikcemna napciwanka sanpa zaptan, hehan ṭa. 18 Unkan Jered waniyetu opawinge sanpa wikcemna ṡakpe sanpa nonpa ni, qa Henok kicitonpi. 19 Qa Jered Henok tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge ṡahdogan ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 20 Hecen anpeṫu owasin Jered ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa wikcemna ṡakpe sanpa nonpa, hehan ṭa. 21 Unkan Henok waniyetu wikcemna ṡakpe sanpa zaptan ni, qa Metuṡela kicitonpi. 22 Qa Henok Metuṡela tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge yamni Wakantanka opeya mani, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 23 Hecen Henok anpeṫu tawa owasin waniyetu opawinge yamni sanpa wikcemna ṡakpe sanpa zaptan. 24 Qa Henok Wakantanka opeya mani, qa en un ṡni, Wakantanka he ikikcu nakaeṡ. 25 Unkan Metuṡela waniyetu opawinge sanpa wikcemna ṡakowin sanpa ṡahdogan ni, qa Lemek kicitonpi. 26 Qa Lemek tonpi kin iyohakam Metuṡela waniyetu opawinge ṡakowin sanpa wikcemna ṡahdogan sanpa nonpa ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 27 Hecen anpeṫu owasin Metuṡela ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa wikcemna ṡakpe sanpa napciwanka, hehan ṭa. 28 Unkan Lemek waniyetu opawinge sanpa wikcemna ṡahdogan sanpa nonpa ni, qa cinca wan kicitonpi. 29 Qa, Jehowa maka kin yaṡice cin he nape on unkicanyanpi, qa ḣtaunnipi kin en unkikiyapi kte cin dee ce, eye c̣a Nowa eya c̣aṡ kiton. 30 Qa Lemek Nowa tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge zaptan sanpa wikcemna ṡakowin sanpa zaptan ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 31 Hecen anpeṫu owasin Lemek ni un kin hena waniyetu opawinge ṡakowin sanpa wikcemna ṡakowin sanpa ṡakowin, hehan ṭa. 32 Unkan Nowa wanna waniyetu opawinge zaptan, hehan Ṡem, Ḣam, qa Japet, kicitonpi.
WICOWOYAKE 6.
1 Hehan wic̣aṡta maka akan ota ayapi, qa cunwintkupi kicitonpi. 2 Unkan Wakantanka cinkṡi wicaye cin wic̣aṡta cunwintkupi kin hena e waṡte wanwicayakapi, qa tona cinpi kin hena etanhan, winoḣinca wicayuzapi. 3 Unkan Jehowa heya, Wic̣aṡta kin wicaceḣpi kin heca heon waḣtanipi en mitaniya he kici owihanke wanin ounye kte ṡni, tuka anpetu tawa kin hena waniyetu opawinge sanpa wikcemna nonpa kta. 4 Unkan anpetu kin hena icunhan, maka kin akan wazise yakonpi, qa Wakantanka cinkṡi wicaye cin wic̣aṡta cunwintkupi kin wicayuzapi, qa cinca kicitonpi kin, hena eepi he iyohakam wic̣aṡta waṡakapi, wanakaja tanhan wic̣aṡta nina caje wicayatapi. 5 Unkan wic̣aṡta maka akan waḣtanipi kin ota e, Jehowa wanyaka, anpetu osan wicocante oze okaḣ oṫoiyohi ecedan ṡica. 6 Unkan wic̣aṡta maka akan icaḣ wicaye cin heon, Jehowa iyopeic̣iye c̣a cante iyokiṡin ic̣iya. 7 Qa, Wic̣aṡta icaḣ wicawaye cin, maka itohnake kin etanhan wicawakahinte kta; wic̣aṡta, qa woteca, qa watutka, qa taku maḣpiya ektakiya kinyan un kin henakiya icaḣ wicawaye cin heon iyopemic̣iya ce, Jehowa eya. 8 Tuka Jehowa Nowa wanyake c̣a wacin en yuza. 9 Nowa wicoicage oyakapi kin dee. Nowa wic̣aṡta ohan owotanna, qa hecetu wicoicage tawa kin hen, qa Nowa Wakantanka opeya mani. 10 Qa Nowa cinca yamni kicitonpi, Ṡem, Ḣam qa Japet. 11 Unkan Wakantanka itokam maka kin ḣonwin ce, qa maka owancaya nina waboticapi. 12 Unkan Wakantanka maka kin wanyaka, unkan ḣonwin; wicaceḣpi owasin maka akan iye tacankupi kin ḣonwin kiyapi ce. 13 Unkan Wakantanka Nowa heciya, Taku ceḣpi yukan owasin owihanke kin mitokam u ce; iyepi kin on maka kin waboṭicapi on ojudan; qa maka kin etanhan ihang wicawaye kta. 14 Wazi can on wata wan icicaga wo. Mahentu kin oṡkiṡkeya yakage kta, qa mahen tanhan akapa tanhan ko, canṡin apawinta wo. 15 Qa hecen yakage kta. Wata ohanske cin wiciṡpa opawinge yamni, ohdakinyan kin wiciṡpa wikcemna zaptan, qa obosdatu kin wiciṡpa wikcemna yamni kta. 16 Qa wata kin en ojanjan hdepi yakage kta, qa wankantuya wiciṡpa wanjidan en yahduṡtan kta. Wata tiyopa kin cuwi kin ekta yakage kta, owanka tokaheya, inonpa, qa iyamni yakage kta. 17 Wanna miye maka akan minitan waye kta, heon taku ceḣpi yuke cin niyake iyeye cin owasin maḣpiya ihukuya, ihang waye kta. Taku maka akan un kin owasin ṭe kta. 18 Tuka wicotakuye mitawa kin niye en nici wahdusuta kta, wata kin en oyape kta nicinca om, nitawin, nicinca tawicupi kin, henana om. 19 Qa taku niya un kin owasin, taku ceḣpi yukan hiyeye cin ocaje oṫoiyohi, nom nom mdoka wiye iyahnahna, en owicayahnake kta; ni wicayaye kta e niye kici wata kin en upi kta. 20 Taku kinye cin token ocaje, woteca token ocaje, wamanica maka akan unpi kin token ocaje, owasin ocaje oṫoiyohi nom nom niyake wicaduhe kta e niye en upi kta. 21 Qa niye taku yutapi kin ocaje oṫoiyohi etanhan icu, qa mnayan wo; hecen taku yutapi anihduhe, c̣a woteca kin iṡ iyacinyan wicayakihduhe kta. 22 Unkan Nowa Wakantanka token ec̣iye cin, owasin anagoptan, qa ecen econ.
WICOWOYAKE 7.
1 Unkan Jehowa Nowa heciya, Niye, tiyohnaka nitawa kin owasin om, wata kin en opa wo; wicoicage kin de en mitokam owotanna yaun kin wanciyaka ce. 2 Woteca wakaṡoteṡni ocaje oṫoiyohi mdoka wiye ahnahna ṡakowinwin iyacu kta, qa woteca waaṡapapi kin, hena nom nom mdoka wiye kici iyacu kta. 3 Taku maḣpiya ektakiya kinye cin nakun ṡakowinwin, mdoka wiye ahnahna maka akan aicagapi e niyake wicaduhe kta. 4 Ehake anpeṫu ṡakowin, hehan maka kin amagaju waye kta, qa taku ni un wakage cin owasin maka kin owancaya etanhan wakahinte kta ce. 5 Unkan Nowa, Jehowa token ec̣iye cin owasin ecen econ. 6 Nowa tonpi kin ehantanhan waniyetu opawinge ṡakpe hehan maka kin akan minitan. 7 Qa Nowa cinkṡi wicaye om, qa iye tawicu, cinkṡi wicaye cin tawicupi ko, hena owasin om minitan mini kin itokapa tanhan wata kin en opa. 8 Woteca wakaṡoteṡni, qa woteca waaṡapapi kin, taku kinye cin, taku maka asdohan unpi ko owasin, 9 Nom nom mdoka wiye ahnahna Nowa en hipi, wata kin en; Wakantanka Nowa econ ṡi qon he iyecen. 10 Unkan anpeṫu ṡakowin hehan maka kin akan minitan aya. 11 Waniyetu opawinge ṡakpe hehanyan Nowa ni un kin, wi ic̣inonpa, anpeṫu iake ṡakowin kin, hehan ṡbe tanka kin wakoniya hiyeye cin owasin yuomdecapi, qa maḣpiya owanyeye hdepi kin owasin yuzamni ehdepi. 12 Qa anpeṫu wikcemna tom, hanyetu wikcemna tom, hehanyan maka kin ahinheya. 13 Anpeṫu kin he en Nowa, qa Ṡem, qa Ḣam, qa Japet, Nowa cinkṡiwicaye cin, Nowa tawicu kin nakun, cinca tawicupi yamni om, wata kin en hiyupi; 14 Hena qa wamanica ocaje owasin, woteca ocaje owasin, watutka tona maka asdohan unpi ocaje owasin, taku kinyan ocaje owasin, zitkadan owasin taku ṡun yukan owasin, 15 Nom nom hipi, Nowa ekta wata kin en, taku ceḣpi yuke cin woniya niyake yuke cin owasin, 16 Hena en hiyupi; mdoka wiye ahnahna taku ceḣpi yuke cin owasin etanhan upi; Wakantanka econ ṡi qon he iyecetu. Unkan Jehowa tiyopa kin onataka. 17 Unkan anpeṫu wikcemna tom maka kin ahinheye c̣a, minitan tanka aya; unkan wata kin okapon maka kin iwankam iyaya. 18 Unkan mini kin waṡagya aye c̣a maka kin akan nina ihduota, unkan wata kin mini kin aokapota. 19 Unkan mini kin nina ḣin waṡagya, maka kin akan, heon ḣe pajodan owasin, tona maḣpiya ihukuya un kin hena aminitan. 20 Wiciṡpa ake zaptan iwankam mini kin aye, c̣a paha kin aminitan. 21 Unkan taku ceḣpi yuke cin owasin, tona maka akan sdohanpi kin, taku kinyan, qa woteca, wamanica, qa watutka tona maka akan sdohanpi kin owasin, qa wic̣aṡta owasin, ṭapi, wic̣aṡta iyuhpa nakun ṭapi. 22 Taku maka puze cin akan ni, taku poge on niya un kin, owasin ṭapi. 23 Unkan taku hiyeye cin maka akan un kin owasin kahintapi, wic̣aṡta, woteca, watutka, maḣpiya zitkadan, owasin maka kin etanhan wicakahinta, qa Nowa iṡnana qa tona wata kin ohna om un kin henana okaptapi. 24 Anpeṫu opawinge sanpa wikcemna zaptan mini kin maka kin akan waṡagya.
WICOWOYAKE 8.
1 Hehan Wakantanka Nowa kiksuye, c̣a wamanica woteca ko owasin, iye kici wata ohna yakonpi kin hena; qa Wakantanka tate wan maka kin akan iyayupte ya, qa mini kin ayuṡtan. 2 Qa miniḣdoka owahinapeye cin onatakapi, maḣpiya owanyeye kin hena koya, qa magaju maḣpiya etanhan kin he ayuṡtan. 3 Unkan mini kin maka kin etanhan kihda, anpeṫu opawinge sanpa wikcemna zaptan, hehan mini kin oyaḣe aya. 4 Wi iṡakowin, anpeṫu iake ṡakowin wi kin en, hehan wata kin Ararat ḣe kin en azi. 5 Unkan mini kin iyoopta ye c̣a oyaḣe aya, wi iwikcemna kin hehanyan; wi iwikcemna kin anpeṫu tokaheya kin he en, ḣe paha kin taninyan hiyeya. 6 Unkan anpeṫu wikcemna tom henakeca, hehan Nowa wata kin owanyeye kage ciqon, he yuḣdoka. 7 Qa kangi wan tankan iyaye ya, unkan iyaye c̣a ohnihdeya un, mini kin maka kin etanhan oyaḣe kin hehanyan. 8 Mini kin maka itohnake kin etanhan wanna pus aya; wanyake kta e wakiyedan wan nakun tankan iyaye ya. 9 Tuka wakiyedan kin tukten sicuha iyahe kte cin iyeye ṡni, mini kin maka kin owancaya akan un nakaeṡ; qa Nowa en wata kin ekta hdi; unkan nape kin kiyugate c̣a wata kin en ikikcu. 10 Qa ake anpeṫu ṡakowin ape, qa hehan ake wakiyedan wan wata kin etanhan iyaye ya. 11 Unkan iḣtayetu he ehan wakiyedan kin hdi, qa wihdi can ape wan yapa hdi; unkan Nowa mini kin maka kin etanhan wanna pus aye cin sdonya. 12 Unkan ake anpeṫu ṡakowin tokeca ape, qa hehan wakiyedan wan tankan iyaye ya, unkan icimana hdi ṡni. 13 Unkan Nowa tonpi kin ehantanhan waniyetu opawinge ṡakpe qa itokaheya kin, wi tokaheya, qa anpeṫu tokaheya, hehan mini kin maka kin akapatanhan puza, unkan Nowa wata kin akaḣpe ciqon yuḣdoke c̣a, maka itohnake kin wanna puza wanyake. 14 Wi inonpa kin, anpeṫu iake ṡakowin kin, hehan maka kin puza. 15 Unkan Wakantanka Nowa okiye c̣a, 16 Wata kin etanhan ya wo, niye, qa nitawin, qa nicinca, qa nicinca tawicupi kin niye kici; 17 Taku niyake niye kici un kin ko owasin, taku ceḣpi yukan owasin, taku kinyan, woteca, watutka tona maka asdohan unpi kin owasin, tankan awicayaku kte, hecen maka akan cinca kagapi kte c̣a icagapi, qa ihduotapi kta ce, ec̣iya. 18 Unkan Nowa tankan iyaye c̣a, cinca nakun, tawicu, cinca tawicupi koya. 19 Taku niyake owasin, wamanica owasin, qa taku kinyan owasin, taku maka akan sdohan un kin owasin, ocaje oṫoiyohi wata kin etanhan inanpapi. 20 Unkan Nowa wahna woṡnapi wan Jehowa kicaga qa, woteca wakaṡoteṡni oṫoiyohi etanhan, qa taku kinyan wakaṡoteṡni ocaje oṫoiyohi etanhan icu, qa wawicayuṡna, qa ḣuḣnaḣ wicaya, wahna woṡnapi kin akan. 21 Unkan Jehowa waṡtemna kin omna, qa Jehowa cante kin ekta heya, Wic̣aṡta kin heon maka kin ake mdaṡice kte ṡni; ehaeṡ wic̣aṡta kin hokṡiyoqopa kin ehantanhan cante oze ṡica ece, tuka ic̣imana taku niya un kin owasin ihang waye kte ṡni, hecamon qon iyecen. 22 Tohanyan maka kin wanke cin hehanyan wojupi qa coyapi, qa sni qa didita, qa mdoketu qa waniyetu, qa anpeṫu qa hanyetu hena ayuṡtanpi kte ṡni ce.
WICOWOYAKE 9.
1 Unkan Wakantanka Nowa, cincawicaye cin ko, wicayawaṡte qa, Icagapi qa ihduotapi, qa maka kin owancaya ojudan yapo; 2 Qa taku maka aṡkanṡkan, taku maḣpiya okinye cin ko owasin, maka watutka owasin, qa mini owanca hogan owasin, itonnipapi qa ikonipapi kta, hena owasin ninape kin en nic̣upi ce. 3 Taku niya, qa ṡkanṡkan kin owasin woyute nitawapi kta; peji wato iyecen hena owasin cic̣upi. 4 Tuka we, ceḣpi wiconi kin hee, yatapi kte ṡni. 5 Qa awicakehan we nitawapi kin on yanipi kin awakite kta, wamanica oṫoiyohi nape kin etanhan awakite kta, wic̣aṡta nape kin ko etanhan, oṫoiyohi hunka wanjitku nape kin etanhan wic̣aṡta wiconi kin he awakite kta. 6 Wakantanka iye ouncage iyecen wic̣aṡta kin kaga; heon tuwe wic̣aṡta weye cinhan, he wic̣aṡta ec̣iyatanhan weyapi kta. 7 Qa niyepi icagapi, qa maka kin owancaya ounyanpi, qa he ohna ihduotapo, ewicakiya. 8 Qa Wakantanka Nowa, cinca wicaye cin ko, owicakiye c̣a; 9 Iho miye wicotakuye mitawa ciciyasuta qa nicinca nihektam unpi kte cin om. 10 Nakun taku niya un kin, niyepi om unpi kin, taku kinyan, woteca, qa maka wamanica owasin, tona niye om wata kin etanhan inanpapi kin, taku maka akan ni un kin owasin om. 11 Niyepi om wicotakuye mitawa wakaga, qa taku ceḣpi yukan owasin minitan mini on icimana awihnuni waye kte ṡni, qa detanhan maka ihang ye kta on, icimana minitan kte ṡni, ewicakiya. 12 Qa, Wicoicage owasin, hehanyan niyepi en, qa taku ni un kin owasin en, wicotakuye wakage cin wowakta kin dee. 13 Mitinazipe kin maḣpiya ṡoka en ewehnake c̣a he wicotakuye maka kin waqu kin, wowakta kin hee kta. 14 Qa tohan maka kin maḣpiya ṡoka wan ahanzi waye cinhan, maḣpiya ṡoka kin ekta mitinazipe kin tanin kta: 15 Qa wicotakuye mitawa weksuye kta, niyepi om, qa taku ni un kin owasin om, qa taku ceḣpi yuke cin owasin awihnuni kta e, detanhan icimana minitan kte ṡni. 16 Itazipa kin maḣpiya ṡoke cin en yanke kta, qa wicotakuye Wakantanka kici, qa taku maka akan niya un kin taku ceḣpi yuke cin owasin om, owihanke ṡniyan un kte cin, he weksuye kta e itazipa kin wanwahdake kta ce, Wakantanka eya: 17 Qa, Taku ceḣpi yuke cin maka akan owasin, wicotakuye wicawaqu kin wowakta kin hee kta, Wakantanka Nowa ec̣iya. 18 Unkan Nowa cinca wicaye cin, wata qon etanhan inanpapi kin deepi, Ṡem, qa Ḣam, qa Japet. Unkan Ḣam Kanan atkuku kin hee. 19 Hena yamni Nowa cinca kin eepi, qa hena etanhan maka kin owancaya enanakiya iyayapi. 20 Unkan, Nowa maka kin kicanyan aye c̣a hastanhanka iyuwi hu hde. 21 Qa hetanhan miniṡa yatke c̣a witko, qa wakeya ohna tancodan un. 22 Unkan Ḣam Kanan atkuku kin hee, atkuku tancodan un kin he wanhdake c̣a cincu nom tankan yakonpi kin, owicakiyaka. 23 Unkan Ṡem Japet kici, ṡina wan icupi, qa napin hiyetepi kin akan ehnakapi, qa iheyata manipi, qa ateyapi tancodan un kin akaḣpapi; itepi kin iheyata unpi, hecen ateyapi tancodan un kin wanhdakapi ṡni. 24 Unkan Nowa, miniṡa kin etanhan kikta, qa cinhintku hakakta kin taku ecakicon qon sdotkiya; 25 Qa heya, Kanan yaṡicapi kta. Wowidake wowidag yapi kta, cinye wicaye cin he yuhapi kta. 26 Jehowa Ṡem taku wakan tawa kin yawaṡtepi nunwe. Kanan wowidake yuhapi kta. 27 Wakantanka Japet yuota kta, qa Ṡem tawakeya kin ohna Japet ounye kta, qa Kanan wowidake yuhapi kta. 28 Unkan Nowa, minitan qon iyohakam, waniyetu opawinge yamni sanpa wikcemna zaptan ni. 29 Hecen Nowa anpeṫu tawa owasin, waniyetu opawinge napciwanka sanpa wikcemna zaptan hehan ṭa.
WICOWOYAKE 10.
1 Nowa wicowazi kin dee. Nowa cinca kin, Ṡem, Ḣam, qa Japet: Unkan minitan qon iyohakam, hena cinca kicitonpi. 2 Japet cinca kin Gomer, qa Magog, qa Madai, qa Jawan, qa Tubal, qa Meṡek qa Tiras. 3 Unkan Gomer cinca kin, Aṡkenas, qa Ripat, qa Togarma. 4 Unkan Jawan cinca kin, Eliṡa, qa Tarṡiṡ, Kitim, qa Dodanim. 5 Hena Hetne wita tawapi kin wicakicipamnipi, makoce tawapi kin en, oṫoiyohi iapi kin, token wicowazi kin, hecen oyate kin en. 6 Ḣam cinca kin, Kuṡ, qa Mizarim Egupton hee, Put, qa Kanan. 7 Unkan Kuṡ cinca kin, Seba, qa Cawila, qa Sabta, qa Rahama, qa Sabteca. Unkan Rahama cinca kin Ṡeba, qa Dedan. 8 Unkan Kuṡ Nimrod kicitonpi, he tokaheya maka akan waṡaka aya. 9 Iye waayatesa Jehowa itokam waṡake cin hee; heon etanhan, Waayatesa waṡaka Jehowa itokam, Nimrod iyecen, eyapi kin. 10 Unkan wokiconze tawa tokaheya kin Babel hee, qa Erek, qa Akad, qa Kalne Ṡinar makoce kin en unpi. 11 Makoce kin he etanhan iyaya, qa Aṡur, Niniwe kage c̣a Rehobot otonwe Kala nakun; 12 Qa Niniwe Kala kici otahedan Resen otonwe tanka wan hee. 13 Unkan Mizarim Egupton hee cinca kicitonpi kin Ludim, qa Anamim, qa Lehabim, qa Naptuhim, 14 Qa Partusim, qa Kasluhim, hetanhan Piliṡtim, qa Kaptorim inanpapi. 15 Unkan Kanan cinca kicitonpi Zidon, he tokapa, qa Ḣet, 16 Qa Jebusi kin, qa Amori kin, qa Girgiṡi kin, 17 Qa Ḣiwi kin, qa Hareqi kin, qa Sini kin, 18 Qa Aradi kin, qa Zemari kin, qa Ḣamati kin; qa hehan Kanani wicowazi kin yuomden iyayapi. 19 Qa Kanani makoce tawapi kin dee, Zidon etanhan Gerar ektakiya de cin Gaza etu, qa hetanhan Sodom, qa Gomora, qa Adma, qa Zeboim Lasa ekta. 20 Ḣam cinca wicaye cin hena eepi, wicowazipi kin iyececa, oyatepi tamakocepi kin en, iapi kin iyecen. 21 Unkan Japet tokapa kin sunkaku Ṡem, he cinca kicitonpi, Heber cinca wicaye cin owasin ateyapi kin hee. 22 Ṡem cinca wicaye cin, Elam, qa Aṡur, qa Arpakṡad, qa Lud, qa Aram. 23 Unkan Aram cinca wicaye cin Uz, qa Ḣul, qa Geter, qa Maṡ. 24 Unkan Arpakṡad Ṡela kicitonpi, qa Ṡela Heber kicitonpi. 25 Unkan Heber cinca nonpa kicitonpi; tokapa anpeṫu tawa kin en maka kin akipam icupi kin heon Peleg ec̣iyapi, qa sunkaku kin Joktan cajeyatapi. 26 Joktan cinca wicaye cin Almodad, qa Ṡelep, qa Ḣatsarmawet, qa Jera; 27 Qa Hadoram, qa Uzal, qa Diqela; 28 Qa Obal, qa Abimahel, qa Ṡeba; 29 Qa Opir, qa Ḣawila, qa Jobal, hena owasin Joktan cinkṡi wicaya. 30 Meṡa etanhan de cin, Seper ḣe wan wiyohiyanpata wanke cin, hehanyan ounyanpi. 31 Ṡem cinca wicaye cin hena eepi; wicowazipi, qa wicoie hduhapi kin iyecen oyatepi kin tamakocepi kin en ounyanpi. 32 Nowa cinca wicaye cin wicowazipi kin heepi, oyatepi kin en. Hena etanhan maka kin owancaya oyate enanakiya iyayapi minitan qon iyohakam.
WICOWOYAKE 11.
1 Hehan maka kin owancaya wicaiha wanjidan, qa iapi ko wanjidan. 2 Qa wiyohiyanpata ihdaka unpi, qa Ṡinar makoce kin he en, omdaye wan iyeyapi, qa en eyakonpi. 3 Qa oṫoiyohi takodaku hekiciyapi, Ihopo, maka omdoton unkagapi, qa ṡpan unkiyapi kta ce, eyapi. Hecen inyan hee kiya maka omdoton kin he icupi, qa upṡija hee kiya bitumen icupi. 4 Qa ake hekiciyapi, Ihopo, otonwe wanji unkagapi kte c̣a nakun conkaṡke wan, he ointpa kin maḣpiya iyahdeye kta, qa caje unkicagapi kte; heconkupi ṡni kinhan, maka kin owancaya omdecaheya unkiyayapi kta. 5 Unkan, Jehowa otonwe kin, inatake ko, Adam cinca wicaye cin kagapi kin wanyake kta e kun hiyu. 6 Qa, Ehaeṡ oyate wanjidan, qa owasin iapi wanjidan yuhapi, qa de tokaheya econpi, qa detanhan taku kaga kecinpi owasin takudan tehike dapi kte ṡni. 7 Iho, kun unyanpi, qa iapi kin icicahi unyanpi kta; kinhan iyakitedan iapi nakiciḣonpi kte ṡni, Jehowa eya. 8 Qa hetanhan Jehowa, maka kin owancaya, yuomden ye wicaya; unkan otonwe kagapi qon ayuṡtanpi. 9 He etanhan caje kin Babel ec̣iyapi; heciya Jehowa maka kin owasin iapi kin yuicicahi, qa hetanhan maka kin owancaya yuomden enanakiya ye wicaya. 10 Ṡem wicowazi wowapi kin dee. Ṡem waniyetu opawinge sanpa nonpa ni, qa hehan Arpakṡad kicitonpi, minitan qon iyohakam waniyetu nonpa. 11 Ṡem Arpakṡad tonpi kin iyohakam, waniyetu opawinge zaptan ni; qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 12 Unkan Arpakṡad waniyetu wikcemna yamni sanpa zaptan ni, qa Ṡela kicitonpi. 13 Qa Arpakṡad, Ṡela tonpi kin iyohakam, waniyetu opawinge tom sanpa yamni ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 14 Unkan Ṡela waniyetu wikcemna yamni ni, qa hehan Heber kicitonpi. 15 Qa Ṡela Heber tonpi kin iyohakam, waniyetu opawinge tom sanpa yamni ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 16 Unkan Heber waniyetu wikcemna yamni sanpa topa ni, qa Peleg kicitonpi. 17 Qa Peleg tonpi kin iyohakam, Heber waniyetu opawinge tom sanpa wikcemna yamni ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 18 Unkan Peleg waniyetu wikcemna yamni ni, qa Reyu kicitonpi. 19 Qa Peleg, Reyu tonpi kin iyohakam, waniyetu opawinge nonpa sanpa napciwanka ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 20 Unkan Reyu waniyetu wikcemna yamni sanpa nonpa ni, qa Serug kicitonpi. 21 Qa Serug tonpi kin iyohakam, Reyu waniyetu opawinge nonpa sanpa ṡakowin ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 22 Unkan Serug waniyetu wikcemna yamni ni, qa Naḣor kicitonpi. 23 Qa Naḣor tonpi kin iyohakam, Serug waniyetu opawinge nonpa ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 24 Unkan Naḣor waniyetu wikcemna nonpa sanpa napciwanka ni, qa Tera kicitonpi. 25 Qa Naḣor Tera tonpi kin iyohakam, waniyetu opawinge sanpa wikcemna sanpa napciwanka ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi. 26 Unkan Tera waniyetu wikcemna ṡakowin ni, qa Aberam, qa Naḣor, qa Haran kicitonpi. 27 Tera wicowazi wowapi kin dee. Tera iye Aberam, Naḣor, qa Haran kicitonpi. Unkan Haran Lot kicitonpi. 28 Unkan Haran, iye atkuku, Tera itokam ṭa, Ur Kaṡdim heciya, makoce en tonpi kin he en ṭa. 29 Unkan Aberam, qa Naḣor winoḣinca yuzapi. Aberam tawicu caje kin Sari, qa Naḣor tawicu caje kin Milka ec̣iyapi. Haran he cunwintku iye Milka Iska ko ateyapi. 30 Tuka Sari cinca ton ṡni un, cinca wanica. 31 Unkan Tera iye cinhintku Aberam ikikcu, qa takojatpaku, Lot he Haran cinhintku, qa takoṡku Sari iye cinhintku Aberam tawicu kin hee. Hena om Ur Kaṡdim etanhan iyaya, Kanan makoce kin ekta ye kte, c̣a Ḣaran ehan hipi qa hen hiyakonpi. 32 Qa Tera anpeṫu tawa kin waniyetu opawinge nonpa sanpa zaptan henakeca, qa Ḣaran hen Tera ṭa.
WICOWOYAKE 12.
1 Unkan Jehowa Aberam heciya, Nita makoce kin etanhan ya wo, nitakuye etanhan, qa niyate ti kin etanhan, makoce wan wanyag cic̣iye kte cin he ekta ya wo. 2 Kinhan oyate tanka icaḣ ciye, c̣a ciyawaṡte, qa nicaje kin tanka wakage kta; qa wowaṡte yaun kta; 3 Qa tona niyawaṡtepi kin hena wicamdawaṡte, qa tuwe niyaṡice cin he mdaṡice kta, qa niye en wicowazi tona maka akan unpi kin owasin yawaṡtepi kta ce. 4 Unkan Aberam iyaya, Jehowa ec̣iye ciqon he iyecen, qa Lot opa. Aberam wanna waniyetu wikcemna ṡakowin sanpa zaptan, Ḣaran etanhan iyaye c̣ehan. 5 Qa Aberam tawicu Sari ikikcu, qa iye cincu cinhintku Lot nakun, qa taku ic̣ihdepi, taku tonpi kin owasin, wicanagi tona Ḣaran en wicatonpi ko, qa unhdaka yapi, Kanan makoce kin ektakiya, qa Kanan makoce kin en hipi. 6 Qa Aberam makoce kin ohna ya, Ṡekem ounye cin etu, More utuhu kin en. Unkan hehan Kanani kin makoce kin en unpi. 7 Unkan Jehowa Aberam en tanin ic̣iye c̣a, Wicowazi nitawa kin makoce kin de waqu kta ce, ec̣iya. Unkan Aberam hen wahna woṡapi wan, Jehowa tanin ic̣iye cin he kiciga. 8 Qa hetanhan unhdaka ya Betel iwiyohiyanpatanhan ḣe wan wanke cin, Betel wiyoḣpeyata, qa Hai wiyohiyanpata otahedan en e wakeya, qa heci wahna woṡnapi wan kage c̣a Jehowa caje kin hoyekiya. 9 Qa ake Aberam unhdaka itokaḣ kiya ihdaka ya. 10 Unkan makoce kin he en wicaakiḣan, qa Aberam Egupta ekta apamahde ya, hen yanke kta, makoce en un qon nina wicaakiḣan nakaeṡ. 11 Qa Egupta ekta wanna hi kte c̣ehan, tawicu Sari heciya, Winoḣinca owanyag waṡte henica sdonwaya; 12 Qa Egupton oyate kin wanniyakapi kinhan, De tawicu kin ee ce, eyapi, kta, qa miye maktepi kta qa niye niniyanpi kta. 13 Cec̣iya ce, tawinoḣtin ciya keya wo; hecen tanyan waun kte c̣a, niye ec̣iyatanhan minagi kin ni kta. 14 Qa Aberam Mizarim, Egupta hee, en hi qehan, Egupton oyate kin tawicu kin owanyag waṡte ḣinca e wanyakapi. 15 Unkan Paro taakicita tancan winoḣinca kin wanyakapi, qa Paro en yatanpi, qa winoḣinca kin Paro ti kin en un kte cin icupi. 16 Qa iye kin on Aberam tanyan ecakiconpi; unkan taḣin wanuyanpi yuha, tatanka nakun, qa ṡuktanka ṡonṡonna mdoka wiye ko qa ookiye wica winyan ko, qa camo hena owasin. 17 Unkan Jehowa Paro oyutan, Sari Aberam tawicu kin on etanhan, Paro tiyohnaka tawa kin koya wowayazan tanka on wicakaṡtaka. 18 Unkan Paro Aberam kico, qa heciya, Tokeca hecamiyecon? He nitawin kin tokeca omayakidake ṡni he? 19 De mitankṡi ce, ehe ciqon he tokeca heha he? Hecen miṡ mduze kta iwacu tuka. Tuka nitawin wanhdaka wo. Ehdaku qa hunktiya wo. 20 Qa Paro wic̣aṡta tawa kin hena he iwahokonwicakiya, unkan hde ṡipi, tawicu taku yuhe cin ko owasin.
WICOWOYAKE 13.
1 Unkan Aberam Egupta etanhan iyaya, iye tawicu kici, qa taku yuhe cin ko owasin, Lot nakun opa, itokaḣ makoce kin etu. 2 Qa Aberam wijica ḣinca, wanuyanpi, mazaska, qa mazaskazi ota yuha. 3 Qa itokaḣ makoce kin oti qon ohna ihdaka ku, Betel etu, wakeya iticage ciqon Betel qa Hai otahedan heciya; 4 Tokag ehan wahna woṡnapi kage ciqon he ekta, qa hen Aberam Jehowa caje kin hoyekiya. 5 Unkan Lot Aberam kici ihdaka un kin he taḣinca, qa tatanka wakeya ko yuha. 6 Qa witaya tonwanyanpi kte cin makoce kin iyowinwicakiye ṡni, ehaeṡ wanuyanpi ota yuhapi, heon witaya ounyanpi kta okitpanipi. 7 Unkan Aberam wanuyanpi wiḣan wicakiyapi kin qa Lot wanuyanpi wiḣan wicakiyapi kin akinicapi. Unkan hehan Kanani kin, Perazi kin ko makoce kin en ounyanpi. 8 Unkan Aberam Lot heciya, Unhdokinica kte ṡni, wiḣan wicakiya mitawa kin, qa wiḣan wicakiya nitawa kin nakun akinicapi kte ṡni, hunka wanjin unkiciye cin. 9 Makoce ocowasin nitokam wanke ṡni he? Cec̣iciya ce, miye etanhan kinukankiya ya wo. Niṡ catka tanhan de cinhan miṡ etapa tanhan, qa niṡ etapa tanhan kinhan miṡ catka tanhan mde kta ce. 10 Unkan Lot wankan etonwe, c̣a Jordan iyomdaye kin ocowasin Zohar itato owancaya mini yukan, (Sodom Gomora kici Jehowa ihangye cin itokam,) Jehowa tamaga kin iyecen, qa Egupta makoce kin iyecen. 11 Qa Lot Jordan ohna makoce kin owasin kaḣnige c̣a, Lot wiyohiyanpata kiya unhdaka ya, hecen oṫoiyohi hunka wanjitku kin etanhan kinukankiya iyayapi. 12 Aberam Kanan makoce kin en ounyan, qa Lot omdaye kin otonwe kin en ounye, c̣a Sodom en wakeya iticaga. 13 Unkan Sodom wic̣aṡta kin wic̣aṡtapi ṡni, qa Jehowa en nina waḣtanipisa. 14 Unkan Lot Aberam etanhan kinukankiya iyaye cin, he iyohakam Jehowa Aberam heciya, Iṡta kin yuwankan ikikcu, qa toki yaun kin ihdukṡan etonwan wo; waziyata, qa itokaga, qa wiyohiyanpata, qa wiyoḣpeyata. 15 Makoce kin de wandake cin sitomniyan cic̣u kte c̣a, wicowazi nitawa nakun owihankeṡniyan. 16 Qa wicoicage nitawa kin maka wiyaka sukaza iyenaka wakage kta. Wic̣aṡta wan maka wiyaka sukaza yawa okihi, hecinhan wicoicage nitawa nakun yawapi kta ce. 17 Najin qa makoce kin ohanske cin, qa ohdakinyan kin ecen omani wo, he cic̣u kta ce, eya. 18 Unkan Aberam ihdake c̣a Mamore utuhu kin he Ḣebron en wanke cin ekta i, qa en ounye c̣a hen wahna woṡnapi wan Jehowa kicaga.
WICOWOYAKE 14.
1 Unkan Amrapel Ṡinar en wic̣aṡta yatapi ounye cin he ehan, iye qa Ariyok Elasar en wic̣aṡta yatapi, qa Kedorlahomer Elam en wic̣aṡta yatapi, qa Tidal Goim en wic̣aṡta yatapi ozuye kagapi. 2 Bera Sodom en wic̣aṡta yatapi, qa Birsa Gomora en wic̣aṡta yatapi, qa Ṡinab Adma en wic̣aṡta yatapi, qa Ṡemeber Zeboim en wic̣aṡta yatapi, qa nakun Bela, Zohar hee, he en wic̣aṡta yatapi, hena owasin azuwicayapi. 3 Sidim mdaye kin, mini skuya mde kin hee, en hena owasin ecipapi. 4 Waniyetu ake nom, hehanyan Kedorlahomer wowidake wicaya, tuka iake yamni kin hehan kipajinpi. 5 Unkan waniyetu iake topa, hehan Kedorlahomer qa wic̣aṡta yatapi owicape ciqon owasin upi, qa Repaim kin Aṡteret Qarnayim en wicakaṡtaka, qa Zuzim kin Ham en, qa Emim kin Qiratayim mdaye kin en, hena owasin wicakaṡtakapi. 6 Ḣori kin nakun, Sehir ḣe tawapi kin en Paran utuhu kin hetu, he ḣopuza kin en un. 7 Qa hdicupi, Miṡpat wakoniya, Qadeṡ hee en, qa Ameleqi tamakocepi kin owasin awihnunipi, Amori kin tona Hazazon Tamar en ounyanpi kin nakun. 8 Hehan Sodom en wic̣aṡta yatapi, qa Gomora en wic̣aṡta yatapi, qa Adma en wic̣aṡta yatapi, qa Bela Zohar he en wic̣aṡta yatapi, qa Zeboim en wic̣aṡta yatapi hena owasin zuya iyayapi, qa Sidim mdaye kin en kicizapi. 9 Kedorlahomer Elam en wic̣aṡta yatapi, qa Tidal Goim en wic̣aṡta yatapi, qa Amrapel Ṡinar en wic̣aṡta yatapi, qa Ariyok Elasar en wic̣aṡta yatapi, wic̣aṡta yatapi ece, uman topa uman zaptan ecipapi. 10 Unkan Sidim mdaye kin ohna bitumen woḣa ota, qa Sodom en wic̣aṡta yatapi Gomora en wic̣aṡta yatapi henios najicapi, qa ohinḣpayapi, qa umanpi kin, tona nipi kin, he onapapi. 11 Unkan Sodom Gomora ko woyuha, taku yutapi ko yuhapi qon, owasin icupi qa kihdapi. 12 Lot Aberam cincu cinhintku kin Sodom en un kin nakun, taku tawa ko owasin icupi, qa hecen hdapi. 13 Unkan wic̣aṡta wan okicize etanhan u, qa Aberam Heberi kin wokiciyaka, utuhu oju Mamore Amori tawa kin en un; Mamore Eṡkol Aner kici hunka wanjin wicaye cin, qa hena yamni Aberam kici dakon kiciyapi. 14 Unkan Aberam sunkaku wayaka ahdapi kin he nakiḣon, hehan wic̣aṡta opawinge yamni sanpa wikcemna sanpa ṡahdogan, iye ti kin en icagapi, qa onspewicakiyapi kin hena awicaye c̣a wic̣aṡta yatapi qon, Dan hehanyan wicakuwa. 15 Qa hanyen taokiye kici anawicatan, qa wicakaṡtake c̣a owicakuwa, Coba Damaskos icatka tanhan wanke cin hehanyan. 16 Qa woyuha qon owasin eyaku; sunkaku Lot, qa taku tawa ko owasin, winoḣinca oyate ko owasin ahda. 17 Qa Kedorlahomer, qa wic̣aṡta yatapi owicape ciqon wicakaṡtakapi kin etanhan hdi kin, hehan Sodom wic̣aṡta yatapi kin itkokim ya; Kaksiza mdaye kin ekta Wic̣aṡta yatapi takaksiza kin hee. 18 Unkan Melkizedek Salem en wic̣aṡta yatapi, Taku wakan otancanke wakiyuṡnapi kin, he aguyapi miniṡa ahna Aberam kahi; 19 Qa yawaṡte, qa heya, Wakantanka otancanke maḣpiya maka ko ocowasin tawa kin, he Aberam yawaṡte nunwe. 20 Qa Wakantanka otancanke kin, toka niyanpi kin nape kin en onihnake cin he yawaṡtepi nunwe, eya. Unkan taku owasin etanhan iwikcemna kin qu. 21 Unkan Sodom wic̣aṡta yatapi kin Aberam heciya, Oyate kin micu wo, qa woyuha kin he owasin icu, qa yuha un wo. 22 Unkan Aberam Sodom wic̣aṡta yatapi kin heciya, Jehowa Wakantanka otancanke kin maḣpiya maka ko ocowasin tawa kin, he ekta nape ye wakiya. 23 Taku nitawa kin etanhan haḣonta wanjidan, hantpa wanjidan eṡta iwacu kte ṡni, qa Aberam wawokihi wakaga ehe kte ṡni. 24 Tuka koṡka taku yutapi kin hecehnana, qa Aner Eṡkol qa Mamore wic̣aṡta omicipapi kin hena eepi, onṡpa tawapi kin ikikcupi nunwe, eya.
WICOWOYAKE 15.
1 Hena henakeca hehan, owanyake wan en Jehowa oie kin Aberam en hi, qa heciya, Aberam ihnuhan koyakipe cin; wahacanka nitawa qa taku iyotan tanka yahduhe kte cin he miye ce. 2 Unkan Aberam heya, Jehowa Itancan taku mayaqu kta he? Miṡ micinca manica qa wati kin taku ohnaka kin Eliezer Damaskon he yuha. 3 Qa Aberam heya, Miye cinca mayaqu ṡni, qa wic̣aṡta wan wati kin en tonpi kin, he taku mitawa owasin yuhe kta. 4 Unkan Jehowa oie kin hoyekiya, De taku nitawa owasin yuhe kte ṡni ce. Tokeṡta nitezi kin etanhan inanpe kte cin he taku nitawa kin owasin yuhe kta ce, eya. 5 Qa tankan u ṡi, qa heciya, Maḣpiya ekta etonwe c̣a wicanḣpi kin yawa oyakihi hecinhan hena yawa wo. Qa nicinca kin he iyenakecapi kta ce, ec̣iya. 6 Unkan Aberam Jehowa oie kin wicada, qa he woowotanna kiciyawapi. 7 Unkan Jehowa heciya, Makoce kin de cic̣u, qa yahduhe kta e Ur Kaṡdim etanhan u cic̣iye cin, Jehowa he miye ce. 8 Unkan, Jehowa Itancan, tokiya tanhan wahduhe kte cin sdonwakiye kta he? eya. 9 Unkan, Pte wan waniyetu iyamni, qa tatokadan wan waniyetu iyamni, qa tamdoka wan waniyetu iyamni, hena owasin imicu wo, qa wakiyedan wan nakun, tin wakiyedan wan iyahna. 10 Unkan hena owasin ikikcu, qa cokaya okiwicakasdece c̣a wobaṡpe kin owasin ic̣iyotakons ehnaka, qa zitkadan kin hena baṡpe ṡni. 11 Unkan taku kinye cin woteca wicakte qon akan kun upi, unkan Aberam ḣam wicaya. 12 Unkan anpeṫu wi aisinyan iyaye kte cin, hehan woiṡtima tanka wan Aberam ahinḣpaye c̣a nakun otpaza wohitike ḣinca. 13 Unkan Aberam heciya, Wowicake ec̣iyatanhan he sdonya wo, nicinca makoce wan tawapi ṡni e en waniyetu opawinge tom ounyanpi kte, unkan wowidag wicayapi, qa iyoyag wicayapi kta. 14 Unkan oyate wan wicayuhe kte cin he mdaco kta, unkan hehan woyuha ota yuha hinanpapi kta. 15 Tuka niye hunkake wicayaye cin ekta tanyan yahde kte c̣a, pa niska waṡte kinahan niḣapi kta. 16 Qa wicoicage itopa kin, hehan deciya hdipi kta ce. Amori kin woaḣtani kin nahaḣin iyatahdepi ṡni ce. 17 Unkan wi iyaya hehan nina otpaza, qa oceti izita wan, petijanjan ideya wan ko, taku okicasdece ciqon itoopteya iyaya. 18 Anpeṫu kin he en Jehowa wicotakuye wan Aberam kicage c̣a heya, Makoce kin de Egupta watpa etanhan, watpa tanka Yuphrate eciyapi hehanyan nicinca wicawaqu kta. 19 Keni kin, qa Qenizi kin, qa Qadmoni kin, 20 Qa Ceti kin, qa Perazi kin, qa Repaim kin, 21 Qa Amori kin, qa Kanani kin, qa Girgaṡi kin, qa Jebusi kin.
WICOWOYAKE 16.
1 Unkan Aberam tawicu kin Sari cinca kiciton ṡni, qa Egupton wikoṡka wan yuha, Hagar ec̣iyapi. 2 Qa Sari Aberam heciya, Iho Jehowa miye onamataka; cec̣iye, wikoṡka wan mduhe cin he ekta ya ye; okini cinca miciton kta, eya. Unkan Aberam Sari oie kin anagoptan. 3 Unkan Sari Aberam tawicu kin, he wikoṡka tawa, Ḣagar Egupton kin icu, qa Aberam hihnaku kin tawicu kta e qu; wanna waniyetu wikcemna hehanyan, Aberam Kanan makoce en un qehan hecon. 4 Unkan Aberam Hagar en i, unkan ihduṡake c̣a, wanna ihduṡaka wanhdake c̣ehan, yuhe cin he iṡta kin on iḣakta ṡni. 5 Unkan Sari Aberam heciya, Ṡicaya ecamiconpi kin he niye en oiyanihde. Miye wikoṡka wan mduhe cin he cic̣u, nimaku kin ekta, unkan ihduṡaka wanhdake c̣a iṡta kin on ihamakta ṡni, miye niye kici unkiyotahedan Jehowa yaco kta ce. 6 Unkan Aberam Sari heciya, Tokeṡta wikoṡka nitawa kin he ninape kin ohna un, token iyonicipi ecen ecakicon wo. Unkan Sari iyoyag ya; unkan najica iyaya. 7 Unkan Jehowa taohnihde wan Hagar tinta kin en iyeya, mini ḣdoka wan ikiyedan, Ṡur canku kin ohna mini ḣdoka he cin hee. 8 Qa heya, Sari tawikoṡka Hagar, tokiya tanhan yau he? qa toki da he? Unkan, Sari mayuha itoye kin etanhan nawajica ce, eya. 9 Unkan Jehowa taohnihde kin heciya, Niyuhe cin ekta icicawin hde, c̣a nape kin ihukuya eic̣ihde wo. 10 Kinhan nicinca ota wakage kta, qa ota kin heon yawapi kte ṡni, Jehowa taohnihde kin Hagar ec̣iya. 11 Qa, Iho ihduniṡake cin cinca wanji yaton kte, c̣a Iṡmayel eya c̣aṡ yakiton kta; nicakije cin Jehowa naniḣon kin heon etanhan. 12 Kinhan iṡ ikce wic̣aṡta kin heca kta. Wic̣aṡta owasin nape apaḣa wicayanke kta, qa iṡ wic̣aṡta owasin nape apaḣa yankapi kte, c̣a hunka wanjin wicaye cin owasin itokam ounye kte, Jehowa ohnihdeye cin ec̣iya. 13 Unkan Wakantanka wanmayake cin he deciya awakita he? eye c̣a, Jehowa okiye cin, he Wakantanka wanmayadake cin, eya c̣aṡton. 14 Heon wakoniya kin he, Tuwe ni qa wanmayake cin tawakoniya ec̣iyapi; he Qadeṡ qa Bered otahedan wanka. 15 Unkan Hagar Aberam cinca wan kiciton, qa Aberam cinca Hagar ton kin he Iṡmayel eya c̣aṡ kiton. 16 Aberam wanna waniyetu wikcemna ṡahdogan sanpa ṡakpe, Hagar Iṡmayel Aberam kiciton kin hehan.
WICOWOYAKE 17.
1 Unkan Aberam wanna waniyetu wikcemna napciwanka sanpa napciwanka, hehan Jehowa Aberam en tanin ic̣iye c̣a, Taku wakan iyotan waṡake cin he miye; mitokam omani qa iyaonpepica ṡni un wo. 2 Kinhan odakonciciye kta qa, iyakic̣uya ciyuota kta, ec̣iya. 3 Unkan Aberam pustag eḣpeic̣iya; unkan Wakantanka okiye c̣a heya, 4 Odakonciciya qa oyate ota ate niyanpi kta; 5 Qa detanhan Aberam enic̣iyapi kte ṡni, tuka Abereyam nicaje ee kta; oyate ota ate niyanpi kte cin cicaga ce. 6 Qa nina yuota cic̣iye c̣a, oyate cicage kta, niye etanhan wic̣aṡta yatapi inanpapi kta. 7 Qa miye niye kici wicotakuye cicage kta, qa taku nitawa nihektam u kte cin hena koya, hecen wakage kta, tohanhanyan wiconi kte cin, hehanhanyan hecetu kta, hecen wakan mayada kta, qa nicinca nihektam u kte cin hena owihanke wanin wakan madapi kta. 8 Makoce en ihdaka yaun kin, Kanan makoce kin he owasin cic̣u kta, qa tona enitanhan u kte cin hena, qa owihanke wanin tawayapi kta qa taku wakan mayanpi kta. 9 Qa, niye wicotakuye mitawa kin yahduhe kta, niye, nicinca nihektam upi kte cin hena koya, wicoicage tawapi kin en. 10 Qa wicotakuye mitawa miye, qa niye kici, qa nicinca nihektam u kte cin hena koya, yahduhapi kte cin he dee ce. Tona wica un kinhan hena bakiḣdayapi kte. 11 Ce inkpa ha kin banic̣iḣdayapi kta qa odakonciciyapi wowapetokton kin hee kta. 12 Wicoicage nitawapi kin tona wica owasin yatipi kin ohna tonpi, qa nicinca etanhan ṡni eṡta, tuka oyate tokeca cinca, qa mazaska on opetonpi kin owasin, cincatonpi ehantanhan anpeṫu iṡahdogan baḣdayapi kta. 13 Tuwe yati kin ohna tonpi qa mazaska nitawa on opetonpi kin he baḣdayapi kta, qa odakonciciyapi, niceḣpi kin en he wicotakuye owihanke wanice kta. 14 Tuwe wica baḣdayapi ṡni, ce inkpa ha kin bakiḣdayapi ṡni kinhan, wicotakuye mitawa naksa, heon wic̣aṡta kin he oyate tawa kin etanhan baṡpapi kta, Wakantanka Abereyam ec̣iya. 15 Qa detanhan Ṡari nitawin kin Sari cajedate kte ṡni, Sara caje kin hee kta ce. 16 Qa he mdawaṡte kte c̣a, hetanhan cinca wan cic̣u kte c̣a, cinca niciton kte cin he nakun mdawaṡte kte c̣a, oyate ota nakun wic̣aṡta yatapi tanka hetanhan inanpapi kta, Wakantanka Abereyam ec̣iya. 17 Unkan Abereyam pustag eḣpeic̣iye c̣a iḣa, qa cante kin mahen heya, Wic̣aṡta waniyetu opawinge cinca kicitonpi kta he? qa Sara waniyetu wikcemna napciwanka cinca wan ton kta he? 18 Hehan, Tokin Iṡmayel nitokam ni un, Abereyam Wakantanka ec̣iya. 19 Unkan Wakantanka heya, Han; awicakehan Sara nitawin cinca wan niciton kta, qa Izak eya c̣aṡ yakiton kta, qa wicotakuye mitawa kin he kici wahdusuta kta; cinca wicaye kte cin ihektam u kte cin, hena koya wicotakuye owihanke ṡniyan. 20 Iṡmayel on nakun naciḣon, on mdawaṡte kta, cinca ota icaḣye wakiye c̣a iyakic̣uya yuota wakiye kta, wic̣aṡta yatapi ake nom kicitonpi kte c̣a, oyate tanka icaḣye wakiye kta. 21 Tuka Izak kici wicotakuye mitawa kin wahdusuta kta, detanhan omaka wanjica kinhan, makoncage kin de en Sara ton kta. 22 Wakantanka ie c̣a ohinikiye cin, hehan Abereyam itokam wankan ikiyopta. 23 Unkan Abereyam cinhintku Iṡmayel ikikcu, qa nakun tona iye ti kin ohna wicatonpi kin, tona maza ska iye tawa on opewicaton kin hena koya owasin, tona wica iye ti kin ohna yakonpi kin hena, anpeṫu kin he en ce inkpa ha kin bawicakiḣdaya, Wakantanka ec̣iye cin he iyecen. 24 Abereyam wanna waniyetu wikcemna napciwanka sanpa napciwanka hehan iye ce inkpa ha kin bakiḣdayapi. 25 Qa cinhintku Iṡmayel waniyetu ake yamni hehan ce inkpa ha kin bakiḣayapi. 26 Abereyam cinhintku Iṡmayel kici, anpeṫu wanjidan en bawicaḣdayapi. 27 Qa tiyohnaka wic̣aṡta owasin, ti kin ohna wicatonpi, qa oyate tokeca etanhan opewicatonpi kin hena koya, owasin Abereyam kici bawicaḣdayapi.
WICOWOYAKE 18.
1 Unkan Mamore utuhu kin heciya, Abereyam wakeya tiyopa kin ekta iyotankehan yanke, c̣a wiyotanhan hehan Jehowa tanin ic̣iya. 2 Unkan Abereyam wankan etonwan, qa wic̣aṡta yamni itokam najinpi wanwicayake c̣a, wakeya tiyopa kin etanhan itkowicakipe kta e inyang iyaye c̣a, maka kin en canpeṡka makehdeya inajin. 3 Qa, Itancan ni iṡta kin iyokipi ciya hecinhan cec̣iciya ce, nitaokiye kin etanhan sam iyaye ṡni wo. 4 Mini onge aupi on siha hdujajapi, qa can kin ihukuya ozi ic̣iyapo. 5 Kinhan aguyapi onṡpa cicaupi kta. Nicantepi kin iwakiṡakapo, heon nitaokiyepi kin en yahipi, qa hehan idadapi kta ce, eya. Unkan token ehe cin ecen econ wo, eyapi. 6 Unkan Abereyam wakeya kin en oḣankoya hda, Sara ti kin ekta qa, Aguyapi iyutapi yamni kohanna icu qa pasuta qa aguyapi hmiyanyan kaga wo, eya. 7 Hehan Abereyam wanuyanpi ekta inyang ye c̣a, ptejincadan wan cepa qa waṡte ikikcu, qa he koṡka wan qu; unkan inaḣniyan pata. 8 Unkan pte asanpi qa pte asanpi ihdi, qa ptejincadan pata qon ikikcu, qa wicitokam ehde, qa iye wicikiyedan najin can kin ihukuya. Unkan wotapi. 9 Qa Sara nitawin kin toki un he? ec̣iyapi. Unkan, Wakeya ohna yanka ce, eya. 10 Unkan, Detanhan omaka akihde kinhan, ake niye en cihi kta qa awektunje kte ṡni. Hehan nitawin Sara cinca wan ton kta. Unkan Sara wakeya tiyopa kin ohna wic̣aṡta kin ihektam yanka tuka he naḣon. 11 Wanna Abereyam Sara kici wanakaṡ wotapi, napin kanpi; winoḣinca ayakopi kin he, Sara wanna eecece ṡni un. 12 Heon Sara cante mahen iḣa qa, Wamakanka hehan, qa mayuha iṡ nakun wicaḣinca eṡta imduṡkin kta he? eya. 13 Unkan Jehowa Abereyam heciya, Tokeca e Sara iḣa qa, Awicakehan wamakanka hehan cinca waton kta he? eya he? 14 Jehowa taku wanji okitpani tukte e he? Tohantu kte cin ake niye en cihi, qa Sara hokṡidan wan ton kta. 15 Hehan Sara kokipe c̣a heon anakiḣbe c̣a, Iwaḣa ṡni ce, eya. Unkan, Ḣiya, iyaḣa ce, eya. 16 Hehan wic̣aṡta qon heciya tanhan najinpi, qa Sodom ektakiya etonwanpi; unkan Abereyam awicaye kta e om iyaya. 17 Unkan Jehowa heya, Taku ecamon kte cin he Abereyam anawakiḣbe kta he? 18 Abereyam iṡ oyate tanka, qa waṡaka un kte c̣a iye ec̣iyatanhan oyate maka ohnaka owasin yawaṡtepi kta; 19 Qa de sdonwakiye, cinca wicaye cin, tiyohnaka kin iyahna taku owotanna qa ecetu econ wicaṡi kta, qa Jehowa tacanku kin okicipapi kta, hecen Jehowa Abereyam token wahoye cin owasin kicicahi kta. 20 Unkan Jehowa heya, Sodom qa Gomora ceyapi kin he tanka, qa waḣtanipi kin tehika e nawaḣon, heon 21 Nakaha kun mde c̣a ceyapi kin mahiyohi kin ocowasin iyececa econpi kinhan sdonwaye kta, qa eecece ṡni kinahan sdonwaye kta ce, eya. 22 Unkan wic̣aṡta qon hetanhan iyayapi, qa Sodom en ipi, qa Abereyam nahaḣin Jehowa itokam yanka. 23 Qa Abereyam ikiyadan hinajin qa, Tona ohan owotanna waḣtanipisa om ihang wicayaye kta he? 24 Okini wic̣aṡta owotanna wikcemna zaptan otonwe kin en unpi eṡta ihang yaye kta he? Wic̣aṡta owotanna wikcemna zaptan kin hena on, otonwe en unpi kinhan, otonwe kin itonyape kte ṡni he? 25 Wic̣aṡta ohan owotanna waḣtanipisa om ihang wicayaye kta seca; tokadan hecanon kte ṡni. Tona owotanna waḣtanipisa iyecen ecawicakiconpi kin he iyonicipi ṡni. Maka kin owancaya wayaco un kin he woyaco econ kte ṡni he? eya. 26 Unkan Jehowa heya, Wic̣aṡta owotanna wikcemna zaptan Sodom otonwe en iyewaye cinhan, hena on otonwe kin ocowasin itonwape kta ce. 27 Unkan Abereyam ayupte c̣a, Maka mdu qa caḣota hemaca qeyaṡ mayuhe cin taku ewakiye kta on iapi iwacu. 28 Okini wic̣aṡta owotanna wikcemna zaptan kin en zaptan ope kte ṡni seca; zaptanna kin hena on otonwe kin ocowasin ihang yaye kta he? eya. Unkan, Ihang waye kte ṡni, hen wikcemna tom sanpa zaptan iyewaye cinhan, eya. 29 Unkan ake ie kta e hda, qa, Okini hen wikcemna tom iyewicayapi kta, eya. Unkan, Wikcemna topapi on ecamon kte ṡni, eya. 30 Unkan, Mayuha cec̣iciye canniye maye ṡni wo; iwae kta ce. Okini wikcemna yamni hen iyeyapi kta seca, eya. Unkan, Wikcemna yamni hen iyewicawaye cinhan ecamon kte ṡni, eya. 31 Unkan, Tokin Mayuhe cin taku ewakiye kta e epen. Okini wikcemna nonpa hen iyeyapi kta seca, eya. Unkan wikcemna nonpa on ihang waye kte ṡni ce, eya. 32 Unkan, Itancan cec̣iciye canniye maye ṡni wo; wancadan iwae kta ce. Okini wikcemna en iyeyapi kta seca, eya. Unkan wikcemna on ihang waye kte ṡni ce, eya. 33 Unkan Jehowa Abereyam okiya ohinikiye cin hehan toki iyaya, qa Abereyam ekta hda.
WICOWOYAKE 19.
1 Unkan ḣtayetu ehan ohnihde wicaye cin nom Sodom en hipi; he icunhan Lot Sodom tiyopa kin en iyotankehan yanka, unkan Lot wanwicayake c̣a itkowicakipe kta najin hiyaya, qa wicitokam patuṡ inajin. 2 Qa hewicakiya, Itancan cec̣iciyapi, wati kin en yapo, he wowidake mayaduhapi, heon hanyetu kin de wati kin en yukanpo. Siha kin hdujaja po, qa hanḣanna yektapi, qa tokiya dapi hecinhan ekta katinyan yapo, ewicakiya. Unkan, Ḣiya, ocanku kin de ohna hanyetu osan unyakonpi kta, eyapi. 3 Tuka nina cinwicakiya; unkan kici kipi. Ti kin ti mahen ipi, unkan aguyapi napoḣye codan ṡpan ye c̣a nakun wowicakiḣan; unkan yutapi. 4 Iwankapi kta itokam, Sodom otonwe wic̣aṡta kin owasin tipi kin he aohduteyapi, hokṡidan wicaḣinca ko owasin, otonwe ihanke anokatanhan, henana otonwe ohnaka kin owasin kawitaya iheya. 5 Qa Lot kipanpi, Wic̣aṡta nom hanyetu kin de yati en hipi kin tukte epi he? Tankan u wicaṡi wo; sdonwicunyanpi kte, eyapi. 6 Unkan Lot ti kin etanhan inanpe, c̣a tiyopa kin ecen icu, 7 Qa, Hunka wanjin ciyapi, cec̣iciyapi ce, ihnuhan hecen ṡicaya ecanonpi kin. 8 Micunkṡi nonpapi kin nahaḣin wic̣aṡta sdonye ṡni yakonpi, heniyos eic̣upi, qa token yacinpi ecen wicayakuwapi kta, tuka wic̣aṡta kin dena conkaṡke mitawa ohanzi ihukuya hipi kin heon takudan ecawicakiconpi ṡni po, ewicakiya. 9 Unkan, Tokan hiyaya wo. Wic̣aṡta kin de oyate tokeca, tuka den un kta wacin, qa hi qa he unyacopi wacin. Heon ihomeca niye iyotan ṡicaya unnicuwapi kta, oyate kin eyapi, qa Lot nina paṡkicapi qa tiyopa kin kaptujapi kta e en yapi. 10 Unkan ohnihde unpi kin tiyopa kin yuganpi, qa Lot ti mahen hdicu yapi, qa tiyopa kin onatakapi. 11 Unkan oyate kin wic̣aṡta cistina wic̣aṡta tanka ko, oyate otonwe ohnaka kin owasin, tiyopa kin en hiyeye cin hena iṡta gonge wicayapi, heon tiyopa kin yutantan akitapi. 12 Unkan ohnihde unpi kin Lot hec̣iyapi, Nakun den takuyaya yukan he? takoṡ yaye cin nicinkṡi, nicunkṡi, qa taku tona otonwe kin ohna duhe cin, de etanhan om tankata inanpa wo. 13 Otonwe kin de ihang unyanpi kta, heon unhipi; oyate kin de owasin woaḣtani hoyapi, qa Jehowa itokam oiyahde ic̣iyapi, heon otonwe kin de owihanke ye unhipi. 14 Unkan Lot tankata inanpe, c̣a wic̣aṡta takoṡ wicaye kte cin, hena hewicakiya, Otonwe kin de etanhan tankata inanpapo; Jehowa otonwe kin de ihanke ye kta ce. Tuka takoṡ wicaye kte cin Lot cetuŋhdapi. 15 Anpao hinanpa, unkan ohnihde unpi kin Lot inaḣni yapi, qa, Najin wo; nitawin ehdaku wo, qa nakun nicunkṡi nonpa den unpi kin, okini otonwe waḣtani kin en awihnuniniyanpi kta nace. 16 Tuka ihduwiyeyapi ṡni; unkan ohnihde unpi nape etanhan wicayuzapi, Lot, qa tawicu, qa cunwintku nonpa nape kin wicayuzapi; Jehowa hena onṡiwicakida, he etanhan otonwe kin tankan ewicayayapi. 17 Otonwe tankan awicaipi qa uman heciya, Napa wo, ni ic̣iya wo. Ihnuhan nihektam eyatonwe cin. Omdaye kin ohna tuktedan inajin ṡni. Ḣe kin heciya onapa wo; hecen yani kta ce. 18 Unkan Lot hewicakiya, Ḣiya, Itancan cec̣iciya ce: 19 Wowidake yaya nitokam wopida iyeic̣iya, qa nitowaonṡida kin icantoyahnake cin he miye. Tuka ḣe onawape kte cin owakitpani kta. Okini taku ṡica hiyohimaye c̣a maṭe kta, kowakipa. 20 Heon cec̣iciya, otonwe wan cistina den aṡkadan he cin, hee iyowahi kta owakihi kta. Cec̣iciya, heci ye mayan wo; cistina tuka hecen on minagi kin ni kta. 21 Unkan, He wopida kin aciyupte kta; otonwe cistina kin he ihang waye kte ṡni. 22 Onapa wo; inaḣni wo. Tohan ehan yai ṡni hehanyan token waḣan kte ṡni, ec̣iya. He etanhan otonwe kin he Zohar ec̣iyapi. 23 Wi toka hinanpa hehan Lot Zohar iyohi. 24 Unkan hehan Jehowa magaju ya, Sodom Gomora heniyoza kiya inyan zi peta ko Jehowa maḣpiya ec̣iyatanhan ahinhe wicaya. 25 Otonwe kin hena owihanke wicaya, omdaye ko ocowasin, qa tona otonwe kin en ounyanpi, qa makoce kin hen peji koya. 26 Tuka Lot tawicu kin hakikta, unkan tancan kin tokeca hinhde c̣a miniskuya icu. 27 He icunhan, hanḣanna Abereyam kikta, qa Jehowa okiye ciqon en etkiya ya. 28 Qa Sodom, Gomora, makoce ihdukṡan koya atonwan; unkan makoce kin he etanhan ṡota wan, maza ṡdoyapi oceti ṡota iyececa, wankantkiya inanpe cin wanyaka. 29 Jehowa Omdaye otonwe kin hena, owikanke ye cin he icunhan, Abereyam kiksuye c̣a otonwe ohna Lot ounye cin ihang wicaye cin hetanhan Lot tankan iyaye ya. 30 Unkan Lot Zohar etanhan itawankanhde ye, c̣a ḣe wan akan cunwintku napin om e ounyan, Zohar he en un kte cin he wikopa heon, qa makoḣdoka wan cunwintku napin om oti. 31 Unkan tokapa kin he tankaku kin hecen ec̣iya, Ate unye cin wanna wicaḣinca, qa maka ohnaka wanna wic̣aṡta wanica, maka akan econpi qon iyecen, tuwedan unkiye en hi kte ṡni. 32 Iho we, ate miniṡa yatke unkiye kta, qa kici unwanke kte; hecen on ate etanhan wicoicage unhdoyapi kta. 33 Hanyetu, unkan atkuku miniṡa yatke kiyapi. Tokapa kin he tokaheya atkuku kici iwanka, tuka atkuku kin cunwintku en hiwanke cin he sdotkiye ṡni, nakun kikta kin. 34 Ihanḣanna tokapa kin he tankaku kin heciya, Hinhan ate kici imunka; ecin ake hanyetu kinhan, miniṡa yatke unkiye kte c̣a niṡ ito kici nunke kte, hecen on ate etanhan wicoicage unhdoyapi kta. 35 Unkan ake ihanyetu, unkan atkuku miniṡa yatke kiyapi; iṡ ito hakakta kin atkuku kici iwanka. Iṡ ake cunwintku en hiwanke cin sdotkiye ṡni, qa kikta kin nakun. 36 Hecen Lot cunwintku napin atkuku etanhan hokṡin itpihnakapi. 37 Tokapa kin hokṡidan wan ton qa Moab eya c̣aṡ kiton. He Moab oyate ate yapi anpeṫu kin dehan aiyahdeya. 38 Unkan hakakta kin iṡ eya hokṡidan wan ton qa, Benami eya c̣aṡ kiton. He Amon cinca kin anpe dehan aiyahdeya ate yapi.
WICOWOYAKE 20.
1 Hehan Abereyam makoce itokaga kin ekta ihdaka ye c̣a, Qadeṡ qa Ṡur otahedan iyotanke c̣a Gerar en ounyan. 2 Qa Abereyam tawicu Sara ke c̣a, Mitankṡi kin dee ce, eya. Unkan Gerar wic̣aṡta yatapi Abimelek, he ekta ye wicaṡi qa Sara icu. 3 Unkan hanyen, Wakantanka Abimelek ekta hi, qa wowihanmde wan en heciya, Iho niṭe, winoḣinca iyacu kin he wic̣aṡta wan tawicu kin heca nakaeṡ. 4 Tuka Abimelek nahaḣin Sara ikiyedan wanke ṡni, qa heya; Itancan oyate owotanna wan he nakun ṭe wicayaye kta he? 5 Mitankṡi kin dee, emakiye ṡni he? qa winyan kin iṡ, Timdo waya ce, emakiye ṡni he? Micante kin ecedan qa minape iyecetu kin on hecamon. 6 Unkan Wakantanka wowihanmde kin en heciya, Miṡ nakun nicante ecedan kin en hecanon kin sdonwaya qa, heon ecihdaku, miye en wayaḣtani kte ṡni, qa dutan kte cin iyowin cic̣iye ṡni. 7 Qa wanna, iho, wic̣aṡta qon tawicu kin kicu wo, iṡ wic̣aṡta wokcan kin heca, kinhan niye on cekiye kta, hecen yani kta; tuka ake yecu ṡni kinahan niṭe kte c̣a nakun taku nitawa kin owasin, he sdonya wo. 8 Unkan Abimelek hanḣanna ḣin kikta, qa ookiye wicayuhe cin owasin wicakico, qa hena owasin owicakiyaka: Unkan wic̣aṡta kin nina kokipapi. 9 Unkan Abimelek Abereyam kico qa, Tokeca e hecaunyeconpi? Qa niye en wawaḣtani kin tukte e on woaḣtani tanka wan miye qa oyate mitawa ko iyahde unyayapi? Woecon wan econpi kta iyecece ṡni tuka hecamiyecon, ec̣iya. 10 Qa, Taku wandaka on hecen ecanon he? Abimelek Abereyam, ec̣iya. 11 Unkan Abereyam heya, Tuwedan deciya Wakantanka ohoda ṡni qa mitawin on maktepi kta kepce cin heon hecamon; 12 Qa awicakehan tankṡi waya ce. Ate waye cunwintku kin hee, tuka ina tawa ṡni, qa mitawin ee kta mduza. 13 Qa Wakantanka ate ti kin etanhan ihdaka ye maye cehan winyan qon hewakiya; Taku waṡte ionṡimayada kte cin dee ce. Makoce owasin tokiya kaṡta en unki kinhan, Timdo emakiya wo, epe ciqon, eya. 14 Hehan Abimelek taḣin wanuyanpi ikikcu, qa tatanka qa hokṡidan wicinyanna ko iwicakikcu qa Abereyam qu; tawicu Sara nakun kicu. 15 Qa Abimelek heya, Mitamakoce nitokam wanka ce; tukten niiṡta iyonicipi kinhan hen iyotanka wo. 16 Qa Sara heciya, Iho nitimdo mazaska kektopawinge waqu; iho he niiṡta akaḣpe kte cin ee, tona nici unpi kin owasin en, qa tokan nakun owasin en; hecen Sara iyopeyapi. 17 Hehan Abereyam Wakantanka icekiya; unkan Wakantanka Abimelek asni yan, tawicu kici qa wikoṡka yuhe cin owasin. Unkan cinca tonpi. 18 Jehowa, Sara Abereyam tawicu kin on etanhan, Abimelek tiyohnaka tawa owasin tamnipi kin suksuta onawicataka tuka qon.
WICOWOYAKE 21.
1 Unkan Jehowa heye ciqon, he iyecen Sara ekta hi, qa Jehowa, ec̣iye ciqon, he iyecen ecakicon. 2 Unkan Sara ihduṡake c̣a Abereyam okanta cinca wan kiciton; Wakantanka eye ciqon iyehantu qehan. 3 Unkan Abereyam cinhintku kicitonpi, Sara ton kin he, Izak eya c̣aṡ kiton. 4 Qa Abereyam Izak bakiḣdaya anpeṫu iṡahdogan tonpi kin ehantanhan, Wakantanka econ ṡi qon iyecen. 5 Abereyam wanna waniyetu opawinge, hehan cinhintku Izak kicitonpi. 6 Unkan Sara heya, Wakantanka iḣa mayan, qa tona naḣonpi kin imic̣iyuṡkinpi kta. 7 Qa Sara hokṡiyoqopa azin kiye kte cin, tuwe Abereyam ec̣iye kta he? wicaḣinca tuka cinca weciton kin, eya. 8 Unkan hokṡidan kin tanka aye c̣a azin ayaṡtan kiyapi. Unkan Izak azin ayaṡtan kiyapi anpeṫu kin he en, Abereyam wohe c̣a wicota wicakico. 9 Unkan Hagar Egupton kin cinhintku Abereyam kiciton kin he, wowiḣaḣa kin he Sara wanyake c̣a; 10 Wikoṡka kin de cinhintku kin iyahna tankan ye wicaya ye. Wikoṡka kin de cinhintku kin, micinkṡi Izak kici woyuha tawaye kte ṡni, eya. 11 Unkan oie kin he, Abereyam iṡta kin en tehike ḣinca, cinhintku kin heon etanhan. 12 Unkan Wakantanka Abereyam heciya, Wikoṡka duhe cin, qa hokṡidan kin on etanhan, niiṡta kin en tehike ṡni nunwe. Taku Sara enic̣iye cin owasin ecen ho kin anagoptan wo. Izak he en wicoicage nitawa kin caje yatapi kta. 13 Wikoṡka cinhintku kin nicinkṡi kin hee, heon he nakun oyate wan icaḣ wakiye kta ce. 14 Unkan Abereyam hanḣanna ḣin kikta, qa aguyapi mini apaḣta wan ahna icu, qa Hagar qu, taḣpa kin akan ehnaka, hokṡidan nakun qa toki ye ṡi. Unkan iyaye c̣a Berṡeba tinta kin onuni. 15 Unkan mini apaḣta kin etanhan mini wanna yaḣepapi, qa hokṡidan kin canḣaka wan ihukuya eḣpekiya; 16 Qa iyaye c̣a iyotakons iyotanka kitana tehan, wanhinkpe kihiyeyapi hehanyan: Hokṡidan ṭe kte cin wanwahdake kte ṡni ce, eya; heon aisinyan iyotanke c̣a hoyeye c̣a ceya. 17 Unkan Wakantanka hokṡidan ho kin naḣon, qa Wakantanka taohnihde maḣpiya ec̣iyatanhan Hagar kipan, Hagar taku yaka he? Wakantanka he oyanke kin etanhan hokṡidan ho kin naḣon. Kokipe ṡni wo. 18 Najin qa hokṡidan kin ikikcu qa, nape kin on hduha wo. Iye oyate tanka wan icaḣ wakiye kta ce, eya. 19 Qa Wakantanka winyan iṡta kin yuḣdoka, unkan miniḣdoka wan wanyake c̣a ekta i, qa mini apaḣta kin iyatahde ye c̣a hokṡidan kin yatke kiya. 20 Unkan Wakantanka hokṡidan kin kici un; hecen tanka icage c̣a tinta kin en ounye c̣a itazipa on waoka. 21 Qa Paran tinta kin en ounye c̣a hunku kin Egupta makoce kin etanhan, tawicu kte cin kiciyuza. 22 Unkan hehan Abimelek qa taakicita tancan Pikol henioza Abereyam hec̣iyapi; Taku ecanon kin owasin en Wakantanka oniciya. 23 Iho hecen eya wo, Wakantanka namaḣon; cihnaye kte ṡni, nicinkṡi nitakoja ko wicawahnaye kte ṡni, taku waṡte ecamiyecon kin iyecen ecacicon kta, makoce en ounwaye cin nakun. 24 Unkan, Miṡ ecen eya wakonze kta ce, Abereyam eya. 25 Hehan miniḣdoka wan Abimelek taokiye kin kipi qon, he Abereyam cajeyate c̣a he on Abereyam Abimelek iyopeya. 26 Unkan, Tuwe hecon kin sdonwaye ṡni, qa niṡ nakun omayakidake ṡni, nakun miṡ he nawaḣon ṡni, nakaha heceyedan, eya. 27 Unkan Abereyam taḣinca wanuyanpi pte wanuyanpi ko ikikcu, qa hena Abimelek qu; unkan napin odakota wan kicicagapi. 28 Hehan Abereyam taḣinca cinca wiyedan ṡakowin akipam ewicahde. 29 Unkan Abimelek Abereyam heciya, Taḣinca wiyedan ṡakowin kinukan ewicayahde kin he taku he. 30 Unkan, Miniḣdoka kin de miṡ waqe cin he yuotaninpi kte cin, heon taḣinca wiyedan ṡakowin kin hena minape kin etanhan iyacu kta, eya. 31 Unkan heon etanhan makoce kin he Berṡeba ec̣iyapi, napin heciya Wakantanka namaḣon eya, ekiciyapi. 32 Unkan Berṡeba hen odakota wan kicicagapi; hehan Abimelek najin taakicita tancan nakun, qa Piliṡtim tamakocepi kin ekta hdapi. 33 Unkan Abereyam Berṡeba heciya taṡkoju wan oju, qa hen Jehowa Taku wakan owihanke wanica hoyekiya. 34 Qa Abereyam Piliṡtim tamakocepi kin en anpeṫu ota ounyan.
WICOWOYAKE 22.
1 Unkan hena owasin iyohakam, Wakantanka Abereyam iyutan ye c̣a heciya, Abereyam, eya houkiya. Unkan, Iho miye ce, eya. 2 Unkan, Nicinkṡi heceyedan waṡte yakidake cin Izak he icu, qa Moriya makoce kin ekta ye c̣a heciya ḣe wan ocic̣iyake kte cin he akan petan wahduṡna wo, eya. 3 Unkan Abereyam hanḣanna ḣin kikta, qa ṡuktanka ṡonṡonna aqin kiton, qa koṡka nom iwicakikcu cinhintku Izak nakun, can on woṡna kte cin he kakse c̣a, najin qa hena om, makoce tukte en Wakantanka cajeyate ciqon heciya iyaya. 4 Anpeṫu iyamni Abereyam wankan etonwe c̣a, tukten ke cin he tehan tanhan wanyaka. 5 Qa Abereyam koṡka wicayuhe cin hewicakiya, Den iyotankapo ṡuktanka ṡonṡonna iyahna, qa miṡ hokṡidan kici kan unkipi kinhan canpeṡka makehdeya unkanpi, qa den dukanpi kin en unhdipi kta. 6 Qa Abereyam can on woṡna kte cin icu, qa cinhintku Izak akan ehnake c̣a peta isan ko nape kin en icu, qa sakim iyayapi. 7 Unkan Izak atkuku Abereyam kici okiye c̣a, Ate, eya. Unkan, Micinkṡi nawaḣon ce, eya. Unkan, Iho peta can ko yukan, tuka woteca kin woṡnapi on tukte e he? eya. 8 Unkan, Micinkṡi Wakantanka taḣin wanuyanpi wakiyuṡnapi on okide kta, eya. Hecen sakim yapi. 9 Qa wanna tukten Wakantanka ye ṡi qon hen hiyohipi, qa hen Abereyam wahna woṡnapi wan kage c̣a, cinhintku Izak iyakaṡke c̣a wahna woṡnapi kin akan ekihnaka, can kin iwankam. 10 Qa cinhintku ṭe kiye kta e nape kiyugate c̣a isan kin ikikcu. 11 Hehan maḣpiya kin ec̣iya tanhan Jehowa ohnihde ye cin kipan, Abereyam, Abereyam, eya. Unkan, Nawaḣon ce, eya. 12 Unkan, Hokṡidan kin ekta ninape kin ye kiye ṡni, qa takudan ecakicon ṡni wo. Wanna niye Wakantanka ikoyape cin sdonwaya ce; nicinkṡi heceyedan, tuka mayaqu kta wicayada he etanhan, eya. 13 Hehan Abereyam wankan etonwe c̣a, inyun iheyata tamdoka wan oteḣi ohna he kin on ikoyag najin, he wanyake c̣a, Abereyam ekta i, qa tamdoka kin icu, qa cinhintku kin hee kiya hee petan woṡna. 14 Qa Abereyam makoce kin he, Jehowa wiwanhdake kta, eya c̣aṡ ton; heon Jehowa ḣe tawa kin akan tanin ic̣iye kta ce, nahaḣin eyapi. 15 Unkan maḣpiya kin ec̣iya tanhan Jehowa ohnihde ye cin inonpa akihde Abereyam kipan; 16 Miye kaeṡ caje mihdate Jehowa eya; Taku ecanon kin de nicinca wanjidan tuka itonyakipe ṡni; 17 Heon wowaṡte on ciyawaṡte kta, nicinca iyakic̣uya yuota wakiye kta. Maḣpiya wicanḣpi iyena, qa miniwanca kahda wiyaka sukaza iyeye cin iyena, taku nitawa iyacin kte c̣a, nicinca toka wicayapi kin otonwe tawapi kin yuhapi kta. 18 Qa mioie kin anayagoptan kin heon nicinca kin on maka kin oyate owasin wicayawaṡtepi kta ce, eya. 19 Unkan Abereyam koṡka wicayuhe cin ekta hda; unkan najinpi qa yuwitaya Berṡeba ekta hdapi; qa Abereyam Berṡeba en ounyan. 20 Hena owasin iyohakam Abereyam hecen eya okiyakapi; Milka he nakun nicinye Naḣor he cinca kiciton. 21 Uz tokapa kin hee, qa sunkaku Buz, qa Qemuel Aram he atkuku; 22 Qa Kesed, qa Ḣazo, qa Pildaṡ, qa Idlap, qa Betuel. 23 Unkan Betuel he Rebeka kicitonpi. Hena ṡahdogan kin Milka he Naḣor Abereyam cincu kin kiciton. 24 Unkan tawicu tokeca kin, Ruma ec̣iyapi he Teba, qa Gaham, qa Taḣos, qa Mahaka hena wicaton.
WICOWOYAKE 23.
1 Unkan Sara waniyetu opawinge sanpa wikcemna nonpa sanpa ṡakowin henakeca, waniyetu kin hena Sara ni. 2 Hehan Sara ṭa, Arba otonwe kin heciya, Ḣebron Kanan makoce kin etu hee. Unkan Abereyam Sara on iyokiṡice c̣a akiceye kta e en hi. 3 Hehan Abereyam tawicu ṭe cin itokapa tanhan najin qa, Ḣet cinca wicaye cin owicakiya. 4 Qa, Miṡ wic̣aṡta ihdaka waun qa aṡkatudan nicipi wahimdotanka, wic̣aṡta hnakapi mduhe kta e niyepi om maqupo; kinhan makiṭe cin mitokapa tanhan wehnake kta ce, eya. 5 Unkan Ḣet cinca wicaye cin ayuptapi, qa Abereyam hec̣iyapi; 6 Itancan anaungoptanpo: Wic̣aṡta yatapi wakan unkiyepi cokaya henica. Wic̣aṡta hnakapi unhapi kin tukten iyonicipi kin niciṭe cin en kihnaka wo. Unkiṡ wanjidan kaṡta wic̣aṡta hnakapi unhapi kin hen niciṭe cin yehnake kta e tehinda kte ṡni. 7 Unkan Abereyam najin qa Ḣet cinca wicaye cin oyate makoce yuhapi kin wicitokam apatuja. 8 Qa owicakiye c̣a, Makiṭa mitokapa tanhan wehnake kte cin he iyonicipipi hecinhan anamagoptanpi, qa Epron Zohar he cinhintku cin makiyapo. 9 Kinhan Makpela imnija oḣdoka yuhe cin, tamaga ihanke en un kin, mazaska iyenakeca kin heon maqu kte cinhan, niyepi cokaya wic̣aṡta hnakapi wan mduhe kta ce, ewicakiya. 10 Unkan Epron Ḣet cinca wicaye wicehna ounyan; qa Epron Ḣeti kin Abereyam ayupta; Ḣet cinca wicaye cin, otonwe tiyopa ohna upi kin hena owasin naḣonpi; 11 Ḣiya, Itancan namaḣon wo. Maga kin cic̣u; imnija oḣdoka en un kin he nakun cic̣u. Mitaoyate cinca wicaye cin wanmayakapi he cic̣u. Niciṭe cin kihnaka wo, eya. 12 Unkan Abereyam oyate makoce tawapi kin wicitokam patuja. 13 Qa ia, Iho amayadupte cinhahan, namaḣon wo. Maga kin on mazaska cic̣u kta. Icu wo; kinhan makiṭe cin wehnake kta, Epron ec̣iya, oyate makoce yuhapi kin hena naḣonpi. 14 Unkan Epron Abereyam ayupte c̣a heciya; 15 Itancan namaḣon wo. Maga kin mazaska opawinge topa iyehantu ce; tuka unkiyotahedan he taku? Niciṭe cin ekihnaka wo. 16 Unkan Epron ie cin he Abereyam anagoptan, qa mazaska opawinge tom wopeton icupi kin heca Abereyam aspe ye ton qa qu, he Epron Ḣet cinca wicaye cin naḣonpi cajeyate ciqon hee. 17 Unkan Epron tamaga Makpela en wanka, Mamore iyotakons he qu; maga kin imnija oḣdoka he en wanke cin he nakun, qa can tona he en han qa tona ihdukṡan he cin he nakun owasin; 18 Abereyam tawa kte cin, Ḣet cinca wicaye cin tona otonwe tiyopa kin ohna yapi kin he wanyakapi. 19 Hehan Abereyam tawicu Sara ekihnaka; Makpela maga imnija oḣdoka kin he en, Mamore ikiyedan, Ḣebron Kanan makoce kin etu hee. 20 Unkan maga imnija oḣdoka iyahna, Abereyam wic̣aṡta hnakapi on yuhe kte cin, Ḣet cinca wicaye cin qupi.
WICOWOYAKE 24.
1 Unkan Abereyam wanna wicaḣinca omaka ota; unkan Jehowa taku owasin en Abereyam yawaṡte. 2 Unkan Abereyam he taokiye tiyohnaka tawa tokapa kin, taku yuhe cin owasin awanyangun kin heciya; Ninape kin miceca ihukuya ekihnaka wo; 3 Kinhan, Jehowa Taku wakan maḣpiya maka ko yuhe cin namaḣon, eye cic̣iye kta, Kanani oyate om manke cin cunwintkupi kin etanhan micinkṡi on winoḣinca iyacu kte ṡni. 4 Tuka mitamakoce qa mitakuye kin hena ekta de kte c̣a, hetanhan micinkṡi Izak on winoḣinca iyacu kta, kehe kta ce, eya. 5 Unkan, taokiye kin heya, Okini winoḣinca kin makoce kin de ekta omape kta tawaṭenye kte ṡni; hecinhan makoce etanhan yau qon, nicinkṡi ake ekta ye wakiye kta he? 6 Unkan, Ihnuhan micinkṡi icicawin heciya ye yakiye cin. 7 Taku Wakan maḣpiya yuhe cin, ate ti kin etanhan qa makoce wan en matonpi kin etanhan, imacu qa omakiye c̣a, Makoce kin de nicinca waqu kta ce, eya konza, he taohnihde kin nitokam ye ṡi kta, kinhan micinkṡi kin on heciya tanhan winoḣinca wan iyacu kta. 8 Winoḣinca kin onipe kta tawaṭenye ṡni, hecinhan iyakonze kin de on iyaonpepicaṡni yaun kta, tuka micinkṡi heciya ye yaye kte ṡni ce. 9 Unkan taokiye qon nape kin iye yuhe cin Abereyam ceca kin ihukuya ekihnake c̣a ecen eya konza. 10 Qa ookiye kin, iye yuhe cin camo tawa kin etanhan, camo wikcemna, qa iye yuhe cin taku waṡte tawa kin owasin etanhan icu, qa hena yuha iyaye c̣a Naḣor otonwe kin ekta i, Aram watpa otahedan etu. 11 Qa otonwe kin itankan miniḣdoka ikiyedan, camo kin canpeṡka makehdeya inajin wicakiya, ḣtayetu mini huwe ipi eca iyehantu. 12 Qa heya, Jehowa Abereyam mayuhe cin Wakan nida cec̣iciya, nakaha tanyan ihuni makiye c̣a Abereyam mayuhe cin he wowaṡte ecakicon ye. 13 Miniḣdoka kin ekta nawajin; qa otonwe kin wic̣aṡta cunwintkupi kin mini huwe upi kta. 14 Qa wikoṡka wan tuwe kaṡta hewakiye kta; Wakiṡkotpa nitawa kin au wo, mini mdatke kta ce; unkan, Yatke ye, qa camo nitawa kin nakun yatke wicawakiye kta, eye cinhan, tokin nitaokiye Izak yuhen yakaḣnige cin hee, kinhan mayuhe cin wowaonṡida ecayecon sdonwayen. 15 Unkan iṡ ia nahaḣin ayaṡtan ṡni ehan, Rebeka u, Abereyam cincu Naḣor tawicu Milka he cinhintku Betuel he cunwintku kin hee, wakiṡkotpa hiyeta onpe c̣a u. 16 Wikoṡka owanyag waṡte ḣinca, hokṡiwina, qa wic̣aṡta tohini sdonye ṡni, miniḣdoka kin ekta kun ye c̣a wakiṡkotpa kin ojudan icu qa wankan hiyu. 17 Unkan ookiye qon itkokim inyang ye c̣a, Wakiṡkotpa duhe cin etanhan mini onge yatke makiya wo, eya. 18 Unkan, Itancan yatkan ye, eye c̣a wakiṡkotpa kin nape kin on kun akihde, qa yatke kiya. 19 Unkan ayaṡtan hehan, Camo nitawa kin nakun hena on mini awau kta, yatkan ayaṡtanpi kin hehanyan, eya. 20 Qa inaḣni qa wakiṡkotpa kin cankaṡkotpa tanka kin okaṡtan, qa inyanka miniḣdoka kin ekta mini huwe ya heon, qa camo kin owasin mini wicakahi. 21 Unkan wic̣aṡta kin yuṡinyaye c̣a taku eye ṡni, canku ohna u kin he Jehowa ohinniyan tanyan ikiyuṡtan kta hecinhan he sdonye kta. 22 Unkan camo kin mini yatkan ayaṡtanpi, hehan wic̣aṡta qon mazaskazi maza oin tanka, mazaska hanke iyecen tke, he icu qa nakun maza huhu nom mazaska wikcemna iyecetu, hena owasin wikoṡka nape kin en ye kiya; 23 Qa, Tuwe hunkake yaya he? Omakiyaka wo, niyate ti kin ohna unkiwankapi kta okan he? eya. 24 Unkan, Milka cinhintku Betuel Naḣor kiciton kin he cunwintku kin miye ce, eya. 25 Qa, Peji puze c̣a taku yutapi ko ota, qa nakun wankapi kta okan ce, ec̣iya. 26 Unkan wic̣aṡta qon pamahdedan yanke c̣a Jehowa cekiye c̣a, 27 Jehowa Abereyam mayuhe cin taku wakan da kin he yawaṡtepi nunwe. Towicake towaonṡida ko mayuhe cin ektakiya ayuṡtan ṡni, tuka mayuha sunkaku ti kin canku kin ohna Jehowa amau ce, eya. 28 Unkan wikoṡka kin dus hde c̣a iye hunku ti kin en hena owasin oyaka. 29 Rebeka timdoku wan yukan, Laban ec̣iyapi, qa Laban iṡ dus iyaya wic̣aṡta qon ekta miniḣdoka kin en. 30 Laban oin tanka, qa maza huhu tankṡitku nape kin akan wanyake c̣a Rebeka tankṡitku oie ye cin, Wic̣aṡta kin hecen emakiya eye cin he naḣon qa, hehan wic̣aṡta qon miniḣdoka kin ekta, camo kin icahda najin kin en hi. 31 Qa heya, Jehowa he niyawaṡte kin u wo. Tokeca tankan nayajin he? Miṡ tipi kin wanna wiyeya wakaga, camo yukanpi kte cin nakun. 32 Unkan wic̣aṡta qon tipi kin ekta hi; unkan camo kin kiyuṡke c̣a peji puza taku yutapi ko camo kin qu, qa mini on siha hdujaja kta wic̣aṡta om hi kin nakun hdujajapi kta e au. 33 Qa woyute nakun qu. Unkan, Taku on wahi kin owahdake ṡni kinhan onṡpadan wate kte ṡni ce, eya. Unkan, Ia wo, eya. 34 Unkan, Abereyam tahokṡidan wan he miye: 35 Qa Jehowa he mayuhe cin nina yawaṡte, qa taḣin wanuyanpi qu, qa pte, qa mazaska, qa mazaskazi, qa wic̣aṡta winyan ko wowindag wicaye cin, qa camo, qa ṡuktanka ṡonṡonna, hecen wic̣aṡta okinihan. 36 Qa mayuhe cin tawicu kin Sara cinca wan ton, mayuha wanna wicaḣinca hehan he kiciton, unkan taku yuhe cin owasin kic̣u. 37 Qa Kanani makoce tawapi kin en manke cin he cunwintkupi kin etanhan micinkṡi on winoḣinca duze kte ṡni: 38 Tuka hunkake wicawaye cin tipi kin ekta de kte c̣a, takuwicawaye cin etanhan micinkṡi on winoḣinca wan duze kta ce, mayuhe cin eya konza, keyemaṡi. 39 Unkan, Okini winoḣinca kin mici u kte ṡni, mayuhe cin ewakiya. 40 Unkan, Taku wakan wada Jehowa itokam mawani kin, he taohnihde wan nici ye ṡi kte c̣a, mitakuye qa ate ti kin etanhan, winoḣinca wan micinkṡi on duze kta e, canku yaye cin tanyan ihuni nic̣iye kta ce. 41 Tuka taku eya konze cic̣iye cin nihiyahde kte ṡni, takuwicawaye cin ekta de cinhan, qa nic̣upi ṡni kinhan, hehan taku eya konze cic̣iye cin iyahde nic̣iye kte ṡni, emakiya. 42 Unkan nakaha miniḣdoka kin ekta wahi qa hepa, Jehowa Abereyam mayuhe cin he wakan nida, canku ohna wau kin tanyan ihuni mayakiya hecinhan; 43 Iho miṡ miniḣdoka kin icahda nawajin qa wikoṡka wan mini huwe hiyu qa, Wakiṡkotpa duhe cin etanhan mini onge yatke makiya ye, ewakiye kta. 44 Unkan, Yatkan ye, qa nakun camo nitawa kin mini wicawakahi kta ce, emakiye cinhan, winoḣinca wan mayuhe cin cinhintku yuze kta e Jehowa kaḣnige cin hee kte. 45 Miṡ cante mahen ia nahaḣin mdaṡtan ṡni, unkan inyun Rebeka hinanpe c̣a, miniḣdoka kin ekta kun i qa mini icu; unkan, Tokin yatke mayakiyen, ewakiya. 46 Unkan tawakiṡkotpa kin inaḣniyan kun ahi qa, Yatkan ye, qa camo nitawa kin nakun woyatke wicawaqu kta ce, eya; unkan mdatke c̣a camo kin nakun yatkanpi. 47 Unkan imonge c̣a, Tuwe cunwintku niyan he? ewakiya. Unkan Betuel cunwintku he miye, Naḣor cinhintku Milka kiciton kin hee. Hehan oin tanka ite kin akan ewahnaka, maza huhu nakun nape kin akan. 48 Qa pamahdedan manke c̣a Jehowa cewakiya, Jehowa Abereyam mayuhe cin taku wakan da kin he mayuhe cin cinhintku kin on, mayuhe cin sunkaku cunwintku iwacu kta e canku wicaka ohna amau kin he mdatan. 49 Qa niyepi wanna wowaonṡida wowicake ko mayuhe cin ecayeconpi kte cinhan omakiyakapapo, qa ecayeconpi kte ṡni kinhan omakiyakapo: etapa tanhan mduhomni kta qa iṡ catka tanhan, eya. 50 Unkan Laban Betuel ko ayuptapi qa Taku kin de Jehowa etanhan u qa taku ṡica qa iṡ taku waṡte unkenic̣iyapi kta unkokitpanipi ce, eyapi. 51 Iho Rebeka nitokam un; icu qa hda wo. He niyuhe cin cinhintku kin yuze kta, Jehowa oie ye cin iyececa. 52 Unkan Abereyam taokiye kin iapi hena naḣon qehan, Jehowa ohoda kta e makata patuṡ iyaya. 53 Hehan ookiye qon mazaska oin qa mazaskazi oin ikikcu, wokoyake nakun, qa hena Rebeka qu, timdoku hunku ko taku tehika wacaqu. 54 Hehan wotapi qa wayatkanpi, iye wic̣aṡta opapi kin hena koya. Wankapi qa hanḣanna kiktapi qa, Mayuhe cin ekta hdicu mayan wo, eya. 55 Unkan timdoku hunku ko, Wikoṡka unkicipi yanke kte, wikcemna can hehanyan, hehan ye kta ce, eyapi. 56 Unkan, Jehowa iṡ canku mitawa kin tanyan ihuni mayan heon mayutehanpi ṡni po. Mayuhe cin ekta kiḣde mayanpo, ewicakiya. 57 Unkan, Wikoṡka kin unkicopi qa, iye i kin etanhan unkiwangapi kta ce, eyapi. 58 Qa Rebeka kipanpi, qa, Wic̣aṡta kin de kici de kta he? ec̣iyapi. Unkan, Mde kta ce, eya. 59 Unkan Rebeka tawinoḣtinpi kin ye yapi, qa azinkiye ciqon, qa Abereyam taokiye, qa wic̣aṡta tawa nakun. 60 Qa Rebeka yawaṡtepi qa, Unkitawinoḣtinpi kin he niye, kektopawinge oyawa tanka icaga wo, qa cinca wicayaye kte cin toka wicayapi otonwe kin yuhapi kte, ec̣iyapi. 61 Hehan Rebeka najin, wikoṡka yuhe cin nakun, qa camo akan iyotankapi, qa wic̣aṡta qon kici iyayapi. Hecen ookiye qon Rebeka icu qa kihda. 62 Wanna Izak miniḣdoka, Tuwe ni un kin wanmayaka tawa kin hetanhan u, qa makoce puze cin en iyotanka. 63 Qa ḣtayetu ca Izak cekiye kta e manin ya, hehan wankan etonwe c̣a camo upi kin wanwicayaka. 64 Rebeka nakun wankan etonwe c̣a Izak wanyake c̣a camo kin etanhan ipsica. 65 Qa ookiye kin heciya, Wic̣aṡta wan itkounkipapi hewoskan omani kin he tuwe? Unkan, Mayuhe cin hee, ookiye kin eya. Unkan ite akaḣpe wan icu qa aihdaḣpa. 66 Unkan ookiye kin, taku token econ kin owasin Izak okiyaka. 67 Hehan Izak iye hunku Sara tawakeya kin mahen Rebeka tin ye ṡi, qa yuze c̣a tawicu kin waṡte kidaka. Hecen Izak iye hunku Sara ṭe cin iyohakam iwacintonḣnag yapi.
WICOWOYAKE 25.
1 Hehan ake Abereyam winoḣinca wan yuza, Qetura ec̣iyapi. 2 Unkan cinca kiciton kin dena eepi, Zimran, qa Jokṡan, qa Medan, qa Midian, qa Iṡbak, qa Ṡuha. 3 Unkan Jokṡan iṡ Ṡeba qa Dedan kicitonpi. Unkan Dedan iṡ Aṡurim, qa Letuṡim, qa Lumim cinkṡi wicaya. 4 Unkan Midian cinca wicaye cin, Epa, qa Heper, qa Ḣanok, qa Abida, qa Eldaha. Hena owasin Qetura cinkṡi wicaya. 5 Unkan Abereyam taku yuhe cin iyuhpa Izak qu. 6 Tuka winoḣinca uman cinca Abereyam kicitonpi kin hena Abereyam taku wicaqu, qa nahaḣin iye ni un kin wiyohiyanpata makoce kin ekta ye wicaṡi, cinhintku Izak etanhan. 7 Abereyam anpeṫu tawa kin waniyetu ni un kin dena ee, waniyetu opawinge sanpa wikcemna ṡakowin sanpa zaptan, hehanyan ni. 8 Hehan Abereyam niya ṡni ṭa iyaya, pa ska waṡte, qa wicaḣinca imna; hehan taoyate kin ekta okipa yapi. 9 Qa cinca wicaye cin Izak Iṡmayel kici kihnakapi; Makpela imnija oḣdoka kin en Mamore itokam, Zohar Ḣeti he cinhintku Epron tamaga qon en. 10 Maga wan Abereyam Ḣet cinca wicaye cin opewicakicaton, he en Abereyam hnakapi, tawicu Sara kici. 11 Unkan Wakantanka, Abereyam ṭe cin iyohakam, cinhintku kin Izak yawaṡte, qa Izak Tuwe ni un qa wanmayake cin miniḣdoka tawa kin ekta ounyan. 12 Hagar Egupton kin Sara tawikoṡka kin he Abereyam cinca wan kiciton, Abereyam cinhintku Iṡmayel wicoicage tawa kin dee. 13 Iṡmayel cinca wicaye cin cajepi kin deepi, wicowazipi qa cajepi kin iyececa. Iṡmayel cinca tokapa kin he Nebayot, hehan Qedar, qa Adbel, qa Mibṡam; 14 Qa Miṡma, qa Duma, qa Masa; 15 Ḣada, qa Teman, Jetur, Napiṡ qa Qedma. 16 Hena Iṡmayel cinkṡi wicaya; toki tipi qa tonwanyanpi kin ecen ec̣iyapi, wic̣aṡtayatapi ihdawapi ake nom, taoyatepi kin om. 17 Iṡmayel ni un kin waniyetu kin dena ee, waniyetu opawinge sanpa wikcemna yamni sanpa ṡakowin, henakeca; hehan niya ṡni ṭa iyaye c̣a taoyate kin ekta okipa yapi. 18 Hunka wanjin wicaye cin owasin wicehna ṭa. Ḣawila etanhan Ṡur itokam un kin ektakiya de cin qa hetanhan Aṡur etu makoce kin he en ounyanpi. 19 Unkan Izak Abereyam cinhintku wicoicage tawa kin dee, Abereyam he Izak kicitonpi. 20 Unkan Izak wanna waniyetu wikcemna topa, hehan Rebeka yuza, he Betuel Arami kin he cunwintku, Aram Mdaye kin etanhan, Laban Arami kin tawinoḣtin kin hee tawicu kta e yuza. 21 Qa Izak tawicu kin cinca ton ṡni kin heon, Jehowa icekiya. Unkan Jehowa anakicigoptan, hecen Rebeka Izak tawicu kin ihduṡaka. 22 Unkan hokṡiyoqopa Rebeka mahen akinicapi; unkan, De taku hwo hecetu kta hecinhan token on hemaca he? eye c̣a Jehowa iwange kta e ekta i. 23 Unkan, Nitamni kin mahen oyate nonpa, qa nitezi kin etanhan oyate nonpa inanpapi kta, qa oyate wan waṡaka keṡ oyate uman sanpa waṡake kta, qa hakakta kin he tokapa kin wowidake yuhe kta ce, Jehowa ec̣iya. 24 Unkan anpeṫu cinca ton kte cin wanna henakeca, qa inyun tamni kin mahen cekpa yukan. 25 Unkan tokapa kin hiyu owancaya gi, pte ha ṡina iyecen; unkan Esa eya c̣aṡtonpi. 26 Hehan sunkaku kin hiyu, qa nape kin Esa siyete kin yus un; heon Jakob eya c̣aṡ kiton. Hena tonpi kin ehan, Izak waniyetu wikcemna ṡakpe. 27 Unkan hokṡipidan tanka icagapi, qa Esa wotihni wayupika, wic̣aṡta hewoskan un kin heca, tuka Jakob wic̣aṡta waḣbadan wakeya oti. 28 Unkan Izak Esa waṡte kidaka, taku o kin yuta heon. Tuka Rebeka Jakob waṡte kidaka. 29 Unkan Jakob wahanpi ohe cin icunhan Esa tinta kin etanhan u qa watuka un; 30 Qa, Akiḣan maṭe kta heon wahanpi ṡa kin de onge maqu wo, mdatke kta ce, Esa Jakob ec̣iya. Heon Edom eya caje yatapi. 31 Unkan, Watonikapa kin he nakaha maqu wo, Jakob eya. 32 Unkan Esa, Wanna maṭe kta qa watomakapa kin de taku okihi kta he? eya. 33 Unkan Jakob, Nakaha Wakantanka icajeyan emakiya wo, eya. Unkan Wakantanka icajeyan ec̣iya. Hecen Esa watokapa tawa kin he Jakob qu. 34 Unkan Jakob omnica hanpi aguyapi kici Esa qu, unkan yute c̣a yatkan qa najin, qa toki iyaya. Hecen Esa watokapa kin iḣakta ṡni.
WICOWOYAKE 26.
1 Unkan makoce kin he en wicaakiḣan tokeca wan, Abereyam anpeṫu tawa icunhan wicaakiḣan tokaheya qon he iyohakam. Unkan Izak Piliṡtim tawic̣aṡta yatapi Abimelek ec̣iyapi ekta i, Gerar etu. 2 Unkan Jehowa iye en tanin ic̣iye c̣a heciya, Egupta ekta de kte ṡni ce, makoce wan ocic̣iyake kte cin hen yanka wo. 3 Makoce kin de en ounyan wo, kinhan nici waun qa ciyawaṡte, qa makoce kin dena owasin cic̣u kta, nicinca ko wokonze Abereyam niyate konza ewakiye cin he wahdusuta; 4 Qa nicinca yuota wakiye kta maḣpiya wicanḣpi sukaza iyenaka, qa makoce kin dena owasin nicinca wicawaqu kta, qa oyate maka kin ohnaka owasin nicinca kin on yawaṡtepi kta. 5 Nakaeṡ Abereyam miho kin anamagoptan qa mitawoahope, mita wokonze, mioie, qa mitoope kin hena yuhe cin heon etanhan. 6 Unkan Izak Gerar en ounyan. 7 Unkan wic̣aṡta heciya tipi kin tawicu kin on iwangapi; unkan, Mitankṡi kin dee ce, eya. Rebeka owanyag waṡte, qa iye on okini wic̣aṡta deciya yakonpi kin maktepi kta ecin heon, Mitawin dee eye kte cin itonpa. 8 Unkan wanna anpeṫu ota hen yanke cehan, Piliṡtim wic̣aṡta yatapi Abimelek ojanjan hdepi wan etanhan eyokasin qa Izak tawicu Rebeka kici ṡkata e wanwicayaka. 9 Hehan Abimelek Izak kico qa, Awicakehan nitawin hee. Tokeca, Mitawinoḣtin dee ehe ciqon he? eya. Unkan okini iye on maṭe kta epce cin heon hepa ce, Izak eya. 10 Unkan, De taku ecaunyeconpi he? Wanna ecadan oyate etanhan wic̣aṡta wan nitawin kici iwanke kta unkanṡ, taku ṡica iyahde unyayapi kta tuka ce, Abimelek eya. 11 Qa Abimelek oyate tawa owasin iwakta wicaya, Tuwe wic̣aṡta kin de yutan, qa iṡ tawicu yutan kinhan ṭe kta ce, eya. 12 Unkan, Izak makoce kin he en woju, qa omaka kin he en opawinge akihde kamna. Hecen Jehowa Izak yawaṡte. 13 Unkan wic̣aṡta kin tanka aya, qa ohinniyan tanka aya, wijica ḣinca. 14 Qa oic̣ihde, taḣinca, qa pte wanuyanpi, qa ookiye ota yuha; heon Piliṡtim icekinpi. 15 Unkan miniḣdoka, tona atkuku taokiye qapi qon atkuku Abereyam ni qehan, hena owasin Piliṡtim aohduteyapi, maka okatapi. 16 Unkan Abimelek Izak heciya, Unkiyepi etanhan toki iyaya wo, waunṡakapi keṡ niṡ sam iyeya waniṡaka ce. 17 Unkan Izak hetanhan iyaye c̣a Gerar kaksiza kin he en eti, qa hen iyotanka. 18 Qa miniḣdoka atkuku Abereyam ni kin icunhan qapi qon, qa Abereyam ṭe cin iyohakam Piliṡtim kin hena aohduteyapi kin, hena ake Izak qe c̣a Abereyam c̣aṡ ton qon hena iyecen Izak caje yata. 19 Qa Izak hokṡidan wicayuhe cin kaksiza ohna qapi qa, en minicaduza miniḣdoka wan iyeyapi. 20 Hehan Gerar wanuyanpi wiḣan wicakiyapi tawa kin, Izak wanuyanpi wiḣan wicakiyapi tawa kin om akinicapi qa, Mini kin he unkitawapi ce, eyapi; heon miniḣdoka kin he Esek Izak c̣aṡ ton, heciya kiyuṡepi kin heon. 21 Unkan ake miniḣdoka tokeca wan qapi; unkan he on nakun akinicapi, heon he Sitna c̣aṡton. 22 Qa hetanhan ihdaka ye c̣a miniḣdoka tokeca wan qapi, qa he on akinicapi ṡni. Unkan he Rehobot eya c̣aṡ kiton; Wanna Jehowa tankaya unkiyukanpi kaga makoce kin en, heon unkicagapi kta ce, eya. 23 Unkan hetanhan itawankanhde ye c̣a Berṡeba ekta i. 24 Unkan hanyetu kin he en Jehowa tanin ic̣iye c̣a heciya, Niyate Abereyam taku wakanda kin he miye ce. Wikopeṡni un wo; niyate Abereyam mitaokiye kin heon nici waun, qa ciyawaṡte, qa nicinca yuota wakiye kta ce. 25 Unkan kakiya wahna woṡnapi wan kage c̣a Jehowa caje kin hoye kiye c̣a, kakiya wakeya oti, qa kan Izak taokiye kin miniḣdoka wan qapi. 26 Hehan Abimelek Gerar etanhan Izak en hi; iye takodaku Ahuzat, Pikol taakicita tancan koya. 27 Unkan, Ṡice mayadakapi qa niyepi kin etanhan toki iyaye mayaṡipi, qa tokeca en mayahipi he? Izak ewicakiya. 28 Unkan, Unkanitonwanpi qa Jehowa nici un kin he wanunyakapi qa, Iho wokonze yuke kte, unkiyotahedan qa odakonkiciyapi unnicagapi kta ce, unkeyapi. 29 Hecen unkiṡ unniyutanpi ṡni, qa taku waṡte ecedan ecaunniconpi, qa wounkiyapi iyaye unniṡipi kin he iyecen, niṡ dehan Jehowa niyawaṡte, taku ṡica ecaunyeconpi kte ṡni, eyapi. 30 Unkan wowicakihe c̣a wotapi qa wayatkanpi. 31 Qa ihanḣanna kiktapi qa konza ekiciyapi, napin hunka wanjitku kici heconpi qa, Izak kiḣde wicaṡi. Unkan wookiye iyayapi. 32 Anpeṫu kin he en Izak taokiye kin en hipi, qa miniḣdoka qapi kin he okiyakapi qa, Mini iyohi unyanpi ce, eyapi. 33 Unkan, Konzapi eya c̣aṡ kiton. Heon anpeṫu kin de hehanyan otonwe kin heciya un kin Berṡeba ec̣iyapi. 34 Unkan Esa wanna waniyetu wikcemna topa, hehan Beri Ḣeti kin he cunwintku Judit, qa Elon Ḣeti he cunwintku Basmat, henios wicayuza. 35 Hena napin on, Izak Rebeka ko cante ṡicapi.
WICOWOYAKE 27.
1 Unkan Izak wanna wicaḣinca iṡta kin mdeze ṡni, hecen wawanyake ṡni; hehan Izak cinhintku tokapa kin Esa kipan qa, Micinkṡi, eya. Unkan, Iho miye ce, eya. 2 Unkan, Wanna wicamaḣinca, qa tohan maṭe kte cin sdonwakiye ṡni. 3 Cec̣iya ce, nakaha wipe ikikcu wo, wanju itazipa ko ikikcu, qa hewoskan ye c̣a tado imakihni wo. 4 Qa maṭe kte cin itokam, minagi kin niyawaṡte kta e, tado skumna taku waṡte wadaka heca micage, c̣a makau wo. Wate kta ce, eya. 5 Unkan Rebeka Izak cinhintku Esa okiye cin he naḣon. Unkan Esa atkuku kin on wotihni kta e hewoskan iyaya. 6 Hehan Rebeka cinhintku Jakob heciya, Iho niyate Esa nicinye okiya nawaḣon; 7 Qa, Tado makau qa taku skumna waṡte micaga wo; wate kta qa maṭe ṡni kin itokam Jehowa itokam ciyawaṡte kta ce, ec̣iya. 8 Heon micinkṡi token econ ciṡi miho kin anamakigoptan ye. 9 Ecadan wanuyanpi ekta ye c̣a tatokadan cinca nom waṡte imakicu ye, kinhan tado skumna wecage kta, niyate waṡte daka iyececa. 10 Unkan niyate ṭe cin itokam niyawaṡte kta e en ayai kta; unkan yute kta ce. 11 Unkan, Jakob hunku kin Rebeka heciya; Ecaḣ micinye Esa wic̣aṡta hin ṡma heca, qa miṡ wic̣aṡta ṡduṡduta hemaca. 12 Okini ate mayutan kte cinhan wicahnayesa wan iyececa iyemaye kta, hecinhan mayaṡicapi kin he iyahde mic̣iye kta, mayawaṡtepi kin hee kte ṡni ce. 13 Unkan, Micinkṡi niyaṡicapi kin he miye en amaupi nunwe. Tokeṡta miho kin anamakigoptan, qa imakicu ye, hunku kin ec̣iya. 14 Unkan ekta ye c̣a ikikcu qa hunku kin en au; unkan hunku kin tado skumna atkuku waṡte dake cin iyecen kaga. 15 Hehan Rebeka ṡina waṡte wan, cinhintku tokapa Esa he tawa ti kin ohna yuhe cin he icu, qa cinhintku hakakta Jakob in kiya. 16 Qa tatokadan cincadan ha kin he Jakob nape kin, qa tahu ṡduṡduta kin akan ehnaka. 17 Qa tado skumna kage ciqon aguyapi koya cinhintku Jakob nape kin en qu. 18 Unkan atkuku kin en au qa, Ate, eya. Unkan, Iho micinkṡi ni tuwe he? eya. 19 Unkan Jakob atkuku kin heciya, Esa nicinkṡi tokapa kin he miye ce. Token emayakiye cin ecen ecamon ce. Cec̣iciya najin qa iyotanka wo; qa ninagi kin mayawaṡte kta e tado awahi kin yuta wo, eya. 20 Unkan, Micinkṡi token inaḣniyan iyeyaya he? Izak cinhintku kin ec̣iya. Unkan Jehowa wakanyada kin he itkomakim u kiya heon etanhan, eya. 21 Unkan, Micinkṡi mikiyedan u wo, ciyutan kta ce, Esa micinkṡi kin de niye qa iṡ dee ṡni uman tukte sdonwaye kta, Izak Jakob ec̣iya. 22 Hehan Jakob atkuku Izak ikiyedan hinajin, unkan yutan qehan, Ho kin Jakob ho kin hee, tuka nape kin Esa nape kin eepi, eya. 23 Nape kin hin ṡma cincu Esa nape kin iyececapi; heon etanhan iyekiye ṡni, qa Jakob yawaṡte. 24 Esa micinkṡi kin de niye he? eya iwanga. Unkan, Han he miye ce, eya. 25 Unkan, Mikiyedan u wo. Minagi kin niyawaṡte kta e, taku micinkṡi o kin wate kta ce, eya. Unkan ikiyedan hinajin, unkan wota, miniṡa nakun en au; unkan yatkan. 26 Hehan atkuku Izak, Iho micinkṡi mikiyedan u qa i imaputaka wo, ec̣iya. 27 Unkan en ye c̣a i iputaka, unkan wokoyake omna kin he omna, qa yawaṡte qa, Micinkṡi omna kin he tinta wan Jehowa yawaṡte omna kin he iyececa. 28 Qa Wakantanka maḣpiya cu kin nic̣u kte c̣a nakun maka kin wasna qa aguyapi qa miniṡa ko ota. 29 Oyate wowindag wicayaye kta nitokam wic̣aṡta yatapi makata eḣpeic̣iyapi kta. Nihunka wanji yuha un wo, qa nihun cinca wicaye cin nitokam patujapi kta, tuwe niyaṡice cin yaṡicapi kte, qa tuwe niyawaṡte kin yawaṡtepi kta ce, eya. 30 Wanna Izak Jakob yawaṡte hdaṡtan, unkan Jakob atkuku Izak itoye kin etanhan kitana aisinyan iyaya, hehan cincu Esa wotihni kin etanhan hdi. 31 Qa iṡ nakun tado skumna kage c̣a atkuku kin en ahi, qa atkuku kin heciya, Ate najin qa nicinkṡi taku o kin etanhan yuta wo; ninagi kin mayawaṡte kte cin heon etanhan. 32 Unkan atkuku Izak, Ni tuwe he? ec̣iya. Unkan, Nicinkṡi tokapa Esa he miye ce, eya. 33 Unkan Izak woyuṡinyaye tanka ḣinca on nina yuṡinyaya; Token tuwe tado ihni qa makahi, unkan owasin etanhan wata, yahi ṡni ehan, qa mdawaṡte qa nakun iye yawaṡtepi kta ce, eya. 34 Esa atkuku oie kin naḣon hehan nina ceye c̣a ṡicahowaye c̣a, Ate miṡ nakun mayawaṡte ye, atkuku kin ec̣iya. 35 Unkan, Nisunka hi qa wohnaye kin ec̣iya tanhan niyawaṡtepi kin icu, eya. 36 Unkan, Jakob ec̣iyapi caje kin iyecetu ṡni he? Wanna nonpa yuṡna mayan; watomakapa kin he tokaheya ki qa nakaha mayawaṡtepi kin icu; eye c̣a, Woyawaṡte wan miyecipatan ṡni he, eya. 37 Unkan Izak ayupte c̣a, Ecaḣ ohinic̣iye kte he wakage, c̣a hunka wanjin wicaye cin owasin wicayuhe kta waqu, aguyapi miniṡa ko yuhe kta waqu, qa dehan micinkṡi taku ecacicon kta he? Esa ec̣iya. 38 Unkan, Ate woyawaṡte kin wanjidan duha he? Miṡ nakun mayawaṡte wo, ate, Esa atkuku kin ec̣iye c̣a, Esa panyanhan ceya. 39 Unkan atkuku Izak ayupte c̣a, Maka wasna kin ohna ounyaye kte c̣a maḣpiya cu kin aniu kte; 40 Qa nitacanḣpi kin on yani kte c̣a nisunka wowidag niye kta; tuka tohan waṡaka inicage cinhan iye tawanapin nitahu kin etanhan dukse kta ce, ec̣iya. 41 Unkan Esa Jakob ṡice kidaka, woyawaṡte kin on atkuku kin yawaṡte kin heon etanhan, qa Esa cante kin mahen heya; Ate aceyapi kte cin anpeṫu kin hena wanna ikiyedan qa, hehan misunka Jakob wakte kta ce. 42 Unkan Rebeka he cinhintku tokapa token ie cin he okiyakapi, unkan ekta ye ṡi qa, cinhintku hakakta Jakob kico qa, Iho nicinye Esa niye tokic̣on qa nikte kta e oic̣iya ce. 43 Iho micinkṡi miho kin anamakigoptan ye. Najin qa timdo Laban en Ḣaran ektakiya najica ya ye. 44 Qa timdo kici nanke kta anpeṫu tonana; nicinye canniye niye cin ayuṡtan kin hehanyan. 45 Nicinye wocanniye aniyuṡtan qa, taku ecayecon akiktonje cin hehantu, kinhan hetanhan icicu kta e wahociye kta ce. Ehaeṡ token on etanhan anpeṫu wanjidan en niye napin makitaninpi kte ṡni he? ec̣iya. 46 Unkan Rebeka Izak heciya, Wani kin he wanna owihanketa, Ḣet cunwintku wicaye cin on etanhan, Jakob winoḣinca wan dena iyececa, Ḣet cunwintku kin etanhan, yuze cinhan token on wani kta he, eya.
WICOWOYAKE 28.
1 Hehan Izak Jakob kipan, qa yawaṡte qa wahokonkiye c̣a, Kanan cunwinkupi kin etanhan winoḣinca duze kte ṡni. 2 Najin Aram Mdaye kin ekta ya wo, nihun atkuku Betuel ti kin ekta, qa hetanhan timdoku Laban cunwintku kin etanhan winoḣinca wan yuza wo. 3 Qa Taku wakan iyotan waṡake cin niyawaṡte, qa iyakic̣uya yuota nic̣iye kta, qa oyate ota yaun kta. 4 Qa Abereyam yawaṡtepi kin nic̣u, makoce wan en ounyaye cin Wakantanka Abereyam qu qon he nicinca om yahduhe kta, ec̣iya. 5 Hecen Izak Jakob ye ṡi; unkan iyaya Aram Mdaye kin ekta, Betuel cinhintku Laban Arami kin en, Jakob Esa kici hunkupi kin Rebeka timdoku kin hee. 6 Unkan Izak Jakob yawaṡte, qa Aram Mdaye kin ekta ye ṡi kin, heciya tanhan winoḣinca wan yuze kta, qa yawaṡte qehan, Kanan cunwintkupi kin etanhan winoḣinca duze kte ṡni ce, ec̣iye cin he Esa wanyaka. 7 Unkan Jakob atkuku hunku kici anawicagoptan, qa Aram Mdaye kin ektakiya ya. 8 Unkan Kanan cunwintkupi kin iye atkuku Izak iṡta kin en ṡicapi e Esa wanyake cehan; 9 Esa Iṡmayel ekta i, qa Abereyam cinhintku Iṡmayel cunwintku Mahalat, Nebayot tawinoḣtin kin he yuza, tawicu nonpa tuka he nakun yuza. 10 Unkan Jakob Berṡeba etanhan iyaya Ḣaran ektakiya. 11 Qa toki i kin hen iwanka, wi wanna iyaya nakaeṡ, qa inyan hen yanke cin etanhan icu, qa ipahin ekihnake c̣a heciya iṡtima. 12 Qa wihanmde c̣a inyun taku iyadipi wan makata han, qa pa kin maḣpiya kin ekta iyohiya; unkan Wakantanka ohnihde wicaye cin adapi qa kun hiyupi. 13 Qa inyun Jehowa iwankam najin qa, Niyate Abereyam taku wakan da qa Izak taku wakan da kin Jehowa he miye ce. Makoce akan nunke cin he cic̣u kta nicinca koya. 14 Qa nicinca maka watuṡekṡeca sukaza kin iyenakapi kta, enic̣iciya idade kta wiyoḣpeyata, qa wiyohiyanpata, qa waziyata, qa itokaga, qa niye nicinca koya en wicowazi tona maka akan unpi kin owasin yawaṡtepi kta. 15 Iho miṡ nici waun, qa toki da eṡta awanciyake kta, qa makoce kin de ekta acihdi kta, eḣpec̣iye kte ṡni, tohan taku ocic̣iyaka wahduṡtan ṡni kin hehanyan, eya. 16 Unkan Jakob wihanmde cin etanhan kikta qa, Awicakehan Jehowa den yanka, tuka miṡ sdonwaye ṡni, eya. 17 Hecen kokipe c̣a, Oyanke kin de itonpapi kta tuka ce, Wakantanka ti kin qa maḣpiya tiyopa kin dee ṡni he? eya. 18 Qa hanḣanna hehan Jakob najin qa inyan wan ipahin ehnake ciqon he icu, qa wokiksuye kte cin ehde, qa he pa kin akan wihdi akaṡtan. 19 Qa oyanke kin he Betel, (Taku Wakan ti kin) eya c̣aṡton, tuka tokag ehan otonwe kin he Luz ec̣iyapi. 20 Unkan Jakob wokonze wan ic̣iconze c̣a heya, Wakantanka mici un kinhan, qa canku kin de ohna mde cin he ohna awanmayake cinhan, qa aguyapi wate kta maqu qa wokoyake komayake kta nakun; 21 Qa ate ti kin ekta tanyan wahdi hecinhan, Jehowa eceedan wakanwada kta ce. 22 Qa inyan wokiksuye ewehde kin de Wakantanka tipi tawa kta ce, qa taku mayaqu kte cin owasin etanhan, iwikcemna kin cic̣u kta ce.
WICOWOYAKE 29.
1 Hehan Jakob Wiyohiyanpata cinca tamakocepi kin ektakiya siha on mani iyaya. 2 Qa etonwe c̣a inyun tinta ohna miniḣdoka wan, qa taḣin wanuyanpi optaye yamni heciya miniḣdoka kin icahda wankapi, miniḣdoka kin he etanhan optaye kin mini wicaqupi ece. Unkan miniḣdoka i kin akan inyan tanka wan yanka. 3 Unkan hen optaye kin owasin mniciyapi eca, miniḣdoka i kin akan tanhan inyan kin yuptanyanpi qa, taḣinca kin mini wicaqupi c̣a inyan kin hen yanke kte cin miniḣdoka i kin akan ehnakapi. 4 Unkan, Hunka wanjin ciyapi tokiya tanhan yaunpi he? Jakob ewicakiya. Unkan, Ḣaran unketanhanpi ce, eyapi. 5 Unkan, Laban Naḣor cinhintku sdonyayapi he? ewicakiya. Unkan, Han he sdonunyanpi ce, eyapi. 6 Unkan, Zaniyan un he? ewicakiya. Unkan, Zaniyan un, nakun wanyaka wo; cunwintku Raḣel taḣin wanuyanpi kin om hiyu ce, eyapi. 7 Unkan, Anpeṫu nahaḣin tanka ihan. Wanuyanpi mniciyapi kte cin nahaḣin iyehantu ṡni. Taḣinca mini wicaqupi qa wiḣan wicakiyapo, eya. 8 Unkan, Unkokitpanipi ce; optaye kin owasin mniciyapi kin, hehan inyan kin miniḣdoka i kin etanhan yuptanyanpi kinhan, hehan taḣinca kin mini wicunqupi kta ce, eyapi. 9 Om wohdaka icunhan, Raḣel atkuku taḣinca tawa om hi; wiḣan wicakiya nakaeṡ. 10 Hecetu unkan Jakob, iye hunku kin he timdoku Laban cunwintku Raḣel he wanyake c̣a, hunku timdoku kin Laban taḣinca tawa nakun, qa Jakob ikiyedan i qa, inyan qon mini ḣdoka i kin akan tanhan yuptanye c̣a, hunku kin he timdoku Laban taḣinca tawa mini wicaqu. 11 Qa Jakob Raḣel i iputake c̣a ho taninyan ceya. 12 Qa Jakob Raḣel heciya, Niyate sunkaku kin hemaca, Rebeka cinhintku kin he miye ce. Unkan inyang hde c̣a atkuku okiyaka. 13 Unkan Laban he tawinoḣtin cinhintku kin Jakob taku ohdake cin naḣon qehan, itkokim inyang ye c̣a, poskin yuze c̣a, i iputake c̣a ti kin timahen u ṡi. Unkan Jakob Laban hena taku kin owasin okiyaka. 14 Unkan, Mihu, qa miceḣpi kin he niye ce, Laban Jakob ec̣iya. Unkan anpeṫu tona wi wanjidan en un kin kici yanka. 15 Unkan Laban Jakob heciya, Hunka wanjin ciye cin on ituya wowidag ciye kta he? Taku iyuwin yacin kin he omakiyaka wo, eya. 16 Wanna Laban cunwintku nonpa, tokapa kin Leha ec̣iyapi, qa hakakta kin Raḣel ec̣iyapi. 17 Qa Leha iṡta kin wankadan; tuka Raḣel okaḣ waṡte owanyag waṡte ḣinca. 18 Unkan Jakob Raḣel waṡte dake c̣a, Raḣel nicunkṡi hakakta kin he on waniyetu ṡakowin wowidag mayaye kta, eya. 19 Unkan he cic̣u kinhan waṡte kta; wic̣aṡta tokeca waqu kinhan waṡte kte ṡni. Mici ti wo, Laban eya. 20 Unkan Jakob Raḣel on waniyetu ṡakowin okiya; tuka he waṡte dake cin on iṡta kin en anpeṫu tonana yawa. 21 Hehan, Mitawin maqu wo, kici imunke kta, anpeṫu kin wanna henakeca ce, Jakob Laban ec̣iya. 22 Unkan Laban otonwe kin wic̣aṡta owasin mnawicaye c̣a wowicakiḣan. 23 Qa otpaza hehan cunwintku Leha he icu, qa Jakob en au. Unkan kici wanka. 24 Unkan Laban wikoṡka wan yuhe cin Zilpa, he icu qa cunwintku Leha wikoṡka yuhe kta e qu. 25 Ihanḣanna inyun Leha hee, qa Jakob Laban heciya, Raḣel on ocic̣iye ṡni he? Tokeca mayahnayan he? 26 Unkan, Hakakta kin tokaheya qupi, qa hehan tokapa kin deciya hecen econpi ṡni; 27 Anpeṫu ṡakowin kin de ihuniyan wo; kinhan he nakun cic̣u kta, tokata waniyetu ṡakowin tokeca omayakiye kte cin heon etanhan, Laban eya. 28 Unkan Jakob ecen econ, qa ṡakowin kin he ihuniyan. Unkan Laban cunwintku Raḣel he tawicu kta e qu. 29 Qa wikoṡka wan yuhe cin Bilha, he Laban cunwintku Raḣel wikoṡka yuhe kta e qu. 30 Unkan Jakob Raḣel kici wanke c̣a, nakun Raḣel waṡte dake c̣a, ake waniyetu ṡakowin uman Laban cajeyate ciqon he yuṡtan. 31 Unkan Leha ṡice dakapi kin he Jehowa wanyake c̣a, Leha tamni kin yuḣdoka, tuka Raḣel cinca ton ṡni. 32 Unkan Leha ihduṡake c̣a, cinca ton, qa Ruben eya c̣aṡ kiton; Makiyuṡepi kin Jehowa wanyaka, unkan dehan mihihna waṡte madake kta ce, eya. 33 Qa ake ihduṡake c̣a cinca ton, qa, Ṡice madapike cin he Jehowa naḣon, qa cinca kin de nakun maqu, eye c̣a, Ṡimeyon eya c̣aṡ kiton. 34 Qa ake ihduṡake c̣a cinca ton qa, Wanna detanhan mihihna tinsa mahduze kta: Wanna cinca yamni weciton, eye, c̣a Lewi eya c̣aṡ kiton. 35 Unkan ake ihduṡake c̣a cinca ton qa, Dehan Jehowa mdatan kta ce, eye c̣a, Juda eya c̣aṡ kiton. Hehan cinca ton kin ayuṡtan.
WICOWOYAKE 30.
1 Unkan Raḣel Jakob cinca kiciton ṡni e wanhdake c̣a, Raḣel he cunku inakiwizi qa Jakob heciya, Cinca maqu ye, hecanon ṡni kinhan maṭe kta ce. 2 Unkan Jakob canniye ye c̣a, Raḣel heciya, Miye Wakanmatanka kecanni he? Iye taku tamni ton kin onanitaka ce. 3 Unkan, Iho wikoṡka mduhe cin Bilha he ekta ya ye; unkan miṡiyoto kin akan cinca ton kinhan, iye etanhan cinca waton kta ce; 4 Eye c̣a wikoṡka yuhe cin Bilha he tawicu kta e qu. Unkan Jakob he en i. 5 Unkan Bilha ihduṡake c̣a Jakob cinca kiciton. 6 Unkan Wakantanka mayaco qa, nakun houwaye cin namaḣon, qa cinca wan maqu, Raḣel eye c̣a, Dan eya c̣aṡ ton. 7 Unkan ake Raḣel tawikoṡka Bilha ihduṡake c̣a cinca ic̣inonpa Jakob kiciton. 8 Unkan Wakantanka omakiye c̣a micun kici ḣtawani, qa ohiwaya ce, Raḣel eye c̣a, Neptali eya c̣aṡ ton. 9 Unkan Leha cinca sanpa ton ṡni e wanhdake cehan wikoṡka yuhe cin Zilpa icu, qa Jakob tawicu kta e qu. 10 Unkan Leha wikoṡka yuhe cin Zilpa, he Jakob cinca kiciton. 11 Unkan, Wicota kta, Leha eye c̣a, Gad eya c̣aṡ ton. 12 Unkan Leha wikoṡka yuhe cin Zilpa Jakob cinca ic̣inonpa kiciton. 13 Unkan, Wopida mayanpi, cunwintku unpi kin mayawaṡtepi kta ce, Leha eye c̣a, Aṡer eya c̣aṡ ton. 14 Unkan aguyapi baksapi kin icunhan Ruben magata iyaye c̣a, dudaim iyeye c̣a hena hunku kin ekta kai. Unkan Raḣel Leha heciya; Nicinkṡi dudaim au kin etanhan maqu ye. 15 Unkan, Mihihna yaki kin he taku cistina naceca, micinkṡi dudaim tawa kin, he nakun iyacu kta he? ec̣iya. Unkan, Nicinkṡi dudaim tawa kin he on hanyetu kin de nici iwanke kta ce, eya. 16 Unkan ḣtayetu hehan, Jakob maga tanhan hdi; unkan Leha itkokim inanpe c̣a, Miyahna yau kta, micinkṡi dudaim tawa kin hena on opeciton ce, eya. Unkan hanyetu kin he kici wanka. 17 Unkan Wakantanka Leha anagoptan: unkan ihduṡake c̣a cinca izaptan Jakob kiciton. 18 Qa, Wikokṡa mduhe cin he mihihna waqu kin heon, Wakantanka iyunwin maqu, Leha eye c̣a, Isakar eya c̣aṡ kiton. 19 Unkan ake Leha ihduṡke c̣a cinca iṡakpe Jakob kiciton. 20 Qa, Nakaha Wakantanka taku waṡte itumakiḣan, mihihna cinca ṡakpe weciton, heon detanhan mici ti kta ce, eye c̣a, Zebulon eya c̣aṡ kiton. 21 Qa he iyohakam cinca winyan ton qa, Dina eya c̣aṡ kiton. 22 Unkan Wakantanka Raḣel kiksuye c̣a Wakantanka anakicigoptan, qa tamni kin yuḣdoka. 23 Unkan ihduṡake c̣a cinca wan ton qa, Taku iyamaonpapi qon Wakantanka wanna emicihdaku; 24 Qa Wakantanka cinca tokeca wan nakun maqu kta, eye c̣a, Josep eya c̣aṡ kiton. 25 Unkan Raḣel Josep ton kin hehan, Jakob Laban heciya, Wanna hde mayan wo. Mitamakoce qa toki manke kte cin ekta wahde kta. 26 Mitawin micinca ko maqu wo, wahde kta ce; hena on token ḣtawani, qa wowindag mayaye cin niṡ sdonyaya ce. 27 Unkan, Tokin niiṡta kin en iyocicipin, niye on etanhan Jehowa mayawaṡte wahdukcan. 28 Taku on omayakiye kta atayedan omakiyaka wo; hecece cinhan cic̣u kta ce, Laban ec̣iya. 29 Unkan, Niṡ token ocic̣iye c̣a, nitawanuyanpi kin token mici unpi qon sdonyaya. 30 Wahi kin itokam taku cistina duhe ciqon, qa wanna ota aye c̣a, misiha kin ec̣iya tanhan Jehowa niyawaṡte. Unkan wanna tohan wati ohnaka kin on taku micicage kta he? eya. 31 Unkan, Taku cic̣u kta he? eya. Unkan Jakob heciya, Takudan mayaqu kte ṡni, tuka taku kin de ecanon kinhan ake taḣinca nitawa kin awanwicamdake kta. 32 Nakaha wanuyanpi owasin ehna mawani kta, qa tona hdehdega qa hdehdeze cin iyog iyewicawaye kta, taḣinca wanuyanpi kin tona gigi kin owasin, qa tatokadan tona hdehdege c̣a hdehdeze cin heniyos akipam ewicawahde kta; qa tokata taḣin wanuyanpi ehna tona gigi, qa tatokadan ehna tona hdehdega hdehdeza ko, hena iyunwin mitawa kta. 33 Unkan tokata miohan owotanna mihduotanin kta; taku mitawa nitokam u kinhan, tatokadan tona hdehdegapi ṡni, qa hdehdezapi ṡni, qa taḣin wanuyanpi ehna tona gigi ṡni kin hena owasin mawanon kehe kta. 34 Unkan, Tokin token ehe cin hecetun, Laban eya. 35 Qa anpeṫu kin he en tatokadan mdoka tona hdehdeza hdehdega ko, qa tatokadan wiye tona hdehdege c̣a hdeṡkaṡka kin owasin, tona akan hin san kin hena koya owasin, akipam ewicahdaku, taḣin wanuyanpi ehna tona gigi kin nakun owasin, qa hena cinkṡi wicaye cin nape kin en wicaqu. 36 Qa anpeṫu yamni imani, iye Jakob kici ihehanyan kaga. Unkan Laban woteca optaye ihe cin hena Jakob wiḣan wicakiya. 37 Qa Jakob can sakadan icu, waga teca qa can su, qa uma hena owasin etanhan icu, qa ha kin pago hdeza, ska tanin kta e hecen hdehdeza kaga. 38 Qa watpadan tukten wanuyanpi mini yatkanpi kin hena ohna, can sakadan pago qon ehde, wanuyanpi itokapa tanhan, unkan wanuyanpi yatke upi en kiyuḣapi ece. 39 Hecen can sakadan qon ekta wanuyanpi kin kiyuḣapi, qa wanuyanpi hdehdeza hdehdega hdeṡkaṡka ko wicatonpi. 40 Unkan Jakob tacincadan yukinukan ewicahnake c̣a, wanuyanpi itepi kin taku hdeza ektakiya ewicahde, Laban wanuyanpi gigi kin owasin, qa wanuyanpi tawa kin yukinukan ewicahde, Laban tawanuyanpi kin kici ewicahde ṡni. 41 Qa tohan wanuyanpi waṡakapi kiyuḣapi eca, Jakob can sakadan qon watpadan ohna wanuyanpi iṡta kin wicitokam ehde; can sakadan kin ekta kiyuḣapi kta e hecon. 42 Tuka wanuyanpi wankapidan eca, ehde ṡni, hecen tona wankapi kin hena Laban tawa, qa tona waṡakapi kin hena Jakob tawa. 43 Hecen wic̣aṡta kin tanka ḣinca icage c̣a wanuyanpi ota ton, qa nakun winyan taokiye, qa hokṡidan, qa camo, qa ṡuktanka ṡonṡonna.
WICOWOYAKE 31.
1 Hehan, Taku ate unyanpi tawa qon he owasin Jakob icu, qa taku ate yuhe ciqon etanhan, woyuha tanka kin de owasin ic̣icaga, Laban cinkṡi wicaye cin eyapi kin Jakob naḣon. 2 Qa Laban ite kin he nakun Jakob wanyaka, qa iye ektakiya wanna tokeca. 3 Nakun, Niyate makoce tawapi kin ekta, qa takuwicayaye cin ekta hda wo, kinhan nici waun kta ce, Jehowa Jakob ec̣iya. 4 Heon Jakob tuwe ekta ye ṡi qa, tawicu napin Raḣel Leha kici, tinta kin heciya, tawanuyanpi kin ekta wicakico. 5 Qa, Niyatepi kin wanna tokeca amatonwe cin wanmdaka, tuka ate taku wakan da kin mici un. 6 Qa token owakihi ohinniyan niyatepi kin owakiya sdonyayapi; 7 Tuka niyatepi kin mahnaye c̣a, wikcemna akihde taku maqu kte cin yutokeca, tuka kiunni maye kte cin Wakantanka iyowinye ṡni. 8 Kaken, Hdehdegapi kin hena iyunwin duhe kta ce, eye cehan, waunyanpi kin owasin hdehdegapi kin heca ece wicatonpi; qa, Hdehdezapi kin hena iyunwin nitawa kta eye cehan, hehan wanuyanpi owasin hdehdezapi heca ece wicatonpi ece. 9 Hecen Wakantanka niyatepi tawanuyanpi kin ki ece, qa he maqu. 10 Wanuyanpi kin kiyuḣapi eca wiwahanmde c̣a, ewatonwe c̣a, inyun tamdoka hdehdeza hdehdega hdeṡkaṡka hecapi ko, wanuyanpi akan adapi e iṡta on wanmdaka. 11 Nakun wiwahanmde c̣a, Wakantanka taohnihde ye cin hemakiya; Jakob. Unkan, Iho miye ce, epa. 12 Unkan, Iṡta yuwankan ikikcu qa, tamdoka wanuyanpi adapi kin awicatonwan wo; hdehdeza hdehdega hdeṡkaṡka hecapi; token Laban ecanicon kin he owasin wanmdaka ce. 13 Taku wakan Betel en tanin ic̣iye cin he miye, hen wokiksuye sdayaye c̣a, hen taku konza emayakiya. Wanna najin, qa makoce kin de etanhan, iyaye c̣a taku wicayaye cin ekta hda wo, eya. 14 Unkan Raḣel Leha ko ayuptapi; Ate ti kin ohna taku unhapi kte c̣a taku unkitawapi kte cin yukan he? 15 Oyate tokeca unhdawapi ṡni he? Wiyopeunyanpi, qa nakun mazaska unkitawapi kin owasin yusota. 16 Heon woyuha ate unyanpi kin etanhan Wakantanka ki kin he iyuhpa unkiye unkitawapi, qa unkicincapi tawapi ce. Iho wanna token Wakantanka econ niṡi kin owasin ecen econ ye, eyapi. 17 Unkan Jakob najin, qa cinca tawicu ko owasin camo akan ewicahnaka, 18 Qa atkuku Izak en Kanan makoce kin ekta kihde kta e tawanuyanpi kin owasin awicaya, woyuha ic̣icage cin, qa taku tonpi kiton kin, taku Aram Mdaye kin en ihdamna kin owasin. 19 Wanna, Laban taḣinca kin hduṡda iyaye cehan, Raḣel he atkuku terapim tawa kin manon. 20 Unkan Jakob Laban Arami kin cante kin manon, najica iyaya, okiyake ṡni nakaeṡ. 21 Hecen najica, taku tawa kin owasin hduha najin, qa watpa kin iyuwege c̣a, Gilead ḣe kin ektakiya etonwan. 22 Unkan anpeṫu iyamni kin hehan, Jakob wanna najica Laban okiyakapi. 23 Unkan hunka wanjin wicaye cin wicakico, hena om okide ye c̣a, ṡakowin can icimanipi hehan, Gilead ḣe kin en kihdegapi. 24 Unkan, Wakantanka hanyen Laban Arami kin en hi qa, wihanmde cin en heciya, Ihnuhan taku waṡte taku ṡica uman tukte kaṡta eyakiye cin, eya. 25 Unkan Laban Jakob kihdege cehan, Jakob ḣe kin en wakeya oti, qa Laban hunka wanjin wicaye cin om Gilead ḣe kin hiyahanpi. 26 Qa Laban Jakob heciya, Taku tokanon micante kin mayahnaye c̣a, micunkṡi canḣpi on wayaka iyecen awicayahda. 27 He tokeca e hecanon he? Anamayakiḣbe c̣a, manic̣inon, omayakidake ṡni. Omayakidaka unkanṡ wiyuṡkinyan iyaye ciye c̣a, cicidowan, qa cancega candowankiyapi ko ciciyahoton kta tuka hecanon. 28 Micinca wica winyan ko i iwicawaputake kte, iyowin mayakiye ṡni. Wanna witkoya hecanon. 29 Dehan taku ṡica ecacicon kta nape wamaṡaka, tuka niyate taku wakan da kin hinhan hemakiya; Ihnuhan Jakob taku waṡte taku ṡica uman tukte kaṡta eyakiye cin, eya. 30 Wanna niyate ti kin ekta yahde kte ḣinca, tuka tokeca taku wakan mitawa kin mayanon he? eya. 31 Unkan Jakob waayupte c̣a, Kowakipe cin heon, qa okini nicunkṡi kin hena mayaki kta naceca ce epe cin heon hecamon; 32 Taku wakan nitawa kin tuwe kici iyeyakiye cinhan, he ni kte ṡni. Hunka wanji unye cin wicitokam, taku nitawa mici un kin, tukte e he, iyukcan qa ikikcu wo. Raḣel hena manon tuka Jakob he sdonye ṡni, qa heciya. 33 Hehan Laban Jakob tawakeya kin en ti mahen i, Leha tawakeya kin nakun, qa wikoṡka nonpa tawakeyapi kin; tuka iyekiye ṡni; hehan Laban Leha tawakeya kin etanhan hdinanpe c̣a, Raḣel tawakeya kin en i. 34 Tuka Raḣel terapim kin icu, qa camo aqinpi kin en ehnake ciqon, qa akan iyotanka. Unkan Laban wakeya kin owancaya yutan qa iyekiye ṡni. 35 Unkan atkuku kin heciya, Itancan nitokam nawajin owakitpani, hececa ṡta canniye maye ṡni ye. Winoḣinca ayakopi kin hemaceca ce. Unkan nina akita tuka terapim kin iyekiye ṡni. 36 Unkan Jakob canniye c̣a, Laban kige, Taku ṡica ecamon qa wawaḣtani kin tukte e he, on hecen mayakuwa? 37 Mitawaḣpaya kin owasin mayakidutan, wakṡica yati kin etanhan wanji iyeyaye cin tukte e he? takuwicunye cin wicitokam ehnaka wo; hecece cinhan uman tukte unkitawa kta yukcanpi nunwe. 38 Waniyetu wikcemna nonpa kin dena nici waun, tuka tawiyedan nitawa kin kpapi ṡni, qa, nitawanuyanpi tamdoka kin hena wate ṡni. 39 Taku yaḣdecapi kin niye en cicai ṡni, he miye piya wakaga ce. Hanyen manonpi kin, qa anposkan manonpi kin he koya, minape kin etanhan mayakida. 40 Kaken waun, anposkan ipuza maṭa, qa hanyen osni; woiṡtima miiṡta kin amayuṡtan. 41 Miye waniyetu wikcemna nonpa kin yati kin en wowidag mayaye; waniyetu ake topa nicunkṡi nonpa on, qa waniyetu ṡakpe nitawanuyanpi kin on, ocic̣iye c̣a, taku mayaqu kte cin wikcemna akihde mayadutokan. 42 Ate taku wakan da kin, Abereyam taku wakan da kin qa Izak Tokokipe kin, mici un kin; hecetu ṡni unkanṡ wanna cokadan kiḣde mayaṡi kta tuka; mawaḣbadan kin qa minape ḣtanipi kin he Wakantanka wanyake c̣a, hinhan iyopeniyan ce, Jakob Laban ec̣iya. 43 Unkan Laban waayupte c̣a, Jakob heciya, Cinca winyan kin dena micunkṡi eepi, qa hokṡidan kin dena micinca eepi, qa wanuyanpi kin dena wanuyanpi mitawa eepi, qa taku niye wanyahdake cin he iyuhpa mitawa ce. Tuka de micunkṡi qa iṡ cinca wicatonpi kin dena, nakaha taku ecawicawecon kta he? 44 Tokin wanna wicoun unkicagen, miye qa niye, hecen waayatanin unkiyotahedan yuke kta. 45 Unkan Jakob inyan wan icu, qa wokiksuye e pasdata: 46 Qa, Inyan icupo, Jakob hunka wanjin wicaye cin ewicakiya. Unkan inyan icupi, qa paha wan kagapi qa, hen paha kin akan wotapi. 47 Unkan paha kin he, Igar sahaduta Laban eya c̣aṡton; tuka Jakob he Galed eya c̣aṡton. 48 Unkan Laban heya, Anpe dehan paha kin de unkiyotahedan waayatanin kta; Galed Waayatanin paha kin he ka, paha kin he ec̣iyapi. 49 Qa, Micunkṡi wicayakiduṡe, qa winoḣinca tokeca duze cinhan, wic̣aṡta tuwe he atonwe kta unkici un ṡni, unkiyotahedan Wakantanka he waayatanin kta. 50 Tohan kinukankiya unkiyaye cinhan Jehowa unyacopi kta, Laban eye c̣a, Wayaco c̣aṡ ton. 51 Qa, Wanyaka wo, paha kin de, wokiksuye unkiyotahedan ewehde kin de; 52 Paha kin waayatanin, wokiksuye kin de waayatanin, taku ṡica on paha kin de kapeya imdamde c̣a niye en cii kte ṡni, qa niṡ kapeya yahiḣdu qa hiyohi mayaye kte ṡni. 53 Abereyam taku wakan da kin, Naḣor taku wakan da kin, hunkake wicayapi taku wakan dapi kin unyacopi kta, Laban Jakob ec̣iya. Unkan Jakob iye atkuku Izak Tokokipe kin cajeyan konza. 54 Hehan Jakob ḣe kin akan woṡnapi wan wakiyuṡna, qa aguyapi yutapi kta e hunka wanjin wicaye cin wicakico. Unkan aguyapi yutapi qa ḣe kin en wankapi. 55 Unkan ihanḣanna Laban kikta qa iye cinca wica winyan ko i iwićaputake c̣a, wicayawaṡte qa, hehan Laban tohe kin ekta kiḣda.
WICOWOYAKE 32.
1 Unkan Jakob tacanku kin ohna iyaye c̣a, Wakantanka ohnihde wicaye cin iktokim hipi. 2 Unkan Jakob wanwicayake cehan, Wakantanka wicobe tawa kin dee ce, eye c̣a oyanke kin he Maḣanaim c̣aṡ ton. 3 Hehan Jakob Edom wojupi kin Sehir makoce kin etu, cincu Esa ti kin ekta, ohnihde wicaye cin ye wicaṡi. 4 Qa wahokonwicakiye c̣a, Itancan mitawa Esa hecen eyakiyapi kta ce, eya; Laban kici wati qon dehantu. 5 Qa pte, qa ṡuktanka ṡonṡonna, qa taḣinca, qa hokṡidan wikoṡka ko, ota wicazduha, qa onṡimayada kta e itancan ocic̣iyag ye wicawaṡi, nitaokiye Jakob eya. 6 Unkan Jakob ohnihde wicaye cin hdipi qa, Nicinye Esa ekta unkipi unkan iṡ nitkokim u qa, wic̣aṡta opawinge tom opapi ce, eyapi. 7 Hehan Jakob nina kokipe c̣a, oyate kici un kin nonpakiya ewicakihde, taḣinca, pte, camo, ko owasin oṡpaye nonpa wicakaga. 8 Qa Esa oṡpaye wanji en hi qa hena wicakte kinhan, oṡpaye uman okapte cin inaṡdoke kta ce, eya. 9 Hehan Jakob heya, Abereyam ate waye wakan nida, qa ate Izak wakan nida Jehowa niye, Nitamakoce, qa takuwicayaye cin ekta hda wo, kinhan taku waṡte ecacicon kta ce, emayakiye ciqon; 10 Miye nitowaonṡida qa iwicayake cin owasin nitaokiye ecayecon kin aopten waun; sagye kin heceyedan hduha Jordan watpa kin de imduwege c̣a, wanna oṡpaye nonpa imacaga. 11 Wanna cinye nape kin etanhan emahdaku wo; Esa nape kin etanhan; hi kinhan cinca hunkupi kin kici mikte kta kowakipa ce. 12 Niye, Ohinniyan taku waṡte ecacicon kte c̣a, wiyaka mini wanca kaḣda sukaza utkana on yawapica ṡni, iyenaka nicinca wakage kta ehe ciqon, eya. 13 Unkan hanyetu kin he hen wanka, qa taku cincu Esa qu kte cin ikikcu, taku nape en hiyu; 14 Tatokadan wiye opawinge nonpa, qa mdoka wikcemna nonpa, taḣin wanuyanpi wiye opawinge nom mdoka wikcemna nonpa ahna; 15 Camo azinkiyapi wikcemna yamni cincapidan om, pte wikcemna tom, qa tatanka wikcemna, ṡuktanka ṡonṡonna wiye wikcemna nonpa cincadan wikcemna ahna. 16 Qa ookiye wicayuhe cin woteca oṫoiyohi kinnukan yuhe wicaṡi, qa, Optaye oṫoiyohi yukinukan awicahiyayapo, ewicakiya. 17 Qa tokaheya kin wahokonwicakiya, Tohan cinye itkonicipapi kinhan, qa, Tuwe tawa niyan he? qa toki da qa taku nitokam un kin he tuwe tawa he? eya iniwange cinhan; 18 Hehan, Nitaokiye Jakob dena tawa, tuka itancan mitawa Esa qu kta; unkan iṡ nakun unkihektam u ce, ehapi kta ce, ewicakiya. 19 Unkan inonpa, qa iyamni, qa nakun owasin tona optaye ihakam yapi kin, Esa iyeyayapi kinhan oie kin hena iyecen eyakiyapi kta ce: 20 Nakun, Nitaokiye Jakob unkihektam u ce, ehapi kta ce, ewicakiya. Taku waqu kin mitokapa tanhan ye cin, hecen ite kin iyokipi waye kta, qa hehan ite kin iyowinmakiye kta ce, eya. 21 Unkan taku qu kin, he tokata iyokipta; tuka iṡ hanyetu kin he taobe kin om wanka. 22 Qa hanyetu kin he en, najin qa tawicu nonpa kin iwicacu qa cinca wicaye cin ake wanji, qa Jabok oiyuwege kin en iyuwega. 23 Qa iwicakikcu, qa watpa kin iyuweḣ wicaye c̣a, taku tawa kin owasin iyuweḣ wicakiya. 24 Qa Jakob iṡnana hekta yanka, unkan wic̣aṡta wan anpao kin hehanyan kici kiihduṡpa. 25 Qa wic̣aṡta kin tokadan ohiye ṡni e wanhdake cehan, cecunte okihe kin en yuza; unkan kici kiihduṡpapi kin icunhan, Jakob cecuntoṡtan kin papṡon iyaya. 26 Unkan, Amayuṡtan wo; wanna anpao hinanpa ce, eya. Unkan, Mayadawaṡte ṡni kinhan, aciyuṡtan kte ṡni ce, eya. 27 Qa, Token enic̣iyapi he? eya. Unkan Jakob emakiyapi ce, eya. 28 Unkan, Nicaje Jakob enic̣iyapi kte ṡni. Detanhan Israel enic̣iyapi kta, Wakantanka wic̣aṡta ko, kici kinihduṡpe c̣a niye ohiyaya ce, ec̣iya. 29 Unkan, Tokin nicaje kin omayakidaken, Jakob eya iwanga. Unkan, Token on etanhan micaje kin inonga he? eye c̣a hen yawaṡte. 30 Unkan, oyanke kin he, Ite wakan, Jakob eya c̣aṡ ton. Taku Wakan ite ic̣itkokim wanmdaka eṡta minagi kin zaniyan un ce, eya. 31 Unkan Ite wakan iyokipte cehan, anpeṫu wi hinanpa, qa Jakob ceca kin on huṡte. 32 Heon etanhan Israel cinca wicaye cin anpeṫu kin dehan ceca ṡkotpa kin akan kan kiksuye ṡni qon he yutapi ṡni; Jakob ceca ṡkotpa kin akan kan kiksuye ṡni kin he oyutan kin heon etanhan.
WICOWOYAKE 33.
1 Unkan Jakob wankan etonwe c̣a inyun, Esa u, wic̣aṡta opawinge tom kici wanwicayake c̣a, hokṡiyoqopa kin akipam ewicakihde, Leha kici, qa Raḣel kici, qa wikoṡka nonpapi kin om. 2 Qa wikoṡka kin cinca wicayapi kin om tokaheya ye wicaṡi, qa hena ihektapa tanhan Leha cinca wicaye cin om, qa hena ihektapa tanhan Raḣel Josep kici. 3 Qa iye owasin wicitokam ye c̣a, cincu ikiyedan u kin icunhan ṡakowin akihde patuja. 4 Unkan, Esa itkokim inyanke c̣a, nape kin yuze c̣a tahu kin akan eḣpeic̣iye c̣a i iputaka, qa napin ceyapi. 5 Hehan Esa wankan etonwe c̣a, tawicu cinca wicaye cin ko wanwicayake c̣a, Dena token takuyaya he? eya. Unkan, Wakantanka towaonṡida kin on nitaokiye cinca qu kin dena eepi ce, eya. 6 Hehan wikoṡka kin cinca wicayapi kin om ikiyadan hipi, qa patujapi. 7 Hehan Leha cinca wicaye cin om ikiyadan hi qa patujapi; qa ehake Josep Raḣel kici ikiyadan hipi, qa patujapi. 8 Unkan, Optaye kin dena owasin itkowicawakipe cin, token yaka he? eya. Unkan, Mayuhe cin iṡta kin iyokipi ciye kta e heon. 9 Unkan, Misunka taku ota wahduha ce. Taku nitawa kin hduha un wo, Esa eya. 10 Unkan, Ḣiya niiṡta kin iyokipi ciye cinhan, minape kin etanhan taku waqu kin iyacu kta, nitohnake Wakantanka itohnake iyecen wanciyake c̣a iyocicipi kin heon etanhan. 11 Tokin taku ciyawaṡte kin en aniupi kin he iyacun. Wakantaka onṡimada ece, qa taku owasin mduha, Jakob kitanyan eya; unkan icu. 12 Qa heya, Ihdaka unye c̣a miye tokaheya mde kta ce. 13 Unkan, Hokṡiyoqopa wankapidan e mayuhe cin sdonye c̣a, nakun taḣinca pte ko ihduṡaka micicapi qa, anpeṫu wanjidan keṡ awicapi kinhan, wanuyanpi owasin ṭapi kta. 14 Tokin itancan nitaokiye itokam yahden, qa miṡ wanuyanpi mitokam token manipi, qa hokṡiyoqopa kin token manipi kin, ecen iwahnanna mde kta, mayuhe cin ekta Sehir en wai kin hehanyan. 15 Unkan, Iho oyate mici unpi kin etanhan wanjikṡi nici eḣpewicawaye kta ce, Esa eya. Unkan tokeca e, mayuhe cin iṡta kin iyocicipi hecinhan, eya. 16 Unkan anpeṫu kin he en, Esa tacanku kin ohna Sehir ektakiya kiḣda. 17 Tuka Jakob Sukot ekta unhdaka i qa, hen tipi ic̣icage c̣a, taku tawa kin nakun ohanzi hdepi wicakicaga; heon otonwe kin he Sukot eya cajeyatapi. 18 Qa Jakob Aram Mdaye kin etanhan u qehan, Ṡekem otonwe tawa kin Kanan makoce kin etu zaniyan hi, qa otonwe kin itokam ticaga. 19 Qa makoce onṡpa, tukten wakeya iticage cin, Ṡekem atkuku Ḣamor cinca wicaye cin napepi kin etanhan opewicakicaton, mazaska opawinge nom wicaqu. 20 Unkan hen wahna woṡnapi wan kage c̣a, El Israel ta-Wakantanka kin eya c̣aṡton.
WICOWOYAKE 34.
1 Hehan Dina Leha he cunwintku Jakob kiciton kin, he makoce wicinyanpidan wanwicayake kta e toki iyaya. 2 Unkan wic̣aṡta yatapi ihdawa Ḣamor Ḣiwi kin he cinhintku Ṡekem, he, wanyake c̣a icu qa kici wanka, hecen wieyaku. 3 Qa Ṡekem nagi kin Dina Jakob cunwintku kin en nina iyaskape c̣a wikoṡka kin waṡte dake c̣a, wikoṡka cantohnag ye cin ecen okiya. 4 Qa, Wicinyanna kin de mic̣iyuza wo, Ṡekem iye atkuku Ḣamor ec̣iya. 5 Unkan cunwintku yuaṡapapi kin he Jakob nakiḣon, tuka cinkṡi wicaye cin tinta ekta wanuyanpi om yakonpi, qa hdipi kin hehanyan Jakob inina yanka. 6 Unkan Ḣamor Ṡekem atkuku kin Jakob kici okiye kta e en i. 7 Unkan Jakob cinkṡiwicaye cin tinta kin etanhan hdipi, qa he naḣonpi, qa iyokiṡicapi; nina canniye yapi, Jakob cunwintku kin kici iwankapi: hecen econpi kte ṡni tuka, Israel witkoya ecakiconpi heon etanhan. 8 Unkan Ḣamor hewicakiya, Micinkṡi Ṡekem nagi kin nicunkṡipi kin iyaskapa; he tawicu kta e qupo. 9 Kinhan takuunkic̣iyapi kta; nicunkṡipi kin hena unqupo, qa niṡ cunkṡi wicunyanpi kin wicayuzapo. 10 Qa unkiyepi om dukanpi kta, makoce kin nitokam un kta ce, en unpo qa makoce kin en wopetonpi qa he yuhapo. 11 Qa Ṡekem wikoṡka atkuku timdo wicaye cin ko hewicakiya; Cantemakiyapo, kinhan token emayakiyapi kin ecen cic̣upi kta. 12 Wikoṡka kin mitawin un kta e mayaqupi kinhan, woḣpayapi iyakic̣uya tanka mayakidapi, taku qupi tanka eṡta; token emayakiyapi kin ecen cic̣upi kta. 13 Unkan Jakob cinkṡi wicaye cin tawinoḣtinpi kin Dina yuṡapapi qon kiksuyapi, qa heon Ṡekem he atkuku Ḣamor kici hnayeya awicayuptapi. 14 Qa, Taku hececa econpi unkokitpanipi. Wic̣aṡta wan ha iyotan kin baḣdayapi ṡni kin heca tankṡi unyanpi kin unqupi kinhan, he wiṡten unkic̣iyapi kta naceca. 15 Decehnana on unkaniyuptapi kta; unkiṡ baunkiḣdayapi kin, niṡ nakun tona wica owasin henicecapi kinhan; 16 Hehan cunkṡi wicunyanpi kin unnic̣upi kta, qa nicunkṡipi kin wicunyuzapi kta, qa nicipi oununyanpi qa oyate unwanjipidan kta. 17 Tuka taku de en anaunagoptanpi ṡni kinhan, banic̣iḣdayapi ṡni kinhan, cunkṡi unyanpi kin he unkikikcupi, qa toki unkiyayapi kta ce, ewicakiyapi. 18 Unkan, Ḣamor Ṡekem Ḣamor cinhintku kici wicoie kin he waṡte dakapi. 19 Qa koṡka kin Jakob cunwintku kin cantiheya, heon taku eyapi kin kohanna econ. Iye atkuku ti kin ohna yakonpi kin hena owasin iyakapeya kinihanpi. 20 Hehan Ḣamor iye cinhintku Ṡekem kici otonwe tawapi kin ekta kipi, qa otonwe tawapi kin wic̣aṡta om wohdakapi, qa heyapi, 21 Wic̣aṡta kin dena unkiyepi om wokiyapi, heon makoce kin en ounyanpi qa, hen ic̣iyopeyapi kte. Ito makoce kin wicitokam tankaya un kinhan, cunwintkupi kin wicunyuzapi kta, qa cunkṡi wicunyanpi kin wicunqupi kta. 22 Tuka decehnana on wic̣aṡta kin wicadapi kta; wiciye bakiḣdayapi kin he iyecen unkiye tona wica owasin baunkiḣdayapi kinhan; unkiye om ounyanpi, qa oyate unwanjipidan kta. 23 Decehnana en anawicungoptanpi kinhan, unkiyepi om ounyanpi kta; kinhan tawanuyanpi, qa taku yuhapi kin owasin, taku tonpi koya unkitawapi kte ṡni he? eyapi. 24 Unkan wic̣aṡta tona otonwe tiyopa kin omanipapi kin hena owasin, Ḣamor iye cinhintku Ṡekem kici anawicagoptanpi, qa bakiciḣdayapi, tona wica otonwe tiyopa kin omanipi kin owasin. 25 Unkan anpeṫu ic̣iyamni kin yazanpi kin icunhan, Jakob cinhintku kin nonpa, Ṡimeyon Lewi kici Dina timdo wicaya, tacanḣpi kin ikikcupi, qa kokipeṡniyan otonwe kin tatpe ipi, qa tona wica owasin wicaktepi. 26 Ḣamor iye cinhintku Ṡekem ko canḣpi hi kin on wicaktepi, qa Dina Ṡekem ti kin etanhan ehdakupi qa hdohdapi. 27 Hehan Jakob cinkṡi wicaye cin wicakaḣugapi kin en ipi, qa, otonwe wan tankṡitkupi kin yuṡapapi qon he ocowasin wicakipi; 28 Taḣinca, qa tatanka, qa ṡuktanka ṡonṡonna, taku otonwe kin ohna un, taku magata un kin ko owasin icupi. 29 Taku yuhapi qon owasin taṡiceca tawicupi ahna nakun wayaka icupi, qa taku tipi kin ohna iyeyapi kin owasin icupi. 30 Hehan Jakob Ṡimeyon Lewi kici hewicakiya, Iyoyag mayayapi, ṡicamna mayakagapi makoce wojutipi kin wicitokam, Kanani, qa Perazi kin, qa miye matonana hecen tamatpe mniciyapi, qa maktepi kta, hecen miṡ wati ohnaka ko owasin awimahnuni kta. 31 Unkan wihomnipi kin iyecen tankṡi unyanpi kin ecakiconpi kta iyececa he? eyapi.
WICOWOYAKE 35.
1 Hehan Wakantanka Jakob heciya, Najin qa Betel ekta itawankanhde ye c̣a, hen ounyan wo. Nicinye Esa itohnake kin etanhan nayajice cehan, Taku wakan, niye en tanin ic̣iye cin, he wahna woṡnapi wan hen kicaga wo. 2 Unkan Jakob tiyoknaka tawa, qa tona kici unpi kin owasin hewicakiya; Taku wakan tokeca duhapi kin, hena owasin yutokan iyewicayapo; piic̣iyapi qa wokoyake teca ihduzapo; 3 Qa najinpo, Betel ekta itawankanhde unyanpi kta ce. Heciya wahna woṡnapi wan wakage kta, anpeṫu wan iyomakiṡice cehan, Taku wakan namaḣon, qa canku ohna imdamde cin mici ye cin, he wecage kta ce, eya. 4 Unkan Taku wakan tokeca yuhapi kin hena owasin Jakob qupi, oinpidan noge oinpi kin hena koya. Unkan hena owasin naḣma, Ṡekem ekta utuhu wan he cin, he ihukuya. 5 Hehan ihdaka iyayapi, qa Jehowa otonwe ihdukṡan unpi kin yuṡinye wicaya; hecen Jakob cinkṡi wicaye cin wicakuwapi ṡni. 6 Unkan Jakob, iye oyate opeya un kin koya owasin, otonwe wan Luz ec̣iyapi, Betel hee, Kanan makoce kin en, he ekta ipi. 7 Qa hen wahna woṡnapi wan kage c̣a, oyanke kin he El Betel eya c̣aṡ ton, cincu etanhan najica iyaye cehan, heciya iye en Wakantanka ihdutanin kin, heon etanhan. 8 Hehan Debora Rebeka azin kiye ciqon ṭa, unkan Betel hukun utuhu he cin, he ihukuya hnakapi, qa he, Utuhu oceyapi, ec̣iyapi. 9 Wanna Jakob Aram Mdaye kin etanhan hiyu, hehan ake iye en Wakantanka tanin ic̣iye c̣a yawaṡte. 10 Qa, Tokata Jakob nicaje qon enic̣iyapi kte ṡni, detanhan Israel eya cajeniyatapi kta, Wakantanka ec̣iye c̣a, hecen Israel c̣aṡ ton. 11 Qa, El Iyotan waṡaka he miye; ihduota qa cinca ota yuha wo; oyate qa, oyate obe ota niye etanhan unpi kta, qa wic̣aṡta yatapi ninite kin etanhan inanpapi kta. 12 Qa makoce wan Abereyam Izak kici wicawaqu qon, he niye cic̣u kte c̣a nicinca nihektam unpi kte cin, makoce kin he wicawaqu kta ce, Wakantanka ec̣iya. 13 Qa oyanke kin en, Wakantanka okiye ciqon hetanhan wankantkiya ikiyopta. 14 Unkan tukten okiye ciqon, he en Jakob wokiksuye wan ehde, inyan wokiksuye qa, woṡnapi wan akaṡtan, wihdi nakun akaṡtan. 15 Qa oyanke kin en, Wakantanka okiye ciqon, he Jakob Betel eya c̣aṡ ton. 16 Hehan Betel etanhan ihdakapi, qa Eprata ikiyadan hipi, hehan Raḣel hokṡiksuye c̣a, kitan seḣ cinca ton. 17 Wanna kitan ec̣inyan cinca ton, hehan, Ihnuhan koyakipe cin, cinca kin de wica e nakun duhe kta ce, cincatonkiyesa ec̣iya. 18 Unkan wanna ṭe kta, nagi kin iyaya icunhan, Benoni eya c̣aṡ kiton; tuka atkuku kin Benjamin ec̣iya. 19 Hehan Raḣel ṭa, unkan Eprata, Betlehem hee, canku kin ohna hnakapi. 20 Qa Jakob wokiksuye wan ohna hnakapi kin ekta ehde. Raḣel ohna hnakapi wokiksuye kin dehantu ec̣iyapi. 21 Hehan Israel unhdake c̣a, Eder conkaṡke kin akotanhan ewakeya. 22 Unkan Israel makoce kin he en ounye cin icunhan, Ruben iye atkuku tawicu Bilha ekta i, qa kici iwanka. Unkan Israel he nakiḣon. 23 Jakob cinkṡi wicaye cin ake nonpapi ce. Leha cinkṡi wicaye cin, Ruben, Jakob cinhintku tokapa kin hee, Ṡimeyon, Lewi, Juda, Isakar, Zebulon henakeca. 24 Raḣel cinkṡi wicaye cin Josep, qa Benjamin. 25 Qa Bilha, Raḣel tawikoṡka, cinkṡi wicaye cin Dan, qa Neptali. 26 Qa Zilpa Leha tawikoṡka kin, cinkṡi wicaye cin, Gad, qa Aṡer. Henakiya Jakob cinkṡi wicaya Aram Mdaye kin en wicatonpi. 27 Hehan Jakob iye atkuku kin ekta ki, Arba otonwe, Ḣebron hee, ekta Mamore etu hen Abereyam ounyan, qa Izak nakun. 28 Wanna Izak anpeṫu tawa waniyetu opawinge sanpa wikcemna ṡahdogan. 29 Hehan Izak ṭa, qa taoyate kin en okipapi, wicaḣinca qa anpeṫu kin wanna imna. Unkan cinkṡi wicaye cin Esa, Jakob henios kihnakapi.
WICOWOYAKE 36.
1 Esa, Edom hee, wicowazi tawa kin dee. 2 Esa Kanan cunwintku kin etanhan winoḣinca nom wicayuza, Elon Ḣeti kin cunwintku Ada, qa Zibeon Ḣiwi kin cunwintku Ana he cunwintku Aholibama henioza. 3 Qa Iṡmayel cunwintku Basmat, Nebayot tankṡitku he nakun yuza. 4 Unkan Ada he Esa kiciton Elipaz hee: qa Basmat he Ruhel ton. 5 Qa Aholibama he Jehus, qa Jalam, qa Qora, wicaton. Esa cinkṡi wicaye cin, Kanan makoce kin en wicatonpi kin hena eepi. 6 Hehan Esa iye tawicu kin iwicacu, qa cinca wicaye cin wica winyan ko, qa tiyohnaka tawa wicanagi owasin, qa tawanuyanpi taku yuhe cin ko owasin, taku tawa Kanan makoce en ton kin iyuhpa, qa sunkaku Jakob itohnake kin etanhan ya, makoce tokeca wan ekta. 7 Taku yuhapi kin he odota, heon witaya iyotankapi kin okitpanipi, wanuyanpi ota yuhapi kin heon, makoce kin en ounyanpi kte cin iyowinwicakiye ṡni. 8 Unkan Esa Sehir ḣe kin en iyotanka, Esa he Edom ec̣iyapi. 9 Qa Sehir ḣe kin en Edom oyate ateyapi Esa wicoicage kin dee. 10 Esa cinkṡi wicaye cin cajepi kin dena ee, Elipaz Esa tawicu Ada he cinhintku, qa Ruhel Esa tawicu Basmat he cinhintku. 11 Unkan Elipaz cinkṡi wicaye cin dena eepi; Teman, Omar, Zepo, Gatam, qa Kenaz. 12 Unkan Elipaz Esa cinhintku Timna naḣmana yuze cin he Ameleqe Elipaz kiciton. Esa tawicu Ada cinkṡi wicaye cin hena eepi. 13 Unkan Ruhel cinkṡi wicaye cin dena eepi; Naḣat, qa Zera, qa Ṡama, qa Miza. Esa tawicu Basmat cinkṡi wicaye cin hena eepi. 14 Unkan Aholibama Zibeon cunwintku Ana he cunwintku kin Esa yuza. Unkan he Esa cinca kiciton kin dena eepi; Jehus, qa Jalam, qa Qora. 15 Esa cinca kin itancan unpi kin dena eepi. Esa cinhintku tokapa Elipaz cinkṡi wicaye cin, Teman itancan, Omar itancan, Zepo itancan, Qenaz itancan, 16 Qora itancan, Gatama itancan, Ameleqe itancan. Edom makoce kin en Elipaz itancanyan unpi kin hena eepi, qa hena Ada cinkṡi wicaya. 17 Unkan Esa cinhintku Ruhel cinca kin dena eepi: Naḣat itancan, Zera itancan, Ṡama itancan, Miza itancan, Ruhel itancanyan unpi kin hena eepi, Edom makoce kin en, Esa tawicu Basmat hena cinkṡi wacaya. 18 Unkan Esa tawicu Aholibama he cinca kin dena eepi; Jehus itancan, Jalam itancan, Qora itancan, Ana cunwintku Aholibama Esa yuze cin itancan ton kin hena eepi. 19 Esa, Edom hee, cinkṡi wicaye cin hena eepi, qa itancan yuhapi kin heepi. 20 Makoce kin he en iyotankapi qon Sehir Ḣori kin cinca dena eepi; Lotan, qa Ṡobal, qa Zibeon, qa Ana, qa Diṡon, qa Ezer, qa Diṡan. 21 Sehir cinkṡi wicaye cin, Edom tamakoce kin en, Ḣori kin itancanyan unpi kin hena eepi. 22 Unkan Lotan cinkṡi wicaye cin Ḣori, qa Heman, qa Lotan tawinoḣtin kin Timna ee. 23 Unkan Ṡobal cinkṡi wicaye cin dena eepi; Alan, qa Manaḣat, qa Ebal, qa Ṡepo, qa Onan. 24 Unkan Zibeon cinkṡi wicaye cin dena eepi, Aya qa Ana; Ana kin de atkuku Zibeon taṡunka ṡonṡonna wiḣan wicakiye cehan ḣopuza en wakoniya kata iyeya. 25 Ana cinhintku kin Diṡon hee, qa Aholibama Ana cunwintku kin ee. 26 Qa Diṡon cinkṡi wicaye cin dena eepi, Ḣemdan qa Eṡban, qa Jiteran, qa Keran. 27 Unkan Etzer cinkṡi wicaye cin dena eepi, Bilhan, qa Zawan, qa Aqan. 28 Diṡon cinkṡi wicaye cin dena eepi, Uz qa Aran. 29 Ḣori kin itancanyan unpi kin dena eepi; Lotan itancan, Ṡobal itancan, Zibeon itancan, Ana itancan, 30 Diṡon itancan, Etzer itancan, Diṡan itancan; Ḣori kin itancanyan unpi kin, token Sehir makoce kin en itancan wicayawapi kin hena eepi. 31 Israel cinca kin nahaḣin wic̣aṡta yatapi wanica, Edom makoce kin wic̣aṡta yatapi wicayawapi kin dena eepi. 32 Behor cinhintku Bela Edom en wicayuhe cin, qa otonwe tawa Dinaba ec̣iyapi. 33 Qa Bela ṭa, unkan hee kiya Zera cinhintku Jobab Bozra iyeya. 34 Qa Jobab ṭa, unkan hee kiya Ḣuṡam Teman makoce kin etanhan, wic̣aṡta yatapi yawapi. 35 Qa Ḣuṡam ṭa, unkan hee kiya Hadad Bedad cinhintku wic̣aṡta yatapi yawapi. Iye Midian oyate kin wicakaṡtaka, Moab tinta kin ohna qa otonwe en ti kin Awit ec̣iyapi. 36 Qa Hadad ṭa, unkan hee kiya Samla, Masrika etanhan, wic̣aṡta yatapi yawapi. 37 Qa Samla ṭa, unkan hee kiya Ṡaul, Rehobot watpa kin ohna wanke cin he etanhan, wic̣aṡta yatapi yawapi. 38 Qa Ṡaul ṭa, unkan hee kiya Balhenan Akbor he cinhintku wic̣aṡta yatapi yawapi. 39 Qa Balhenan Akbor cinhintku kin ṭa, unkan hee kiya Hadar wic̣aṡta yatapi yawapi. Otonwe tawa Pahu ec̣iyapi, qa tawicu kin Mehetabel ec̣iyapi, Matred cunwintku Mezahab cunwintku. 40 Esa itancan wicayawapi kin hecen ewicakiyapi, wicowazipi kin iyececa, qa tonwanyanpi kin iyecen cajewicayatapi; Timna itancan, Alwa itancan, Jetet itancan, 41 Aholibama itancan, Ela itancan, Pinon itancan, 42 Qenaz itancan, Teman itancan, Mibsar itancan, 43 Magdiyel itancan, Iram itancan. Edom itancan wicayawapi kin hena eepi, tonwanyanpi kin iyecen, tamakocepi kin en; Edom Esa ate yapi.
WICOWOYAKE 37.
1 Unkan Kanan makoce kin en Jakob atkuku unhdaka un qon, makoce kin he en Jakob iyotanka. 2 Jakob wicoicage wowapi kin dee, Josep wanna waniyetu ake ṡakowin, hehan wanuyanpi wiḣan wicakiya cinye wicaye cin om, qa Bilha qa Zilpa napin atkuku wicayuze cin, hena cinkṡi wicayapi kin om, hokṡidan kin un qa taku ṡica eyapi kin ateyapi kin en ahda. 3 Unkan Israel, cinkṡi wicaye cin owasin sam iyeya, Josep waṡte kidaka wanna wicaḣinca ehan kicitonpi kin heon etanhan, qa onḣdoḣda hanska wan Josep kicaga. 4 Unkan ateyapi kin, cinkṡi wicaye cin owasin sam iyeya Josep waṡte kidake cin he cincu wanhdakapi, qa wokiya okiyapi kte cin okihipi ṡni. 5 Unkan Josep wowihanmde wan ihanmna, qa cincu owicakiyaka; unkan sam iyeya ṡice kidakapi. 6 Unkan, Ihopo wowihanmde wan iwahanmde cin de naḣonpo. 7 Maga ekta aguyapi paunḣtapi, unkan inyun pawaḣte cin bosdan najin hiyaya, unkan payaḣtapi kin ihdukṡan najin hiyaye c̣a, pawaḣte cin itokam makata eḣpeic̣iyapi, ewicakiya. 8 Unkan cinye wicaye cin hec̣iyapi, Ehanqon tawaunyayapi kta he? qa iṡ wowidake unyaduhapi kta he? Qa iyakapeya ṡice kidakapi, wihanmde ciqon oie ko heon. 9 Unkan ake wowihanmde tokeca wan ihanmde c̣a, ake cincu kin owicakiyaka. Ake wiwahanmde c̣a inyun anpeṫu wi, hanyetu wi, qa wicanḣpi ake wanji mitokam makata eḣpeic̣iyapi, ewicakiya. 10 He atkuku cincu ko owicakiyaka; unkan atkuku he iyopekiye c̣a, Wowihanmde wan iyahanmde cin de taku hwo? Miye qa nihun nicinye ko owasin nitokam makipusdiya eḣpeunkic̣iyapi kta he? ec̣iya. 11 Unkan cincu kin icekinpi, tuka atkuku kin wicoie kin he awakicin un. 12 Hehan cincu kin ateyapi tawanuyanpi kin wiḣan wicakiyapi kta e Ṡekem ekta ipi. 13 Unkan Israel Josep heciya, Nicinye Ṡekem ekta wawiḣan kiya unpi ṡni he? Iho wo hena ekta ye ciṡi kta ce. Unkan, Ho miye ce, ec̣iya. 14 Unkan, Iho ekta de c̣a nicinye wanuyanpi ko zaniyan yakonpi hecinhan wanhdaka c̣a, hoṡi makahdi wo, ec̣iya. Unkan Ḣebron kaksiza kin etanhan iyaye c̣a Ṡekem ekta i. 15 Qa tinta onuni; unkan wic̣aṡta wan wanyake c̣a, Den taku ayakipa he? eya iwanga. 16 Unkan, Cinye wicawaye cin awicawakita ce. Cec̣iye tukten wiḣan wicakiyapi kin omakiyaka wo, eya. 17 Unkan wic̣aṡta qon, Wanna detanhan iyayapi; Dotan ekta unyanpi kta ce, eyapi nawaḣon ce, eya. Unkan Josep cinye wicaye cin wicihakam ye c̣a Dotan en iyewicaya. 18 Unkan tehantanhan wanyakapi qa wicikiyedan u ṡni kin itokam, naḣmana ṭe yapi kta awacinpi. 19 Qa oṫoiyohi hunka wanjitku kin hekic̣iyapi, Wanyakapo; wihanmdesa kin de wanna u. 20 Ihopo dehan unktepi, qa makoḣdoka wan ohna eḣpeunyanpi kte c̣a, Wamanica ocin ṡica wan he temya ce, unkeyapi kinhan, wihanmde ciqon toketu kte cin wanunyakapi kta ce, ekiciyapi. 21 Ruben he naḣon qa, napepi kin etanhan ehdaku kta e, Unktepi kte ṡni, eya. 22 Napepi kin etanhan ehdaku kte c̣a, atkuku kin en akiyahde kta e Ruben hewicakiya; Weyapi ṡnipo. Woḣa hewoskantuya wanke cin de ohna iyeyapo, tuka ninapepi on apapi ṡnipo. 23 Unkan kaketu, Josep iye cincu najinpi kin en hi qehan, taonḣdoḣda yuṡdokapi, onḣdoḣda hanska un kin hee; 24 Qa Josep icupi, qa woḣa wan en iyoḣpeyapi, tuka woḣa kin takudan ohnaka ṡni, mini wanica. 25 Qa aguyapi yutapi kta e iyotankapi, qa pa yuwankan ikikcupi qa, Iṡmayeli optaye wan Gileyad ec̣iyatanhan u kin wanwicayakapi, camo yuhapi kin taku waṡtemna canṡin pejihuta koya qinpi, Egupta ekta kun yapi kta. 26 Unkan Juda hunka wanjin wicaye cin hewicakiya, De sunka unyanpi unktepi kinhan, we kin naunḣmanpi eṡta taku unkihdamnapi kta he? 27 Ihopo, Iṡmayeli kin dena en wiyopeunyanpi kte. De sunka unyanpi qa kici ceḣpi unwanjipidan kin heon, nape on unkaṭapi kte ṡni, eya. Unkan hunka wanjin wicaye cin anakigoptanpi. 28 Hehan wic̣aṡta wopeton hecapi Midiani en hiyayapi. Unkan Josep yuzapi, qa woḣa qon etanhan yuwankan ehdakupi, qa mazaska wikcemna nonpa on Josep wiyopeyapi. Unkan Iṡmayeli kin Josep opetonpi, qa Egupta ekta ayapi. 29 Unkan Ruben woḣa qon ekta hi, unkan Josep en un ṡni, heon tawokoyake hdupota, 30 Qa hunka wanjitku kin en ekta hda qa, wicahdi qa, Hokṡidan kin tanin ṡni ce, miṡ toki imdamde kta hwo, ewicakiya. 31 Unkan Josep taonḣdoḣda qon icupi qa tatokadan mdoka wan ktepi, qa we kin on oputkanpi. 32 Hehan tuwe onḣdoḣda hanske cin ahde ṡipi qa ateyapi kin kahipi qa hec̣iyapi; De iyeunyanpi ce. Ito de nicinkṡi onḣdoḣda tawa qa iṡ tawa ṡni uman tukte hecetu hecinhan iyukcan wo. 33 Unkan iyekiye c̣a, Micinkṡi taonḣdoḣda qon dee. Wamanica ṡica wan he temya. Ehanqon Josep wanna yapotapi ce, eya. 34 Unkan Jakob tawokoyake hdupote c̣a, waṡihda qa anpeṫu ota cinhintku kin akiceya. 35 Unkan cinca wicaye cin owasin wica winyan ko magagaye wacinpi, tuka iṡ magaga yapi cin ṡni, qa, Iyomakiṡica ecen micinkṡi en Hades ekta mde kta ce, eye c̣a cinhintku kin akiceya. 36 Unkan Midiani kin Egupta en Josep wiyopeyapi; unkan Potipar Paro taakicita tancan opeton.
WICOWOYAKE 38.
1 Hena owasin hecetu, unkan Juda hunka wanjin wicaye cin etanhan apamahde ye c̣a, Adulami wic̣aṡta wan Ḣira ec̣iyapi ekta i; 2 Qa hen Juda Kanani wic̣aṡta wan, Ṡuha ec̣iyapi, he cunwintku wanyake c̣a yuze c̣a en i. 3 Unkan ihduṡake c̣a cinca wan ton; unkan Er eya c̣aṡ kiton. 4 Unkan ake ihduṡake c̣a, cinca wan ton qa, Onan eya c̣aṡ kiton. 5 Qa ake cinca wan ton qa, Ṡela eya c̣aṡ kiton. He ton kin ehan Kezib en un. 6 Unkan Juda iye cinhintku tokapa kin Er, winoḣinca wan, Tamar ec̣iyapi yus kiya. 7 Unkan Er Juda cinhintku tokapa kin he ṡica e Jehowa wanyake c̣a, Jehowa he ṭe ya. 8 Hehan Juda Onan heciya, Nicinye tawicu qehan ekta ye c̣a, he yuza wo. Hecen nicinye cinkṡi ye kte cin yakage kta ce. 9 Unkan cinca kin he iye tawa yawapi kte ṡni Onan sdonye, c̣a cincu cinca kicage kte ṡni e cincu tawicu qon en i eca, maka kin atpapson. 10 Unkan taku econ kin he ṡica e Jehowa wanyake c̣a, he nakun ṭe ya. 11 Hehan Juda iye takoṡku kin Tamar heciya, Wiwazica niyate ti kin en yanka wo, micinkṡi Ṡela tanka icage cin hehanyan. Okini iṡ nakun cinye wicaye cin iyecen ṭe kta kecin, heon hecen eya. Unkan Tamar kihde c̣a atkuku ti kin en yanka. 12 He iyohakam anpeṫu ota, qa Ṡuha cunwintku Juda tawicu kin wanna ṭa; unkan Juda wanna magaga yapi, qa Timnat ekta taḣin wanuyanpi tawa yuṡdapi kin ekta itawankanhde ya, iye takodaku Ḣira Adulami kin kicica. 13 Unkan Tamar hec̣iyapi, Iho nitunkan taḣin wanuyanpi tawa hduṡda kta e Timnat ekta itawankanhde ya ce, eyapi. 14 Unkan Tamar iyoyakeca wokoyake hduṡdoke c̣a, ite ahaḣpe on aihdaḣpe c̣a, Timnat canku iyahde kin he icahda taninyan iyotanka; Ṡela wanna tanka, tuka qupi ṡni he wanyaka, heon hecon. 15 Juda he wanyaka ite aihdaḣpe cin heon winoḣinca wihomni heca kecin; 16 Qa canku kin etanhan ekta i, qa takoṡku kin hee kin sdonye ṡni heon, Tokin unwanken, ec̣iya. Unkan unwanke c̣a, taku mayaqu kta he? eya. 17 Unkan, Miṡ wanuyanpi kin etanhan tatokadan cincadan wan nicahipi waye kta, eya. Unkan, Au wicayakiye cin itokam taku mayaqu kinhan, eya. 18 Unkan, He cic̣u kta e sdonyaye kte cin on etanhan taku e nakaha cic̣u kta yacin he? eya. Unkan, Maza huhu duhe cin ikan iyahna, qa nakun nitacanḣpi ninape ohna duhe cin, eya. Unkan hena qu qa, kici wanka; unkan iye etanhan ihduṡaka. 19 Qa najin qa hde c̣a ite akaḣpe hduṡdoke c̣a ake waṡihda. 20 Unkan Juda taku qu qon, winoḣinca nape kin etanhan ehdaku kta e, takodaku Adulami kin tatokadan cincadan aye ṡi, tuka iye winoḣinca qon iyeye ṡni. 21 Qa wic̣aṡta heciya yakonpi kin iwicawanga; Witkowin canku ohna taninyan iyotanke ciqon tukte e he? eya. Unkan, Tohini witkowin wan deciya yanke ṡni, eyapi. 22 Unkan ihdamna, qa Juda ekta i qa heciya; Winoḣinca qon iyewaye ṡni qa, nakun wic̣aṡta heciya yakonpi kin, Witkowin wanjidan tohini deciya un ṡni ce, eyapi. 23 Unkan, Yuha un nunwe. Tatokadan cincadan kin de aye ciṡi tuka iyeyaye ṡni; sanpa unkakite cinhan, okini wowiḣaḣa unke kta, Juda eya. 24 Unkan hetanhan wi yamni hehan, Nitakoṡ Tamar wawiciḣaḣa econ, qa wanna wawiciḣaḣa kin etanhan ihduṡaka ce, Juda ec̣iyapi. Unkan, Tankan aupo; huḣnage kta ce, eya. 25 He aupi kin icunhan tunkanku hecen wahoya, Tokin maza huhu kin de ikan iyahna, qa canḣpi kin de, dena tuwe tawa imiyecidukcan. Tuwe dena tawa ye cin, wic̣aṡta kin he etanhan ihdumaṡaka ce, eya. 26 Unkan Juda hena iyekiye c̣a, Winoḣinca kin he ohan owotanna miṡ hemacece ṡni; he micinkṡi Ṡela waqu ṡni kin heon etanhan, eye c̣a hetanhan icimana winoḣinca qon sdonye ṡni. 27 Unkan wanna cinca ton kte cehan, inyun tezi mahen cekpa yukan. 28 Qa tonpi kin icunhan, wanji nape kin qu; unkan cinca tonkiye cin he nape kin icu, qa taku duta iyakaṡke c̣a, De tokaheya hinanpe kta ce, eya. 29 Unkan nape kin ehdaku, hehan inyun cincu hiyu. Unkan winoḣinca kin heya, Token payaḣdeca; Opaḣdeca kin de anicipe nunwe, eye c̣a, Parez eya c̣aṡ ton. 30 Hehan sunkaku taku duta nape kin akan yuhe cin he hiyu; unkan he Zara eya c̣aṡ ton.
WICOWOYAKE 39.
1 Unkan Iṡmayeli kin Josep Egupta ekta ayapi. Unkan Potipar Egupton wic̣aṡta kin heca, Paro taakicita tancan kin he aupi kin Josep opewicakicaton. 2 Unkan Jehowa Josep kici un. Unkan taku econ kin owasin tanyan ihuni ye c̣a iye yuhe cin Egupton ti kin en yanka. 3 Unkan Jehowa kici un, qa taku nape econ kin owasin Jehowa tanyan yuṡtan kiye cin he yuhe cin wanyaka. 4 Unkan Josep yuhe cin okiye c̣a iyokipi ya; unkan tiyohnaka tawa owasin awanyag ṡi, qa taku tawa owasin nape kin en qu. 5 Unkan tipi tawa, qa taku tawa owasin awanyag ṡi kin ehantanhan, Jehowa Josep on etanhan Egupton tiyohnaka kin yawaṡte, qa taku ti ohnaka, qa tamaga ekta wanke cin ko owasin, Jehowa yawaṡte kin akan un. 6 Hehan taku tawa owasin Josep nape kin en eḣpeye c̣a, iṡ takudan awakicin ṡni, aguyapi hdute cin heceedan. Unkan Josep owanyag waṡte, tancan ite ko waṡte. 7 Hena owasin hecetu; unkan hehan yuhe cin tawicu kin Josep atonwe c̣a, Mici wanka ye, eya. 8 Tuka wicada ṡni qa yuhe cin tawicu kin heciya; Ḣiya, mayuhe cin taku tawa owasin minape kin en qu, qa taku tipi ohnaka kin mici un kin iye sdonye ṡni. 9 De tipi kin ohna tuwedan iyamakapa ṡni; qa nihihna miye etanhan takudan tpatan ṡni, niṡ nana niyuze cin heon etanhan, qa token woaḣtani tanka kin de ecamon, qa Wakantanka en wawaḣtani kta he? eya. 10 Unkan winoḣinca qon anpeṫu owasin heciya, qa kitan ḣinca, tuka Josep anagoptan ṡni, kici iwanke ṡni qa ecaca kici un ṡni. 11 Unkan kaketu, anpeṫu wan Josep taku tokoŋ kta e ti mahen i ehan, wic̣aṡta hen tipi kin tuwedan timahen un ṡni. 12 Unkan winoḣinca qon Josep taṡina kin iyaḣpaye c̣a, Mici iwanka ye, eya; tuka ṡina kin winoḣinca nape kin etanhan eḣpeya naṡdog hdicu, qa tankan iyaya. 13 Unkan nape kin etanhan ṡina eḣpeya tankan naṡdog hdicu kin he winyan kin wanyake c̣a, 14 Hehan wic̣aṡta tona ti kin ohna tipi kin hena wicakipan, qa hewicakiya, Wanyakape, Heberi wic̣aṡta wan den unkahdipi, unkan wiṡtenunyanpi cin. Manke cin en mahi qa mici wanke kte ḣinca, tuka ho tankakiya nina waṡicahowamda. 15 Nina ho tankakiya waṡicahowamde cin he naḣon, qa wapan qehan, mitankiyedan ṡina eḣpeya naṡdog tankan iyaya ce, eya. 16 Qa yuhe cin hdi kte cin hehanyan ṡina qon, itankiyedan ehnaka. 17 Qa eye ciqon owasin ake ecen okiyaka, Heberi hokṡidan unyakahdipi kin he imaḣa kta e mikiyadan u. 18 Qa ho tankakiya waṡicahowamde cehan mitankiyedan ṡina eḣpeya naṡdog tankan iyaya ce, eya. 19 Unkan yuhe cin he tawicu oie kin, Hokṡidan nitawa kin hecen ecamicon, ec̣iye cin he naḣon hehan cantiyahdeya. 20 Qa yuhe cin Josep icu, qa wic̣aṡta yatapi tona kaṡka wicahnake cin tipi wan en kaṡka wicahnakapi kin he en Josep kaṡka ehnaka. Unkan wicakaṡka tipi kin en yanka. 21 Unkan Jehowa Josep kici un qa, towaonṡida kin hiyohiya qa wicakaṡka tipi kin itancan kin he Josep wacin en yus kiya. 22 Unkan wicakaṡka tipi itancan kin, tona wicakaṡka tipi kin en kaṡka wicahnakapi kin owasin, Josep nape kin en qu. Unkan taku hen econpi kin owasin Josep econ wicakiya. 23 Hecen Jehowa Josep kici un, qa taku econ kin owasin tanyan yuṡtan kiya; heon wicakaṡka tipi itancan kin, taku Josep nape en yuhe cin hena takudan awanhdake ṡni.
WICOWOYAKE 40.
1 Hena owasin hecetu, unkan hehan Egupta wic̣aṡta yatapi tawayatkekiye tawohekiye ko, wicayuhe cin Egupta wic̣aṡta yatapi kin en waḣtanipi. 2 Hecen Paro akicita nom wicayuhe cin canniye wicaya, wayatkekiyapi tancan, qa wohekiyapi tancan kin henioza. 3 Qa akicita tancan tipi tawa wicakaṡka tipi kin tukten Josep kaṡka hnakapi yanke cin he en awanyag wicakiyapi kta e ewicahnaka. 4 Unkan akicita tancan kin he Josep hena awanwicayag kiya, unkan owicakiya. Unkan anpeṫu ota kaṡka hnakapi ecen yukanpi. 5 Hehan Egupta wic̣aṡta yatapi tawayatkekiye, tawohekiye ko, wicakaṡka tipi kin ohna kaṡka wicahnakapi, hanyetu wanjidan en kinukan wowihanmde ihanmnapi, oṫoiyohi wihanmnapi kin iyukcanpi kin iyecen. 6 Hehan ihanḣanna Josep en wicahi qa iyokiṡicapi kin wanwicayaka. 7 Qa Paro taakicita wicakaṡka tipi kin, iye yuhe cin tipi tawa kin he en iye kici unpi wiwicawanga; Tokeca nakaha ite iyoyag dukanpi he? eya. 8 Unkan wowihanmde wiunhanmnapi, tuka tuwe iyukcan kte cin den wanica ce, ec̣iyapi. Unkan wiyukcan kin Wakantanka hee ṡni he? Wiyahanmnapi kin omakiyakapo, Josep ewicakiya. 9 Hehan wayatkekiyapi tancan kin wihanmde ciqon ohdaka qa, Wiwahanmde cin en hastanhanka iyuwi wan mitokam han. 10 Qa adetka yamni wiyuwi aicage c̣a ape waḣca ko icaḣ ye, qa iyage hastanhanka suton yapi. 11 Hehan Paro wiyatke tawa kin minape ohna mduha, qa hastanhanka kin iwacu, qa Paro wiyatke tawa kin ohna mduṡkice c̣a Paro nape kin en wiyatke kin ewehde, eya. 12 Unkan Josep heciya, Wiyahanmde cin he kaken ka. Adetka yamni qon anpeṫu yamni ee. 13 Ehake yamni can Paro nipa kin yuwankan inicu kte c̣a nanke ciqon ake en anihde kta; unkan tokaheya wayatkeyakiye ciqon wicohan kin ake ecen ecanon kta, Paro nape kin en tawiyatke kin yaqu kta. 14 Hena hecetu kinhan miksuya wo. Tokin tanyan yaun kinhan wowaṡte ecamiyecon, Paro en caje mayadaten qa tipi kin de etanhan hinanpe mayayen. 15 Awicakehan Heberi tamakocepi kin etanhan mamanonpi, qa deciya takudan ecamon ṡni on makoḣdoka kin den emahnakapi kta, eya. 16 Hehan wohekiyapi tancan kin wiyukcan waṡte e wanyake c̣a Josep heciya; Miṡ nakun wiwahanmde c̣a inyun, aguyapi makanopiye yamni mapa kin akan. 17 Qa makanopiye akantu kin ohna Paro tawoyute ocaje owasin wohekiyapi kage cin. Unkan zitkadan hena temyapi, makanopiye mapa kin iwankam un kin hetanhan. 18 Unkan Josep ayupta; He kaken ka. Makanopiye yamni kin anpeṫu yamni eepi. 19 Ehake yamni can Paro pa kin yuwankan inicu qa, can akan otke niye kta; hehan zitkadan niceḣpi kin etanhan yutapi kta. 20 Unkan iyamni can, anpeṫu en Paro tonpi kin he kiksuyapi kta e wowidag wicaye cin owasin wowicakihe, c̣a wayatkekiyapi tancan wohekiyapi tancan henioza wowidake wicaye cin wicehna hdinanpe wicaya. 21 Qa wayatkekiyapi tancan kin wayatke wicakiye ciqon wicohan ake hecon ṡi; unkan wiyatke kin Paro nape kin en qu. 22 Tuka wohekiyapi tancan kin otke ya, Josep iwicakiciyukcan qon iyecen. 23 Unkan wayatkekiyapi tancan kin Josep kiksuye ṡni, tuka akiktonja.
WICOWOYAKE 41.
1 Hehan tanhan waniyetu nonpa hehan Paro wihanmna. Unkan iho wakpa kaḣda inajin. 2 Qa inyun wakpa kin etanhan, pte ṡakowin owanyag waṡte qa cepa heca hinanpapi, qa tinta en wiḣanpi. 3 Qa hena ihektapa tanhan pte tokeca ṡakowin owanyag ṡica qa tamaheca hecapi, wakpa etanhan hinanpapi, qa pte umanpi qon ehna wakpicahda najinpi. 4 Qa pte owanyag ṡica tamaheca hena pte owanyag waṡte cepapi ṡakowin qon temwicayapi. Unkan Paro kikta. 5 Ake iṡtima qa inonpa wihanmna. Unkan inyun wamnaheza hu wanjidan wahuwapa ṡakowin suton, qa waṡteṡte aicaga. 6 Qa hena iyohakam wahuwapa tokeca ṡakowin hinanpa, tuka ṡikṡica qa wiyohiyanpa tanhan tate on ṡnija. 7 Qa wahuwapa conica ton ṡni kin wahuwapa suton qa ojugjudan qon owasin temya. Paro hecen wihanmde c̣a hehan kikta. 8 Unkan ihanḣanna qehan Paro nagi kin iyokiṡice c̣a, Egupton en pejihuta wic̣aṡta qa wic̣aṡta ksapapi kin owasin wicakico, qa wihanmde ciqon Paro owasin owicakiyaka; tuka tuwedan yukcan okihi ṡni. 9 Hehan Paro wayatkekiyapi tancan kin ie c̣a, Anpe dehan wawaḣtani kin weksuya ce. 10 Paro taokiye kin canniye wicaye c̣a, akicita tancan tipi kin en kaṡka mahnaka, miye qa wohekiyapi tancan kin he nakun. 11 Unkan hanyetu wanjidan en wiunhanmnapi, miye iye kici kinukan, wihanmnapi iyukcanpi kin iyecen wiunhanmnapi. 12 Unkan hen unkicipi koṡka wan Heberi kin heca, akicita tancan tahokṡidan kin he wiunhanmnapi kin unkokiyakapi, unkan iye hena iyukcan oṫoiyohi wiunhanmnapi kin iyecen unkiciyukcanpi. 13 Unkan unkiciyukcanpi kin ecetu; miye ake wiyatke yuhemakiye c̣a uman kin otke ya. 14 Hehan Paro Josep huwe ye wicaṡi, unkan wicakaṡka tipi kin etanhan kiyuṡkapi, hehan putin hin hdas an, qa wokoyake tokeca kic̣un qa Paro yanke cin en hi. 15 Unkan Paro Josep heciya, Wowihanmde wan iwahanmna, unkan he yukcan kta okihi tuwedan iyewaye ṡni, tuka wihanmnapi niṡ nayaḣon unkan idukcan oyakihi keyapi nawaḣon. 16 Unkan Josep ayupte c̣a, Miye ee ṡni, Wakantanka eqe toketu kin tanyan onic̣iyake kta ce, ec̣iya. 17 Unkan Paro ie c̣a, Wiwahanmde c̣a watpa hutata kin nawajin; 18 Qa inyun wakpa kin etanhan, pte ṡakowin cepa, owanyag waṡte hinanpapi, qa tinta kin en wiḣanpi. 19 Unkan hena iyohakam pte tokeca ṡakowin tamaheca, owanyag ṡikṡica hinanpapi; tamahenheca ṡica hena iyececa, Egupta makoce kin en tohini wanmdake ṡni. 20 Qa pte tamahenheca ṡice cin pte ṡakowin cepa tokaheya qon temwicayapi. 21 Unkan tan mahen iyayapi kin hehan, tan mahen iyayapi kin sdonye pica ṡni; otokahe ekta ṡikṡica taninpi qon nahaḣin hececapi. Unkan hehan wekta. 22 Qa ake wiwahanmde c̣a inyun wamnaheza hu wanjidan wahuwapa ṡakowin hanskaska waṡteṡte aicage cin wanmdaka. 23 Hehan ake wahuwapa ṡakowin cikcistina, wiyohiyanpata tateyanpa kin on ṡnijapi, qa co wanica hinanpapi. 24 Qa wahuwapa cikcistina wahuwapa ṡakowin waṡteṡte qon owasin temyapi. Unkan wic̣aṡta wiyukcan heca owicawakimdaka, tuka mic̣iyukcanpi ṡni. 25 Hehan Josep Paro heciya, Paro wihanmde cin hena okonwanjidan, Wakantanka token econ kte cin he Paro okiyaka. 26 Pte ṡakowin waṡte qon, hena waniyetu ṡakowin ee; qa wahuwapa ṡakowin waṡteṡte qon, hena nakun waniyetu ṡakowin ee, wowihanmde kin hena wanjidan. 27 Qa pte ṡakowin tamaheca, qa ṡice cin umanpi kin iyohakam hinanpapi kin, hena waniyetu ṡakowin ee, qa wahuwapa ṡakowin cikcistina wiyohiyanpata tateyanpa kin on ṡnija kin hena nakun, waniyetu ṡakowin wicaakiḣan kte cin hee. 28 Paro taku ewakiye cin he dee. Wakantanka taku econ kte cin he Paro wanyag kiya. 29 Hecetu kta, tokata waniyetu ṡakowin hehanyan, Egupta makoce kin owancaya taku owasin iyakic̣uya icage kta. 30 Qa hena iyohakam waniyetu ṡakowin wicaakiḣan kta, qa Egupta makoce kin en taku iyakic̣uya icage kte ciqon akiktunjapi kte c̣a, wicaakiḣan kte cin makoce kin awihnuni kta. 31 Unkan hehan wicaakiḣan kte cin iyotan tehike kte cin makoce kin en, heon wipipi qon sdonyapi kte ṡni. 32 Qa wicoie kin de Wakantanka yuecetu kte c̣a, wanna kohanna Wakantanka econ kta, heon Paro nonpa akihde wihanmna. 33 Qa wanna Paro wic̣aṡta wan ksape c̣a wayupika akite c̣a, Egupta makoce kin yuhe kiya nunwe. 34 Qa Paro akicita wicakage c̣a makoce kin en wicahdusuta kte; unkan waniyetu ṡakowin wipipi kta hena icunhan, taku makoce aicage kte cin owasin izaptanptan icupi nunwe. 35 Hecen waniyetu ṡakowin waṡteṡte kte cin hena icunhan, woyute ocaje owasin kamnapi kte, Paro nape kin ihukuya, tonwanyanpi kin en aguyapi pahipi kte cin he woyute awanyakapi nunwe. 36 Qa waniyetu ṡakowin wicaakiḣan kte cin Egupta makoce kin en hena on, taku yutapi kihnakapi kinhan, makoce kin wicaakiḣan kte cin on awihnuni kte ṡni, eya. 37 Unkan Paro ookiye wicaye cin ko wicoie kin he waṡte dakapi. 38 Hehan Paro iye taokiye kin hewicakiya; Wic̣aṡta wan Wakantanka taniya en un kin de iyececa iyeunyanpi pica he? 39 Qa Paro Josep heciya, Wakantanka de owasin sdonye nic̣iye cin, niṡ nana widukcan qa yaksapa, tuwedan iyenicece ṡni. 40 Niṡ wati kin awanmiyecidake kta, qa oyate mitawa owasin oie ananigoptanpi kta. Oiyotanke kin en hecedan ic̣iwankam waun kta. 41 Qa wanyaka wo, Egupta makoce kin owasin yuhe cic̣iya ce, eya. 42 Hehan Paro maza napcupe hduṡdoke c̣a Josep nape kin ohna iyeye c̣a, miniḣuha ska waṡte koyag ye c̣a, mazaskazi wanapin wan napin kiya. 43 Qa canpahmihma yuhe cin etanhan canpahmihma inonpa kin he ohna iyotang ye c̣a, Itokam canpeṡka makehde inajinpo, ieyanpaha eyapi, qa Egupta makoce kin owasin yuhe kiyapi. 44 Qa Paro Josep heciya, Paro miye ce. Oyate kin tuwedan iye cinka takudan econ kte ṡni. Niṡ nana token econ wicayaṡi kin hecetu kta ce. 45 Qa Paro Josep, Wicoicage nikiye cin, eya c̣aṡ ton, qa On otonwe kin en woṡnapi kage cin, Potipera he cunwintku Asenat tawicu kta e qu. Unkan Josep Egupta makoce kin ehna iyaya. 46 Josep, Egupton wic̣aṡta yatapi Paro itokam najin qehan, wanna waniyetu wikcemna yamni qa, hehan Josep Paro itokapa tanhan inanpe c̣a Egupta makoce kin owancaya iyoptapta iyaya. 47 Unkan waniyetu wipipi kin hena icunhan, makoce kin napohnahnaka icaḣ ya. 48 Qa waniyetu ṡakowin Egupta makoce kin en, taku yutapi owasin pahipi, qa tonwanyanpi kin en kihnakapi; otonwe oṫoiyohi ohna maga ihdukṡan un kin etanhan woyute otonwe kin en kihnakapi. 49 Qa Josep, miniwanca kaḣdaya wiyaka wanke cin iyecen, aguyapi ota ḣinca pahi, yawapica ṡni nakaeṡ yawapi kte cin ayaṡtanpi. 50 Unkan Josep cinca wica nonpa kicitonpi, waniyetu wicaakiḣan kin itokam, Asenat Potipera On en woṡnapi kage cin he cunwintku kin hena Josep kici ton. 51 Iyomakiṡice ciqon owasin, qa ate ti kin owasin Wakantanka akiktunṡ mayan, eye c̣a tokapa kin Manaṡe eya c̣aṡ kiton. 52 Qa, Makoce en kakiṡ mayanpi qon, he en Wakantanka taku icaḣ mayan, eye c̣a iyokihe Epraim eya c̣aṡ kiton. 53 Unkan waniyetu ṡakowin wipipi kin Egupta makoce kin en wanna henakeca. 54 Qa waniyetu ṡakowin wicaakiḣan kte cin wanna en au, Josep eye ciqon hecetu. Unkan makoce owasin en wicaakiḣan, tuka Egupta makoce kin en owancaya aguyapi yukan. 55 Unkan Egupta makoce kin owancaya akiḣanpi kte cehan, oyate kin aguyapi on Paro hoyekiyapi. Unkan, Josep ekta yapi qa, token econ niṡipi kin ecen econpo, Paro Egupton owasin ewicakiya. 56 Wanna maka ohnaka owancaya wicaakiḣan, hehan Josep aguyapi opiye kin owasin hduḣdoke c̣a, Egupton taku yutapi wicaqu; Egupta makoce kin en wicaakiḣan tehika aye nakaṡ. 57 Unkan maka owancaya etanhan, Egupta ekta Josep en taku yutapi opeton hipi, maka kin owancaya nina wicaakiḣan ece.
WICOWOYAKE 42.
1 Hehan Egupta makoce kin en aguyapi yuke cin Jakob wanyake c̣a cinkṡi wicaye cin hewicakiya, Tokeca ecin opakiciḣta dukanpi he? 2 Ihopo Egupta heciya aguyapi yukan keyapi nawaḣon. Ecin kutkiya ekta yapi qa heciya tanhan woyute opeunkicatonpo, kinhan unnipi qa unṭapi kte ṡni ce, eya. 3 Unkan Josep cinye wicaye cin wikcemna qon aguyapi opetonpi kta e Egupta makoce kin ekta kutkiya ipi. 4 Tuka Benjamin Josep sunkaku kin ope ṡni, Okini taku ṡica akipe kta naceca, Jakob eye c̣a hecen ye ṡi ṡni. 5 Unkan Kanan makoce kin en wicaakiḣan, heon uman hipi kin om, Israel cinkṡi wicaye cin woyute opeton hipi. 6 Wanna makoce kin en Josep itancanyan un, qa makoce kin ohna oyate hiyeye cin owasin taku yutapi wicaqu kin Josep hee. Unkan cincu qon en hipi, qa itokam ite makipusdiya makata eḣpeic̣iyapi. 7 Unkan Josep wanwicayake c̣a cincu iyewicakiya, tuka wicitokam ihdutokeca, qa icanksiya owawicakiya qa, Tokiyatanhan yaupi he? eya iwicawanga. Unkan Kanan makoce kin etanhan taku yutapi opeton unhipi ce, eyapi. 8 Hecen Josep eqe cincu kin iyewicakiya, tuka iye Josep iyekiyapi ṡni. 9 Hehan Josep wowihanmde ihanmde ciqon kiksuye c̣a, Makoce iwanyakapi kin henicapi, qa makoce wanna ṡdayehna wanke cin he iwanyag yahipi ce, ewicakiya. 10 Unkan, Ḣiya itancan hecetu ṡni. Hokṡidan nitawa woyute opeton unhipi. 11 Wic̣aṡta wanijidan owasin cinkṡi unyanpi. Unkiye iewicaunkapi; hokṡidan nitawa kin makoce iwanyakapi kin heuncapi ṡni ce, ec̣iyapi. 12 Unkan, Ḣiya makoce ṡdayehna wanke cin he iwanyag yahipi ce, ewicakiya. 13 Unkan, Hokṡidan nitawa hunka wanjin unkic̣iyapi ake unnonpapi; Kanan makoce kin en wic̣aṡta wanjidan ate unyanpi, qa hakakta kin he anpe dehan ate unyanpi kin kici yanka, qa wanjidan tanin ṡni, eyapi. 14 Unkan, Makoce iwanyakapi kin henicapi; eya ecic̣iyapi qon he hecetu ce. 15 Deciya tanhan niyukcanpi kta. Paro ni un kin nisunkapi cistinna kin he hi ṡni kinhan detanhan tokidan dapi kte ṡni. 16 Ihopo, niyepi kin wanjidan sunka yayapi kin hduwe ye ṡipo, qa nioiepi kin yahduwicakapi kin hehanyan kaṡka dukanpi kta. Hecen niyukcanpi kta, hecetu ṡni kinhan, Paro ni un kin makoce iwanyakapi kin henicapi kta, Josep ewicakiya. 17 Qa iyamni can hehanyan witaya onatag wicahnaka. 18 Anpeṫu ic̣iyamni hehan Josep hewicakiya, Wakantanka kowakipa ce. Kaken e econpo qa ni unpo. 19 Wicayakapi kinhan, hunka wanjin yayapi kin wanjidan kaṡka yanke kta, tipi kin de onatag nihnakapi kin he en, qa niye umanpi kin ihopo, tiyohnaka nitawapi kin wicaakiḣan kin on woyute akiyahdapo. 20 Qa sunka yayapi cistina kin he miye en makaupo, hecen nioie yahduwicakapi kinhan niṭapi kte ṡni. Unkan ecen econpi. 21 Qa iyakitedan hekic̣iyapi, Ehanqon waunḣtanipi. Sunka unyanpi wacin iyokiṡin wanunyakapi qa ceunkiyapi, tuka anaungoptanpi ṡni, heon wocante ṡice cin de unhiyahdepi ce, eyapi. 22 Unkan Ruben ayupte c̣a, Hokṡidan kin en waḣtanipi ṡnipo ecic̣iyapi ṡni he? tuka anamayagoptanpi ṡni; unkan ecin iye we kin wanna wiunwangapi kin he dee ce, eya. 23 Unkan Josep he naḣon sdonyapi ṡni. Taku ewicakiya eca wic̣aṡta wan ie ska kiya ece nakaeṡ. 24 Tuka Josep wicitokapa tanhan toki ye c̣a ceya. Hehan ic̣icawin en wicahdi qa, taku ewicakiye c̣a, hehan umanpi kin etanhan Ṡimeyon icu qa, iṡtapi kin wicitokam pakiḣta. 25 Hehan Josep wojuha tawapi kin aguyapi on ojuwicakic̣itonpi kta, qa mazaska tawapi oṫoiyohi wojutonpi kin en owicakicihnakapi kta; waneya nakun wicaqupi kta, keya. Unkan hecen ecawicakicon. 26 Unkan ṡuktanka ṡonṡonna kin taku yutapi qin wicakiyapi qa hdapi. 27 Qa tukten kiwankapi kin, wanji taṡunke ṡonṡonna wo qu kta e wojutonpi kin hduḣdoka; unkan inyun wojutonpi i kin en tamazaska kin yanka. 28 Unkan hunka wanjin wicaye cin hewicakiya, Mazaska mduhe ciqon ake micupi. Wanyakapo, wojutonpi mitawa kin en ohnakapi ce. Unkan owasin icanwankapi qa ikopapi qa, De taku Wakantanka ecaunkiconpi hwo, ekic̣iyapi. 29 Qa Kanan makoce kin ekta ateyapi Jakob en hdipi, qa token akipapi qon owasin okiyakapi. 30 Makoce yuhe cin he ihnuhana icanksiya taku unkekic̣iyapi, qa makoce kin iwanyag unkipi iyecen ecaunkiconpi. 31 Tuka, Oḣan unkowotanpi qa makoce iwanyakapi kin heuncapi ṡni; 32 Hunka wanjin unkic̣iyapi ake unnonpapi hena owasin ate unwanjipidan, wanjidan tanin ṡni, qa hakakta kin he anpe dehan Kanan makoce kin en ate unyanpi kici yanka ce, unkekiyapi. 33 Unkan, Oḣan oniwotanpidan kinhan, detanhan sdonwaye kta ce. Hunka wanjin yayapi kin wanjidan den mici yanke kta, qa yatipi kin en wicaakiḣan kin on, woyute icupi qa ekta hdapo. 34 Qa sunka yayapi hakakta kin he makaupo. Kinhan makoce iwanyakapi kin henicapi ṡni, qa oḣan oniwotanpidan kin sdonwaye kta ce, qa hehan, hunka wanjin yayapi kin de cic̣upi kta; kinhan makoce kin den wopeyatonpi kta ce, makoce yuhe cin unkekic̣iyapi ce, eyapi. 35 Hehan wojutonpi kin tokokadapi; unkan inyun mazaska apaḣtapi qon, owasin wojutonpi kin en yanka. Owasin ateyapi kin kici mazaska apaḣtapi qon wanhdakapi, qa inihanpi. 36 Hehan Jakob ate yapi kin hewicakiya; Miye micinca mayakipi, Josep tanin ṡni, qa Ṡimeyon tanin ṡni, qa Benjamin iyacupi kta; hena owasin iyokiṡin mayanpi. 37 Unkan Ruben he atkuku kin heciya, He minape kin en maqu wo. Miṡ niye en awahdi kta ce. He niye en awahdi ṡni kinhan, micinca nom kaṭa iyewicaya wo, eya. 38 Tuka, Micinkṡi kin de nicipi ye kte ṡni ce. Cincu wanna ṭe c̣a iṡ nana okaptapi, qa canku ohna dapi kin he tahepi Benjamin taku ṡice cin akipe cinhan, mapa ska kin Hades ekta iyokiṡin yemayayapi kta ce, eya.
WICOWOYAKE 43.
1 Wanna makoce kin en wicaakiḣan tehika aya. 2 Unkan aguyapi Egupta etanhan ahdipi qon temyapi, hehan ateyapi kin hewicakiya, Ake ekta yapi qa taku yutapi onge opeunkicitonpo. 3 Unkan Juda ayupte c̣a, Wic̣aṡta qon, Nisunka nicipi hi ṡni kinhan miite kin wanmayadakapi kte ṡni ce, nina kitanyan unkekic̣iyapi. 4 Hecen niṡ sunka unyanpi kin unkicipi ye yaṡi kinhan kun unyanpi, qa woyute opeunnicitonpi kta. 5 Tuka, niṡ ye yaṡi kte cin tawaṭenya ye ṡni kinhan, kun unyanpi kte ṡni. Nisunkapi kin ope ṡni kinhan, miite kin wandakapi kte ṡni ce, wic̣aṡta kin unkekic̣iyapi ce, eya. 6 Unkan, Tokeca nisunka wanji yuke cin, wic̣aṡta kin oyakidakapi qa ṡicaya ecamiyeconpi he? Israel eya. 7 Unkan, Wic̣aṡta kin atayedan wicowazipi kin unkiwangapi, qa heya, Niyatepi kin nahahin ni he? Nisunka wanji yukan he? Unkan owasin wicoie kin hena ecen unkokiyakapi. Ecin token on, Nisunkapi kin makaupo, eye kte cin sdonunyanpi kta he? eyapi. 8 Qa, Koṡka kin mici ye ṡi wo, kinhan naunjinpi qa unyanpi kta; hecen unnipi kta, unkiye niye unkicincapi ko owasin unṭapi kte ṡni. 9 Miṡ he awanmdake c̣a minape kin etanhan mayakida kta. Niye en cicicahdi ṡni, qa nitokam ewehde ṡni kinhan, anpeṫu owasin, Niye en wawaḣtani kemakiyapi kta. 10 Ye unkapinpi ṡni unkanṡ, wanna dehan inonpa unhdipi kta tuka ce; Juda atkuku Israel ec̣iya. 11 Unkan, Hecetu hecinhan kaken e econpo. Makoce kin de waskuyeca tukte iyotan waṡte kin wojuha duhapi kin ohna yuha yapo, canṡin onge, qa hastanhanka hanpi tiktica onge, qa taku waṡtemna, qa pejihuta yatan, hma qa uma, henakiya wic̣aṡta kin yaqupi kta. 12 Mazaska nakun oiyopeye nom, nape kin ohna icupo, mazaska wojutonpi ohna yahdohdipi qon he koya, nape ohna adapi kta, he wanun econpi naceca. 13 Nisunkapi kin nakun icupi, qa najinpi qa wic̣aṡta qon ekta ake yapo. 14 Qa wic̣aṡta kin cante nic̣iyapi qa hunka wanjin yayapi kin, uman kin he ku ṡi kte, Benjamin koya, Taku wakan Otancanke ionṡinidapi kte. Miṡ micinca makipi kinhan hecen makipi kta, ateyapi Israel ewicakiya. 15 Hecen wic̣aṡta kin taku ikce qupi kte cin he icupi, qa mazaska nape ohna icupi; qa Benjamin kici inajinpi, qa Egupta ekta kun yapi qa Josep itokam inajinpi. 16 Unkan Josep wanwicayaka, Benjamin kici, qa taokiye wan tipi awanyake cin he heciya; Wic̣aṡta kin dena tin awicaye c̣a, wanuyanpi wan paṭa, qa ṡpanyan wo. Wiyotanhan hehan wic̣aṡta kin dena om wawate kta ce. 17 Unkan wic̣aṡta kin token Josep eye cin owasin ecen econ, qa Josep ti kin ti mahen u wicaṡi. 18 Unkan Josep ti kin ti mahen awicaipi kin heon wic̣aṡta kin kokipapi qa, Mazaska tokaheya wojutonpi unkitawapi kin ohna unhdohdapi qon, heon anauntanpi, qa taku iyaunkonpapi kta e unkicopi, qa wayaka unyuzapi kta unkiye ṡuktanka ṡonṡonna unhapi koya, eyapi. 19 Qa Josep ti kin awanyake cin he en ikiyedan hinajinpi, qa tipi tiyopa kin en okiyapi. 20 Qa, Itancan otokahe ekta taku yutapi opeuntonpi kta e kun unhipi. 21 Qa owanka qon, en unkiwankapi, qa wojutonpi unhduḣdokapi, unkan mazaska unkahipi qon oṫoiyohi wojutonpi unkitawapi i kin ohna yanka, mazaska aspeunkiya unkitonpi qon he iyececa, he owasin nape ohna unnicicahipi. 22 Qa mazaska tokeca on taku yutapi opeuntonpi kta e nape ohna yuha unhipi. Tuwe mazaska unkahipi qon, unkitawojutonpi kin ohna iyoḣpeye cin sdonunyanpi ṡni ce, eyapi. 23 Unkan, Tanyan yaunpi kta ce. Wikopapi ṡni po. Taku wakan yadapi kin niyatepi ta Wakantankapi kin hee wojutonpi nitawapi kin ohna woyuha nic̣upi. Mazaska nitawapi qon miye en makahipi, eye c̣a hehan Ṡimeyon wicitokam hinanpe ya. 24 Qa Josep ti kin ti mahen u wicaṡi, qa mini wicaqu; unkan siha hdujajapi, qa ṡuktanka ṡonṡonna tawapi kin nakun taku yutapi wicaqu. 25 Unkan, Hen aguyapi yutapi kta keya naḣonpi, heon wiyotanhan hehan Josep hdi kte cin he itokam taku ikce qupi kte cin owasin wiyeya ehnakapi. 26 Unkan Josep tiyata hdi hehan taku ikce qupi kte cin, nape ohna Josep en ti mahen aupi, qa itokam makipusdiya eḣpeic̣iyapi. 27 Unkan, tanyan unpi hecinhan iwicawange c̣a, Niyatepi kin wicaḣinca cajedatapi qon nahaḣin ni he? tanyan un he? eya. 28 Unkan, Nitaokiye ate unyanpi kin he nahaḣin ni, qa tanyan un ce, eyapi qa patujapi qa makata eḣpeic̣iyapi. 29 Unkan Josep en etonwe c̣a, sunkaku Benjamin kici hunku wanjidan kin he wanhdake c̣a, Sunkayayapi cistina miye en cajedatapi qon he dee he? eye c̣a, Micinkṡi Wakantanka cantonihnake kte, eya. 30 Qa sunkaku kin en cante kin ṡkanṡkan he cin heon Josep inaḣniyan tukten ceye kta akite c̣a wankan tipi ekta i, qa ceya. 31 Hehan ite kin hdujaja qa hdinanpe c̣a ihduhe c̣a, Aguyapi ehnakapo, eya. 32 Unkan aiyog Josep qupi, qa hunka wanjitku kin iṡ aiyog wicaqupi, qa Egupton tona hen wotapi kin aiyog wicaqupi; Egupton Heberi om aguyapi yutapi okihipi ṡni nakaeṡ, heconpi kinhan iṡten ic̣iyapi kta. 33 Unkan Josep itokam iyotankapi, tokapa kin watokapa kin iyecen, qa hakakta kin cistina un kin iyecen, qa wic̣aṡta qon iyakitedan yuṡinyayapi. 34 Taku yutapi iyacinpi oṫoiyohi wicaqu, tuka Benjamin taku tawa tanka umanpi taku tawapi zaptan akihde heon. Unkan kici yatkanpi, qa iyuṡkinpi.
WICOWOYAKE 44.
1 Unkan Josep tuwe tipi tawa awanyake cin heciya, Wic̣aṡta kin wojuha yuhapi kin en taku yutapi oju wo; tohan qin okihipi kin hehanyan, qa mazaska aupi kin owasin oṫoiyohi tawojutonpi i kin ohna ehnaka wo. 2 Qa hakakta kin tawojutonpi i kin ohna mazaska wakṡica mitawa kin he oyahnake kta, mazaska woyute iyopeye ahi kin he iyahna. Unkan token Josep ec̣iye cin, ecen econ. 3 Anpao hehan hde wicaṡipi, wic̣aṡta taṡunke ṡonṡonna koya. 4 Wanna otonwe kin etanhan kinanpapi kitanna tehan hdapi, hehan Josep wic̣aṡta tipi tawa awanyake cin heciya; Najin qa wic̣aṡta qon tawicapa wo, qa wicayehdege cinhan, He tokeca tanyan ecaniconpi kin itkom ṡicaya ecanonpi? 5 Mayuhe cin taku ohna wayatke c̣a on ayate cin dee ṡni he? Taku ecanonpi kin he ṡica, ewicakiya wo. 6 Unkan ewicakihdege c̣a wicoie kin hena ewicakiya. 7 Unkan, Itancan tokeca e hecen eha he? Hokṡidan nitawa token heconkupi kta he? 8 Mazaska wojutonpi i kin ohna iyeunyanpi qon he ake, Kanan makoce kin etanhan unnicicahipi kin sdonyaya. Hehan ecin token on etanhan niyuhe cin ti kin etanhan mazaska qa iṡ mazaskazi maunnonpi kta he? 9 Hokṡidan nitawa uman tukte kaṡta he yuha iyeyaye cinhan ṭe kta, qa unkiye owasin wowindag unyayapi kte, eyapi. 10 Unkan, Wanna token ehapi kin hecetu kte. Tuwe he yuha iyewakiye cinhan wowidake waye kta, tuka umanpi kin iyaonpepicaṡni yaunpi kta, eya. 11 Unkan owasin inaḣniyan wojutonpi kin makata paḣpapi qa, oṫoiyohi wojutonpi hduḣdokapi. 12 Unkan tokapa kin tawojutonpi kin en tokaheya akite c̣a hakakta kin ecen owecinhan yuṡtan. Qa Benjamin tawojutonpi kin ohna wakṡica kin iyeya. 13 Unkan wokoyake kin hdupotapi qa owasin ṡuktanka ṡonṡonna qin wicakiyapi, qa ic̣icawin otonwe kin ekta ipi. 14 Hehan Juda, hunka wanjin wicaye cin om, Josep ti kin en ipi. Unkan iye nahaḣin hen yanka, qa he itokam owasin makata eḣpeic̣iyapi. 15 Unkan woeecon kin de taku ecanonpi hwo? Wic̣aṡta tuwe hemacece cinhan ayate cin okihi sdonyayapi ṡni he? Josep ewicakiya. 16 Unkan Juda heya, Mayuha token unkaniyuptapi kta he? Taku unkeyapi kta, qa tokiya tanhan unhduecetupi kta he? Waunḣtanipi qon wanna Wakantanka iyeunyanpi. Iho, Itancan wayaka unyaduhapi, wakṡica kin yuha iyeyapi qon qa unkiyepi owasin nakun, eya. 17 Unkan, Hecamon kte cin Wakantanka iyomaki ṡni nunwe. Wiyatke yuha iyeyapi qon wic̣aṡta kin he, hecedan wowindag waye kta; tuka niyepi wookiye on niyatepi kin ekta hdapo, Josep eya. 18 Unkan Juda ikiyedan hinajin qa heya, Itancan cec̣iya ce, hokṡidan nitawa canniye maye ṡni wo. Mayuhe cin Paro iyeniceca. Tokin hokṡidan nitawa taku epe cin nayaḣon. 19 Mayuhe cin hokṡidan nitawa wiwicanonga; Niyatepi yuke c̣a nisunkapi yukan he? ehe ciqon. 20 Unkan itancan hecen unkenic̣iyapi; Han ate unyanpi kin wanna wicaḣinca, qa cinhintku cistina kin wicaḣinca ehan tonpi kin he kici yanka, qa cincu kici hunku wanjidan qon he ṭa, hecen iṡnana okaptapi, unkan atkuku cantekiya ce, unkeyapi. 21 Unkan, Nisunkapi kin makaupo, wanmdake kta ce, hokṡidan nitawa kin ewicayakiye ciqon. 22 Unkan, Itancan hokṡidan kin atkuku kin eḣpeye kte cin okitpani, he atkuku eḣpeya u kinhan, atkuku kin ṭe kta ce, unkenic̣iyapi qon. 23 Unkan, Nisunkapi cistina kin he kici kun yaupi ṡni kinhan, ake miite kin ic̣imana wandakapi kte ṡni, hoksidan nitawa unkeyakiyapi. 24 Unkan hokṡidan nitawa ate unyanpi kin ekta itawankanhde unhdapi, qa he en token iyae cin owasin unkokiyakapi. 25 Unkan, Ake ekta yapi, qa woyute onge opeunkicatonpo, ate unyanpi kin eya. 26 Unkan, Sunka unyanpi cistina kin de ope cinhan unyanpi kta ce; tuka iye ope ṡni kinhan apamahde unyanpi kte cin unkokitpanipi. Sunka unyanpi hakakta kin kici unyanpi ṡni kinhan, wic̣aṡta qon itohnake kin wanunyakapi kte ṡni ce, unkeyapi. 27 Unkan hokṡidan nitawa ate unyanpi kin heunkic̣iyapi, Mitawin cinca nom nana miciton e sdonyayapi. 28 Tuka uman kin mitan tanhan toki iyaye c̣a, Ehanqon yapotapi ce, epe ciqon ehantanhan wanwahdake ṡni. 29 Qa wanna de nakun mitan tanhan toki adapi kta, qa tahepi taku ṡice cin akipe cinhan pa maska iyokiṡica Hades ekta amayadapi kta ce, eya. 30 Unkan dehan kaketu kta ce. Nitahokṡidan ate unyanpi kin ekta unhdapi, qa iye nagi kin hokṡidan nagi kin en ihdaṡke c̣a hokṡidan kin ope ṡni kinhan; 31 Ate unyanpi kin hokṡidan tanin ṡni kin wanhdake cinhan ṭe kta. Hecen wowindag unyayapi kin hokṡidan nitawa ate unyanpi kin pa ska kin iyokiṡica Hades ekta kun unkayapi kta. 32 Hokṡidan nitawa miye hokṡidan kin ate wakida qa hewakiya; Niye cicicahdi ṡni kinhan, ate niye en wawaḣtani ohinniyan kecanni kta ce, epa. 33 Unkan wanna cec̣iciye, hokṡidan kin hee kiya den manke c̣a mayuhe cin wowindag mayaye kta, qa hokṡidan kin cinye wicaye cin om itawankanhde hde kta. 34 Hokṡidan kin omic̣ipe ṡni kinhan ate ekta itawankanhde wahde kte cin owakitpani. Taku ṡica ate ahinḣpaye kte cin he wanmdake kte cin tawaṭenwaye ṡni, eya.
WICOWOYAKE 45.
1 Hehan Josep tona en najinpi kin owasin wicitokam ihduhe kta okihi ṡni, qa panyanhan hewicakiya, Wic̣aṡta owasin mitokapa tanhan tankan iyayapo. Hecen Josep hunka wanjin wicaye cin en sdonye ic̣iye cehan, tuwedan kici yanke ṡni. 2 Hehan Josep hotaninyan ceya. Unkan Egupton he naḣonpi, Paro tiyohnaka tawa kin nakun naḣonpi. 3 Unkan Josep hunka wanjin wicaye cin hewicakiya, Josep he miye ce, Ate nahaḣin ni he? eya; tuka cincu itokapa tanhan yuṡinyayapi qa ayuptapi kte cin okitpanipi. 4 Unkan, Ihopo, mitan kiyedan upo, Josep hunka wanjin wicaye cin, ewicakiya. Unkan kiyadan hinajinpi. Unkan, Josep nisunka Egupton ekta wiyopeyayapi qon he miye ce. 5 Qa dehan wiyopemayayapi kin on iyokiṡin ic̣iyapi ṡnipo, qa icanniye kic̣iyapi ṡnipo. Wanikiye makage kta e Wakantanka u makiya ce. 6 Wanna waniyetu nonpa wicaakiḣan maka kin ohna, qa tokata waniyetu zaptan yumdupi kte ṡni, qa woksapi kte ṡni ce. 7 Taku maka akan ecicihnakapi, qa taku iyotan tehika etanhan ni c̣iyapi kta e Wakantanka nitokam u makiya ce. 8 Wanna deci u makiyapi kin he niyepi ee ṡni. Wakantanka hee hecon qa, Paro ate maye c̣a tiyohnaka tawa kin owasin itancan makiyapi, qa Egupta makoce kin owancaya wowindag wicawaye kta e emahde. 9 Inaḣnipo, qa ate ekta itawankanhde hdapi, qa hec̣iyapo; Nicinkṡi Josep hecen eya; Wakantanka Egupta owasin yuhe makiya ce. Iho kun en mahi qa yutehan ṡni wo. 10 Kinhan Goṡen en ounyaye c̣a mitan kiyedan yaun kta ce. Niye nicinca qa nicinca cinca wicayapi, taḣin wanuyanpi nitawa, pte nitawa ko, qa taku duhe cin owasin; 11 Kinhan wo cic̣u kta: nahaḣin tokata waniyetu zaptan wicaakiḣan kte cin heon, yau ṡni kinhan, okini niwaḣpanica kta nace, niye yati ohnaka kin, qa taku nitawa ko owasin. 12 Ihopo, niiṡtapi kin misunka Benjamin iṡta kin nakun mii kin on ocic̣iyakapi kin he wanmayahdakapi. 13 Egupta en wowitan mduhe owasin, qa taku wandakapi ko owasin, ate okiyakapo, qa inaḣniyan ate deciya kun aupo; 14 Eye c̣a sunkaku Benjamin poskin yuze c̣a ceya. Unkan Benjamin cincu tahu kin akan ceya. 15 Hehan hunka wanjin wicaye cin owasin i iwićaputake c̣a wicahduha ceya. Unkan cinye wicaye cin kici wohdakapi. 16 Wanna Josep hunka wanjin wicaye cin hipi ce, eya oyakapi kin, Paro tiyohnaka tawa kin naḣonpi, qa Paro ookiye wicaye cin ko he waṡte dakapi. 17 Qa Paro Josep heciya, Hunka wanjin wicayaye cin hecen ewicakiya wo. Kaken econpo; wanuyanpi duhapi kin qin wicakiyapi, qa Kanan makoce kin ekta hdapo. 18 Qa niyatepi tiyohnaka nitawapi kin ko owasin, icupi qa en maupo; kinhan Egupta makoce kin en taku waṡte yuke cin cic̣upi kta qa, taku iyotan waṡte makoce aicage cin yutapo. 19 Qa niye hecen econ niṡipi. Nitaṡicecapi nitawinpi ko on Egupta makoce kin etanhan canpahmihma yuha hdapi, qa niyatepi kin kici wicahduha upo. 20 Tuka waḣpaye duhapi kin he awakicinpi ṡnipo. Taku waṡte Egupta makoce ohnaka kin owasin nitawapi kta ce. 21 Unkan Israel cinca kin ecen econpi, qa Josep canpahmihma wicaqu, Paro eya econ ṡi qon iyecen, waneya tahepi yutapi kta nakun wicaqu. 22 Qa owasin wokoyake iyohi wicaqu, tuka Benjamin mazaska opawinge yamni qu, qa wokoyake owasin zaptanptan nakun. 23 Qa ṡuktanka ṡonṡonna wikcemna taku Egupta aicage cin qin wicakiya, qa nakun ṡuktanka ṡonṡonna wiye wikcemna wamnaheza, qa aguyapi ṡpan, woyute atkuku waneya yuhe kte cin qin wicakiye c̣a, hena owasin atkuku kin en ahde wicaṡi. 24 Qa hunka wanjin wicaye cin kiḣde wicaṡi qa, Ihnuhan tahepi taku ayakinicapi kin, ewicakiya. Unkan hdapi. 25 Egupta makoce kin etanhan itawankanhde hdapi, qa Kanan makoce kin ate yapi Jakob yanke cin ekta kipi. 26 Qa hec̣iyapi, Josep nahaḣin ni, qa Egupta makoce kin owasin yuha ce, eyapi. Unkan ceṭonwicahda qa wacin hnuni. 27 Hehan Josep oie ewicakiye cin owasin okiyakapi, qa canpahmihma ohna iye ihdaka ye kta e Josep ahde wicaṡi qon hena wanyake cehan, Jakob ate yapi cante kin kimdeza. 28 Qa Israel heya, Iho henana Josep micinkṡi nahaḣin ni. Maṭe ṡni wanhdag mde kta ce.
WICOWOYAKE 46.
1 Hehan Israel ihdaka, iye taku tawa ko owasin, qa Berṡeba en hi qa, atkuku Izak taku wakan da kin woṡnapi wakiyuṡna. 2 Unkan Wakantanka hanyetu wowanyake wan en Israel heciya, Jakob, Jakob, eya. Unkan, De miye ce, eya. 3 Unkan, El niyate ta Wakantanka kin he miye. Egupta en de kte cin ikope ṡni wo. Hen oyate tanka icaḣ cic̣iye kta ce. 4 Miye Egupta ekta ciyahna kun mde c̣a ake acihdi kta, qa Josep nape kin niiṡta kin akan aniputake kta ce, eya. 5 Unkan Jakob Berṡeba etanhan inajin. Unkan Israel cinkṡi wicaye cin taṡicecapi, qa tawicupi, qa Jakob ate yapi kin, henakiya canpahmihma Jakob aupi kta e Paro wicaqu qon, hena ohna yuha yapi. 6 Qa tawanuyanpi, qa tawaḣpayapi, taku Kanan makoce kin en tonpi kin ikikcupi qa Egupta ekta ihdaka ipi. Jakob taku tawa ko owasin; 7 Cinkṡi wicaye cin, qa sanpa cincapi, cunkṡi wicaye cin qa cinhintku cunkṡi wicayapi kin, taku tawa ko owasin, Jakob kici Egupta ekta ipi. 8 Israel cinca kin Egupta en ipi kin, decen ewicakiyapi, Jakob qa iye cinca, Jakob cinhintku tokapa kin Ruben ec̣iyapi. 9 Qa Ruben cinkṡi wicaye cin Ḣanok, qa Palu, qa Ḣezron, qa Karmi. 10 Unkan, Ṡimeyon cinkṡi wicaye cin; Jemuel, qa Jamin, qa Ohad, qa Jakin, qa Zohar, qa Ṡaul, he Kanani winoḣinca wan ton. 11 Unkan Lewi cinkṡi wicaye cin Gerṡon, qa Qehat, qa Merari. 12 Unkan Juda cinkṡi wicaye cin Er, qa Onan, qa Ṡela, qa Perez, qa Zera; tuka Er Onan kici Kanan makoce kin en ṭapi; qa Perez cinkṡi wicaye cin Ḣezron, qa Ḣamul. 13 Unkan Isakar cinkṡi wicaye cin Tola, qa Puwa, qa Job, qa Ṡimron. 14 Unkan Zebulon cinkṡi wicaye cin Sered, qa Elon, qa Jalel. 15 Hena Leha cinkṡi wicaye c̣a Jakob kiciton, Aram Mdaye kin hen, cunwintku Dina nakun, cinca wica winyan ko wicanagi owasin wikcemna yamni sanpa yamni. 16 Gad cinkṡi wicaye cin Zipeyon, qa Ḣagi, qa Ṡuni, qa Ezebon, Eri, qa Arodi, qa Areli. 17 Unkan Aṡer cinkṡi wicaye cin Jimna, qa Jiṡwa, qa Jiṡwi, qa Beriya, qa Sera tawinoḣtinpi. Unkan Beriya cinkṡi wicaye cin Ḣeber, qa Malkiyel. 18 Hena Zilpa, Laban iye cunwintku Leha qu qon, cinkṡi wicaya. Hena Zilpa Jakob kiciton wicanagi ake ṡakpe. 19 Raḣel Jakob tawicu kin cinkṡi wicaye cin Josep, qa Benjamin. 20 Unkan Josep cinkṡi wicaye cin Manaṡe, qa Epraim hena Asenat, Potipera On otonwe kin en woṡnapi kage cin he cunwintku, Egupta makoce kin en Josep kiciton. 21 Unkan Benjamin cinkṡi wicaye cin, Bela, qa Bered, qa Aṡbel, Gera, qa Naaman, Eri, qa Roṡ, Mupim, qa Ḣupim, qa Ared. 22 Hena Raḣel cinkṡi wicaye c̣a Jakob kiciton, wicanagi owasin ake topa. 23 Unkan Dan cinkṡi wicaye cin Ḣuṡim. 24 Unkan Neptali cinkṡi wicaye cin Jaḣzel, qa Guni, qa Jezer, qa Ṡilem. 25 Bilha, he Laban iye cunwintku Raḣel qu qon, hena Jakob kiciton, wicanagi cinkṡi wicaye cin owasin ṡakowin. 26 Wicanagi Jakob nite kin etanhan inanpapi, (Jakob cinca tawicupi kin hena yawapi ṡni) Jakob kici Egupta ekta ipi kin wicanagi owasin wikcemna ṡakpe sanpa ṡakpe. 27 Unkan Josep cinkṡi wicaye cin Egupta en kicitonpi kin, wicanagi nonpa. Jakob wicowazi Egupta en hi qon, wicanagi kin owasin wikcemna ṡakowin. 28 Wanna Jakob Juda tokata ye ṡi, Josep en, Goṡen etu itkokim u kte cin heon. Unkan Goṡen makoce kin en hipi. 29 Unkan Josep ṡuktanka canpahmihma koyag wicakiye c̣a atkuku Israel itkokipe kta e Goṡen etu i, qa wanhdake c̣a poskin hduze c̣a tahu akan tehan ceya. 30 Unkan Israel Josep heciya, Nahaḣin yani kin, nitohnake kin he wanciyaka, heon dehan maṭa eṡta tehike kte ṡni. 31 Unkan Josep cinye wicaye cin, qa atkuku tiyohnaka tawa kin owasin hewicakiya; Wahde c̣a Paro owakim dake kta, Hunka wanjin wicawaye cin, qa ate tiyohnaka tawa kin Kanan makoce kin en unpi qon, wanna en mahipi. 32 Qa wic̣aṡta kin wanuyanpi wiḣan wicakiyapi kin hecapi, wic̣aṡta wanuyanpi yuha unpi kin iṡ hecapi, qa taḣinca pte ko, qa taku tawapi kin owasin awicahipi. 33 Hecen tohan Paro nicopi, qa winiwangapi qa, Wicoḣtani tukte wanji opnic̣iya he? eye cinhan; 34 Hehan kaken ehapi kta ce, Hokṡidan unyaduhapi kin, wanuyanpi awanwicunyakapi ece; unkiṡ uncistinpidan ehan tanhan heuncapi, qa hunkake wicunyanpi kin hecen opiic̣iyapi ece, ehapi kta; hecinhan Goṡen en idotankapi kta. Tona wanuyanpi wiḣan wicakiyapi kin hena owasin Egupton waḣte wicadapi ṡni.
WICOWOYAKE 47.
1 Hehan Josep hde c̣a Paro okiyake c̣a, Ate qa hunka wanjin wicawaye cin, qa taḣinca tawapi, pte tawapi ko, qa taku tawapi owasin, Kanan makoce kin etanhan upi, qa wanna Goṡen makoce kin en ahi tipi, eya. 2 Qa hunka wanjin wicaye cin etanhan wic̣aṡta zaptan iwicacu, qa Paro itokam ewicahde. 3 Unkan, Wicoḣtani tukte wanji opinic̣iyapi he? Paro Josep hunka wanjin wicaye cin ewicakiya. Unkan, Hokṡidan nitawa wanuyanpi wiḣan wicunkiyapi, unkiṡ hunkake wicunyanpi koya, Paro ec̣iyapi. 4 Qa, Makoce kin en ounyanpi kta e unhipi ce, Kanan makoce kin heciya wicaakiḣan wanna tehika; wanuyanpi unhapi ko takudan yutapi ṡni, peji wanica; heon ceunnic̣iyapi Goṡen makoce kin en hokṡidan nitawa unkiyotankapi kte, Paro ec̣iyapi. 5 Unkan Paro Josep heciya, Wanna niyate qa hunka wanjin wicayaye cin niye en hipi; 6 Egupta makoce kin owasin nitokam wanka. Makoce kin tukte iyotan waṡte kin, hen niyate hunka wanjin wicayaye cin ko iyotanke wicakiya wo. Goṡen makoce kin he en iyotankapi kte c̣a, wanjikṡi minihecapi sdonwicayaya hecinhan, hena wanuyanpi mitawa kin awanyag wicakiya wo. 7 Unkan Josep iye atkuku Jakob u kiye c̣a Paro itokam ehde. Unkan Jakob Paro yawaṡte. 8 Unkan, Waniyetu anpeṫu tona yani he? Paro Jakob ec̣iya. 9 Unkan, Waniyetu anpeṫu ihdaka wani kin hena waniyetu opawinge sanpa wikcemna yamni. Waniyetu anpeṫu wani kin hena tonana qa ṡikṡica. Hunkake wicawaye cin waniyetu anpeṫu ihdaka nipi qon iyehan wani ṡni ce, Jakob Paro ec̣iya. 10 Hehan Jakob Paro yawaṡte, qa Paro itokapa tanhan kinanpa. 11 Unkan Josep atkuku hunka wanjitku ko, makoce tukte iyotan waṡte kin, Rameses makoce kin he en, iyotang wicaṡi, qa Egupta makoce kin en maga wicaqu, Paro hecen econ ṡi qon, he iyecen. 12 Qa Josep atkuku, hunka wanjin wicaye cin, qa atkuku wicowazi kin owasin, taku yutapi wicaqu, taṡiceca iyacinyan aguyapi wicaqu. 13 Unkan wicaakiḣan kin iyotan tehika aye cin, heon makoce kin owancaya aguyapi wanica. Wicaakiḣan kin on Egupta makoce, Kanan makoce ko, awihnuni aya. 14 Unkan aguyapi opetonpi kin he Josep wiyopeye cin, hecen mazaska taku Egupta makoce kin en iyeyapi, Kanan makoce en nakun mazaska iyeyapi kin owasin, Josep kamna, qa mazaska kin Paro ti kin en ahiju. 15 Unkan wanna Egupta makoce kin etanhan, Kanan makoce kin etanhan ko, mazaska kin wanna henakeca, hehan Egupton Josep en ahi qa, Aguyapi unqupo. Tokeca e nitokam unṭapi kta he? Ecin mazaska wanna unnicapi kin, ec̣iyapi. 16 Unkan, Wanuyanpi duhapi kin maqupo. Mazaska wanice cinhan nitawanuyanpi kin on aguyapi cic̣upi kta ce, Josep eya. 17 Unkan tawanuyanpi kin Josep en ahipi; ṡuktanka, taḣinca, pte, qa ṡuktanka ṡonṡonna, henakiya on, waniyetu kin he aguyapi wicaqu. 18 Waniyetu kin he wanna ihunipi, qa waniyetu iyokihe ake Josep en hipi qa, Itancan anaunkiḣmapi kte ṡni, mazaska wanna ecaca wanice c̣a woteca wanuyanpi owasin itancan duha. Unyuhapi kin itokam takudan unkohdaptapi ṡni, tancan maga kici ehake hecehnana unhapi. 19 Tokeca awiunhnunpi kin wandake kta unkiye, maga unhapi ko owasin he? Opeuntonpo unkiye unkitamagapi koya. Aguyapi unyaqupi kinhan Paro wowindag unyanpi kta, unkiṡ maga unhapi koya. Taku unkojupi kta nakun unqupo; kinhan unnipi qa unṭapi kte ṡni, qa unkitamagapi kin hewoskan wanke kte ṡni ce, eyapi. 20 Hecen Egupton wicaakiḣan kin on iyotan iyekiyapi, qa wic̣aṡta oṫoiyohi owasin tamagapi kin wiyopekiyapi; unkan Josep Egupta makoce kin owasin Paro opekiciton, qa Paro makoce kin owasin tawa ya. 21 Qa oyate kin he Egupta makoce ihanke kin anokatanhan otonwe tokeca ohna iyotang wicakiya. 22 Woṡnapi kagapi kin henana tamagapi kin wiyopeyapi ṡni ece. Woṡnapi kagapi kin taku yutapi onge Paro wicaqu ece, qa taku Paro wicaqu kin he yutapi, heon tamagapi kin opeton ṡni. 23 Qa Josep oyate kin hewicakiya, Ihopo nakaha opecitonpi niyepi nitamagapi ko, Paro tawa niyanpi kta. Ihopo de wojupi kin cic̣upi qa makoce kin oyajupi kta. 24 Qa kaketu kta, tohan taku aicaga eca, owasin idutapi qa iyutapi tomtom yahduhapi kta, hetanhan ake maga kin woyajupi qa he yatapi kta, niye, nitaṡicecapi qa tona yatipi kin ohna yakonpi kin hena owasin he yutapi kta; tuka iyutapi izaptanptan kin owasin Paro yaqupi kta ce, eya. 25 Unkan, Itancan ni unyayapi iyounnicipipi kte; hecen Paro wowindag unyanpi kta. 26 Unkan wicoope kin de Josep ope wicakiya, qa anpe dehan hececa, Egupta makoce kin en wiyutapi izaptanptan kin Paro tawa ya. Woṡnapi kagapi tamagapi kin henana hecapi ṡni, henana Paro tawa ye ṡni. 27 Unkan Israel Egupta makoce kin ohna, Goṡen makoce kin en iyotanke c̣a, maga yuhapi qa icagapi qa nina ihduotapi. 28 Qa Jakob Egupta makoce kin en waniyetu ake ṡakowin ni, hecen Jakob anpeṫu tawa kin waniyetu ni un kin, waniyetu opawinge sanpa wikcemna topa sanpa ṡakowin henakeca. 29 Qa anpeṫu en Israel ṭe kte cin he wanna aṡkadan, hehan cinhintku Josep kico qa, Cec̣iciya iyocicipi kinhan ninape miceca kin ihukuya kiyugata wo; kinhan wowaonṡida wowicake ko ecamiyecon, qa Egupta makoce kin en mayahnake kte ṡni; 30 Tuka Egupta makoce kin etanhan amayade c̣a, ate wicawaye cin ohna hnakapi kin ohna mayahnake kta; hecen hena om imunke kta ce, ec̣iya. Unkan, Token ehe cin ecen ecamon kta ce, eya. 31 Unkan Wakantanka cajeyate c̣a emakiya wo, eya. Unkan Wakantanka cajeyate c̣a ec̣iya. Unkan Israel can sagye ipa kin akan pamahdedan wocekiye eya.
WICOWOYAKE 48.
1 Unkan hena owasin iyohakam hehan, Iho niyate wayazanka ce, Josep ec̣iyapi, qa cinhintku napin Manaṡe Epraim kici hduha ekta i. 2 Unkan Jakob okiyakapi, Nicinkṡi Josep niye en u ce, eyapi. Unkan Israel wakiṡag ic̣iye c̣a owinja kin akan iyotanka. 3 Qa, El Iyotan waṡake cin Kanan makoce kin heciya Luz ekta miye en ihdutanin, qa mayawaṡte, 4 Qa hemakiya, Miye wawicaḣye cicage, yuota cic̣iye c̣a, oyate obe ota cicage c̣a makoce kin de nakun cic̣u kta, nicinca nihakam upi kte cin owihankeṡniyan tawapi kta ce, emakiya. 5 Qa wanna nicinca nonpa, Egupta makoce kin en nicitonpi, Egupta ekta niye en cihi ṡni kin itokam, Epraim Manaṡe kici, hena mitawa ce, Ruben Ṡimeyon kici iyecen, tawa wicawaye kta ce. 6 Qa taku nitawa kin hena iyohakam nicitonpi kte cin hena nitawapi kta, tuka cinye wicayapi kin ec̣iyatanhan, makoce tawapi kin en c̣aṡ wicatonpi kta. 7 Miye Aram Mdaye kin etanhan wau qon, hehan Raḣel makiṭa, Kanan makoce kin en, canku ohna Eprata etanhan makoce iyutapi kin wanjidan, qa heciya owehnaka Eprata, Betlehem eyapi kin hee, canku kin ikiyedan, eya. 8 Hehan Israel Josep cinkṡi wicaye cin wanwicahdake c̣a, Dena tuwepi he? Jakob Josep ec̣iya. 9 Unkan, Wakantanka cinca deciya maqu kin dena eepi, Josep atkuku kin ec̣iya. Unkan, Cec̣iciya ce, napin makau wo, wicawahdawaṡte kta ce, eya. 10 Wanna Israel wicaḣinca heca on iṡta gonga, wanyaka okitpani. Unkan en awicahi, unkan poskin wicahduze c̣a i iwićaputaka. 11 Israel Josep heciya, Niite kin eqeṡ wanwahdake kte cin epce ṡni, unkan wanna icaḣ wicayaye cin hena, Wakantanka wanwicahdag mayan. 12 Unkan Josep hupahu kin etanhan inanpe wicaye c̣a, ite kin maka kin etkiya patuja. 13 Qa napin wicahduza, Epraim Josep nape etapa kin en, Israel catka kin ektakiya, qa Manaṡe iye nape catka kin en, Israel etapa kin ektakiya; hecen atkuku kin en awicai. 14 Unkan Israel kiyugate c̣a nape etapa kin Epraim pa kin aputaka, he hakakta tuka, qa nape catka kin Manaṡe pa kin akan he tokapa tuka, nape yukcanyan ye kiya. 15 Qa Josep yawaṡte qa heya, Wakantanka ate wicawaye Abereyam Izak kici itokam manipi qon, he Wakantanka matonpi kin ehantanhan anpe dehanyan won mayan kin; 16 Ohnihde un kin taku ṡica owasin etanhan opemakiton kin he, hokṡipidan kin wicayawaṡte kte, micajeyan qa ate wicawaye cin Abereyam Izak kici icajeyan ewicakiyapi, qa maka kin ohna nina ihduotapi kte, eya. 17 Unkan atkuku nape etapa kin Epraim pa kin aputake cin he Josep wanyake c̣a, ṡice dake c̣a atkuku nape kin yuze c̣a, Epraim pa kin etanhan Manaṡe pa kin etkiya ye kiye kta tuka; 18 Qa, Hecetu ṡni ate, de tokapa kin ee. Iye pa kin nape etapa kin on aputaka wo, Josep atkuku kin ec̣iya. 19 Unkan sdonwaya. Micinkṡi sdonwaya ce. He nakun oyate kta qa he tanka kta, qeyaṡ sunkaku iyotan tanka kta qa cinca wicaye kte cin oyate ota kta ce; 20 Eye c̣a anpeṫu kin hehan wicayawaṡte qa, Nicajeyan Israel ihdawaṡtepi qa, Wakantanka Epraim qa Manaṡe iyecen icaḣ niyan nunwe, eyapi kta ce, eya. Hecen Epraim Manaṡe itokam cajeyata. 21 Hehan Israel Josep heciya, Anagoptan wo. Miye maṭe kta, tuka Wakantanka nicicapi, qa ate wicayayapi tamakocepi kin ekta anihdapi kta. 22 Qa miye makoce onṡpa, Amori nape kin etanhan mitacanḣpi mitinazipe kin iyahna on iwacu qon, he hunka wanjin wicayaye cin iyakapa cic̣u, ec̣iya.
WICOWOYAKE 49.
1 Qa Jakob cinkṡi wicaye cin wicakico qa heya, Mniciyapo, tokata anpeṫu yeye cin token nihiyahdepi kte cin ocic̣iyakapi kta. 2 Jakob cinkṡi wicaye cin witaya upi qa anagoptanpo. Israel niyatepi kin he anakicigoptanpo. 3 Ruben micinkṡi tokapa kin he niye, mitowaṡake mitowoohihi tokaheya kin iyotan wicimdeza iyotan suta. 4 Mini iyecen nihduhepicaṡni, heon initancan kte ṡni. Niyate ohehde kin ayadi qa hehan mitowinja kin duṡapa ce. 5 Ṡimeyon Lewi kici hunka wanjin kic̣iyapi. Tacanḣpipi kin wipe wicakisa kin heepi. 6 Canteptanyanpi qehan wic̣aṡta wan ktepi, qa iyokipi ic̣iyapi kta e oinatake wan oqapi; heon wohdakapi kin en minagi kin ye kte ṡni, qa omnic̣iye tawapi kin en wowitan mitawa un ṡni nunwe. 7 Wicocanniye tawapi kin yaṡicapi nunwe, waditaka ce, towaḣanic̣idapi kin he nakun, wohitika ce; Jakob en yukinukan wicawakiye c̣a Israel ohna yuomden iyaye wicawakiye kta. 8 Juda niye hunka wanjin wicayaye cin niyatanpi kta. Ninape kin toka niyanpi tahu kin akan niyate cinkṡi wicaye cin nitokam patujapi kta. 9 Mnaja cincadan wan Juda heca. Wicayapotapi kin etanhan micinkṡi nayajin. Mnaja iyecen canpeṡka makehde wanka, qa mnaja wiye wan iyecen, tuwe he paḣice kta he? 10 Juda etanhan maza sagye yutokanpi kte ṡni, tuka cadotahedan wic̣aṡta yatapi yuke kta, Ṡilo hi kin hehanyan, qa iye en oyate kin mniciyapi kta. 11 Taṡunke ṡonṡonna hastanhanka iyuwi kin en iyakaṡkahan, qa taṡunke ṡonṡonna cinca kin hastanhanka waṡte ḣinca iyuwi kin ekta, taonḣdoḣda kin miniṡa on hdujaja kta qa taṡina hastanhanka we kin on. 12 Iṡta kin miniṡa on ṡa kte c̣a hi kin pte asanpi on ska kta. 13 Zebulon miniwanca huta kin en ti qa iye en wita wata oihuni kta, qa Zidon otonwe kin hehanyan yuhe kta. 14 Isakar ṡuktanka ṡonṡonna waṡake cin heca wan, conkaṡke otahedan makan wanka. 15 Okiḣpapi kin he waṡte kin, qa makoce kin wic̣iyokipi kin he wanyake c̣a qin kta e taḣpa kin qu, hecen wayaka wicoḣtani kin econ. 16 Dan Israel wicoun wan iyecen taoyate kin wicayaco kta. 17 Wamduṡka wan canku tukte ohna yapi kte cin ohna naic̣iḣbe c̣a, ṡuktanka siyete kin yaḣtaka on tuwe akan yotanke cin itunkam hinḣpaye kta Dan hecece kta. 18 Jehowa woyuṡke nitawa kin awape. 19 Ozuye wan Gad azuye kta, tuka ihakam iye azuwicaye kta. 20 Aṡer taaguyapi kin waṡte qa wic̣aṡta yatapi woyute wic̣iyokipi kin wicaqu kta. 21 Neptali tamdoka kiyuṡkapi kin heca iapi wicimdeza ia. 22 Josep adetka waicaḣya ece, adetka waicaḣya mini ḣdoka icahda, taadetka kin conkaṡke iyadipi. 23 Wanhinkpe yuhapi kin hena iyaonpapi qa kigepi qa ṡicaya kuwapi. 24 Tuka tinazipe kin sutaya han, Jakob waṡagye cin towaṡake kin ec̣iya tanhan nape isto kin yuwaṡakapi ce. Heciya tanhan Israel taimnija qa wo wicaqu kin hee; 25 Niyate Taku wakan da kin ec̣iya tanhan. Iye onic̣iye c̣a Iyotan waṡake cin iye niyawaṡte kta, maḣpiya wankan tanhan wowaṡte kin, oṡbe kin ihukuya wanke cin wowaṡte kin, aze tezi ko wowaṡte kin nic̣u kte. 26 Niyate wicayawaṡte kin he wawokihika, ḣe ohinniyan he cin isanpa. Paha owihanke wanice cin taku wic̣iyokipi aicage cin he Josep pa kin en, qa tuwe hunka wanjin wicaye cin etanhan yukinukanpi qon, pesdete kin en unpi kte. 27 Benjamin ṡunktokeca yaṭesa heca anpao kte cin hehanyan yute kta ece; ḣtayetu eca wawicaki kin pamni kta. 28 Israel wicoun ake nonpa kin hena owasin heepi, qa hecen ate yapi kin ewicakiye c̣a wicahdawaṡte, oṫoiyohi towaṡte kin iyecen wicayawaṡte. 29 Qa hecen wahokonwicakiya, Miṡ oyate mitawa kin en ope mayanpi kta, ate wicawaye cin om emahnakapo, imnija oḣdoka maga wan Epron Ḣeti kin tawa qon en un kin, he en. 30 Kanan makoce kin etu, Mamore itokam, Makpela maga kin en imnija oḣdoka wanke cin he ohna. Abereyam wic̣aṡta ohna hnakapi kte cin he tawa kta e maga kin he Epron Ḣeti kin he opekicaton. 31 Hen Abereyam tawicu Sara kici wicahnakapi, hen Izak tawicu Rebeka kici wicahnakapi, qa hen miṡ Leha wehnaka. 32 Maga kin he imnija oḣdoka ohna wanke cin ko, Ḣet cinca wicaye cin opewicakicaton qon, ewicakiya. 33 Hecen Jakob cinkṡi wicaye cin wahokonwicakiye cin ayaṡtan qehan, siha kin ohehdepi kin en ehdaku qa ṭa; unkan taoyate kin ekta okipe yapi.
WICOWOYAKE 50.
1 Hehan Josep atkuku ite kin akan eḣpeic̣iye c̣a i iputake c̣a ceya. 2 Qa Josep taokiye peji huta wic̣aṡtapi kin atkuku yuḣwin ṡni waṡtemna ye wicaṡi. Unkan peji huta wic̣aṡta kin Israel waṡtemna yanpi; anpeṫu wikcemna tom hecakiconpi. 3 Tona yuḣwin ṡni waṡtemna yanpi eca hehanyan yuṡtanpi ece. Unkan Egupton anpeṫu wikcemna ṡakowin Jakob aceyapi. 4 Anpeṫu hena aceyapi kin wanna iyokiptapi, hehan Josep Paro tiyohnaka tawa kin hewicakiya, Wanna waṡte mayadapike cinhan miye makapi qa Paro itokam hecen eyapo. 5 Ate hecen emakiya, Iho miṡ wanna maṭe kta ce. Kanan makoce kin heciya ohna hnakapi wan mic̣ice cin he ohna mahnaka wo, eye c̣a Wakantanka cajeyate maṡi. Unkan tokin wanna itawankanhde mde c̣a ate wehnaken, kinhan wahdi kta. 6 Unkan Paro ayupte c̣a, Itawankanhde ye c̣a niyate kiihnaka wo, konza eye niṡi qon iyecen. 7 Unkan Josep atkuku kihnake kta e itawankanhde ye c̣a Paro taokiye kin owasin opapi, tiyohna hunka wicayapi, qa Egupta makoce kin hunka wicayapi ko owasin. 8 Qa Josep tiyohnaka tawa, qa hunka wanjin wicaye cin atkuku tiyohnaka tawa owasin; taṡiceca qa taḣinca, pte ko yuhapi kin henana Goṡen makoce kin en kihnakapi. 9 Canpahmihma qa wic̣aṡta ṡuktanka akan yotankapi ko opapi, hecen oṡpaye tanka ḣinca. 10 Unkan Atad tahocoka kin ekta ipi he Jordan akasanpa wanka, qa heciya woceye tanka anpeṫu ṡakowin atkuku kin nina aceyapi. 11 Unkan makoce wojutipi kin Kanani hena Atad tahocoka ohna ceyapi kin he wanyakapi qa, Egupton de nina ceyapi ce, eyapi; heon oyanke kin he Egupton oceyapi kin ec̣iyapi, he Jordan akasanpa wanka. 12 Hecen cinkṡi wicaye cin token econ wicaṡi qon, ecen ecakiconpi. 13 Qa cinkṡi wicaye cin, hena Kanan makoce kin ekta hduha yapi, qa Makpela maga kin en imnija oḣdoka wanke cin he ohna kihnakapi; Mamore itokam; maga kin he Abereyam Epron Ḣeti kin etanhan opekicaton wic̣aṡta ohnahnakapi tawa kta e hecon. 14 Unkan Josep Egupta ekta hda, atkuku hnakapi kin iyohakam; iye hunka wanjin wicaye cin, qa tona iye om atkuku hnakapi kta e itawankanhde yapi qon owasin. 15 Unkan Josep cinye wicaye cin ate yapi kin ṭe cin, heon wikopapi qa heyapi, Okini Josep ṡicaya unkuwapi qa iye en taku ṡica ecaunkiconpi qon iṡ owasin tokicon kta. 16 Qa hecen Josep okiyag wicaṡipi; Niyate ṭe cin itokam hecen wahokonunkiyapi. 17 Josep kaken eyakiyapi kta, Tokin nicinye waḣtanipi kin wicayecicajujun. Ṡicaya ecaniconpi tuka niyate ta Wakantanka kin wowindag wicaye cin waḣtanipi qon kajujun; eya ce, eyapi. Unkan Josep wicoie okiyakapi kin on ceya. 18 Hehan Josep cinye wicaye cin iye en ipi, qa itokam eḣpeic̣iyapi qa, Iho unyaduhapi ce, ec̣iyapi. 19 Unkan, Ihnuhan ininihanpi kin. Miṡ Wakantanka hemaceca he? 20 Niyepi kin ṡicaya ecamicon wacanipi, tuka Wakantanka waṡte kta e cin, oyate ota ni wicaye kta anpe dehan iyecen hecon ce. 21 Heon nakaha inihanpi ṡnipo. Miṡ wo cic̣upi kta niyepi nitaṡicecapi ko, ewicakiye c̣a, hecen wicakihna qa cantowicahnaka. 22 Josep Egupta en ounyan; iye atkuku tawicoun koya, qa Josep waniyetu opawinge sanpa wikcemna ni. 23 Qa Josep Epraim cinca takojatpaku, qa sanpa cinca wanwicahdake c̣a nakun Manaṡe cinhintku Makir cinca kin hena Josep ṡiyoto akan wicahduha. 24 Hehan Josep hunka wanjin wicaye cin hewicakiya; Miṡ maṭe kta tuka Wakantanka niyepi en nihipi kte c̣a, makoce kin de etanhan itawankanhde ye niyanpi kta; makoce wan Abereyam Izak Jakob ko konza ewicakiye cin he ekta. 25 Qa Josep Israel cinca kin konza ewicakiya, Awicakehan Wakantanka niyepi kin en nihipi kta, qa mihu kin detanhan ayahdapi kta ce, eya. 26 Hehan Josep ṭa iyaya. Wanna waniyetu opawinge sanpa wikcemna hehan. Unkan iye tancan yuḣwin ṡni waṡtemna yanpi, qa Egupta makoce kin en can ohna knakapi wan ohna hnakapi.
Notes on the text
- Special letters. The edition prints dotted letters with the dot ABOVE (ġ ḣ ṗ ṡ ṫ ż, here also in names such as Ṡem, Ḣam, Ṡet, Enoṡ). The ċ sort in this typeface carries its dot BELOW and is transcribed c̣ (capital C̣). A second t sort carries the dot below, ṭ, in words for dying/dead (ṭa, ṭapi, maṭe, ṭe kta). The ABBYY OCR drops all of these dots; they were restored from the scans. Dot sorts ink faintly in some impressions, so the same word can print plain in one place and dotted in another (e.g. "Anpetu" 1:5 vs "anpeṫu" 1:13; plain "Hagar" 16:1, 4, 15, 16 vs dotted "Ḣagar" 16:3, 7, 8); each impression is transcribed as it stands.
- Printed defects kept as printed (marked [as printed] here, unmarked in the text): 1:8 ends "…hee" with no full stop; 4:25 and 5:29 print "eye" for "eya"; 15:2, 8 print "Jehowa Itancan"; 30:18 prints "Wikokṡa" (letters transposed for "Wikoṡka"); 36:42–43 — the printer numbered two successive verses "42", so the verse printed second as "42" ("Magdiyel itancan, Iram itancan") stands here in sequence as verse 43, its proper count; no verse is missing.
- Name forms as printed: chs. 11–16 print "Aberam"; from 17:5 the print switches to "Abereyam". 17:15 prints "Ṡari" at first mention, then "Sari"; the renamed form is "Sara". Foreign names with q stand as printed (Qain, Qenan, Qetura, Hedeqel, Yuphrate).
- Two readings uncertain at scan resolution: 4:6 "cannininiye" (letter-count in the scan is ambiguous; the OCR-agreeing form kept); 19:14 "cetuŋhdapi" (the scan glyph appears to carry a descender, read ŋ; other printings of this translation read n).
- Physical copy: a red library stamp overlaps the left column of printed p. 27 (vv. 19:30–36 partly obscured; all words remained legible); the folio corner of printed p. 33 is damaged (no text loss). In 34:11 the verse ends across a page turn ("…ecen cic̣u-" / p. 52); the completion "pi kta." is not visible on either page of this copy and the verse is closed on the Dakota syntax as "cic̣upi kta."
- This is a source-faithful witness transcription. No Sacred Name editing has been applied; the print's own renderings stand.
End of transcription — Genesis complete, 50 chapters, 1,533 verses.
This page carries no advertising.